Η ναυμαχία που άλλαξε την ιστορία: Σαν σήμερα, 08 Οκτωβρίου 1827, η Ελλάδα σώθηκε στο Ναυαρίνο

Σαν σήμερα, στις 8 Οκτωβρίου του 1827 (20 Οκτωβρίου με το νέο ημερολόγιο), έλαβε χώρα μια από τις πιο κομβικές μάχες στην παγκόσμια ιστορία, η Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Μια σύγκρουση που δεν ήταν προγραμματισμένη, αλλά που η έκβασή της όχι μόνο ανέτρεψε τα δεδομένα της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά άνοιξε και τον δρόμο για τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Το διεθνές παρασκήνιο: Μια επανάσταση σε κίνδυνο

Μέχρι το 1827, η Ελληνική Επανάσταση είχε φτάσει στα όρια της. Η Πελοπόννησος και η Στερεά Ελλάδα είχαν υποστεί ανεπανόρθωτες καταστροφές από τις εκστρατείες του Ιμπραήμ Πασά, θετού γιου του Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου, και του Κιουταχή. Ο αιγυπτιακός στρατός, ένας καλά οργανωμένος και πειθαρχημένος στρατός, είχε καταφέρει να καταπνίξει την επανάσταση σε πολλά μέτωπα, αφήνοντας πίσω του φρίκη και καταστροφή. Οι ελληνικές δυνάμεις ήταν εξαντλημένες και η υπόθεση της ανεξαρτησίας έμοιαζε χαμένη.

Ωστόσο, η φρικτή καταστολή της επανάστασης αφύπνισε το φιλελληνικό κίνημα στην Ευρώπη. Οι λαοί, επηρεασμένοι από τους μεγάλους διανοούμενους της εποχής, όπως ο Βίκτωρ Ουγκό και ο Φρανσουά Ρενέ ντε Σατομπριάν, πίεζαν τις κυβερνήσεις τους να επέμβουν. Το αποτέλεσμα ήταν η υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου στις 6 Ιουλίου 1827. Η συνθήκη, που υπογράφηκε από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Ρωσία, ζητούσε την άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών και την παραχώρηση αυτονομίας στην Ελλάδα, υπό την επικυριαρχία του σουλτάνου. Για να επιβάλουν την απόφασή τους, οι Μεγάλες Δυνάμεις έστειλαν τους συμμαχικούς στόλους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το απρόβλεπτο χρονικό της ναυμαχίας

Ο συμμαχικός στόλος, υπό την ανώτατη διοίκηση του Βρετανού ναυάρχου Εδουάρδου Κόδριγκτον, μαζί με τους Γάλλους του ναυάρχου Ερρίκου Δεριγνύ και τους Ρώσους του ναυάρχου Λογγίνου Χέυδεν, έφτασε στον κόλπο του Ναυαρίνου, όπου ήταν αγκυροβολημένος ο πολυάριθμος τουρκοαιγυπτιακός στόλος του Ιμπραήμ. Σκοπός των Συμμάχων ήταν να επιβάλουν την ανακωχή, όχι να εμπλακούν σε μάχη.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Ωστόσο, η ένταση ήταν τεράστια. Παρά το αίτημα του Γάλλου συμβούλου του Ιμπραήμ να αποφευχθεί η σύρραξη, η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, η σπίθα άναψε όταν οι Αιγύπτιοι άνοιξαν πυρ, σκοτώνοντας έναν Βρετανό αξιωματικό. Η απάντηση των συμμαχικών πλοίων ήταν άμεση και σφοδρή.

Η ναυμαχία που ακολούθησε ήταν τρομακτική. Ήταν η τελευταία μεγάλη ναυμαχία στην ιστορία που διεξήχθη εξ ολοκλήρου με ιστιοφόρα σκάφη. Η ανωτερότητα των Συμμάχων, τόσο στον οπλισμό όσο και στην τακτική, ήταν συντριπτική. Μέσα σε λίγες ώρες, η πανίσχυρη οθωμανική αρμάδα είχε καταστραφεί ολοσχερώς.

Ο θρίαμβος και οι συνέπειες

Η καταστροφή του στόλου του Ιμπραήμ ήταν άνευ προηγουμένου. Από τα 89 πλοία του, τα 60 βυθίστηκαν ή καταστράφηκαν, ενώ οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές έφτασαν τους 6.000 νεκρούς και 4.000 τραυματίες. Οι συμμαχικές δυνάμεις δεν έχασαν ούτε ένα πλοίο, ενώ οι απώλειες σε άνδρες ήταν πολύ μικρότερες (περίπου 654). Ο Γάλλος ναύαρχος Δεριγνύ ανέφερε ότι «στην ιστορία δεν υπήρξε μεγαλύτερη καταστροφή στόλου».

Η νίκη αυτή αποτέλεσε το «σημείο καμπής» της Ελληνικής Επανάστασης. Ουσιαστικά, έσπασε τον αποκλεισμό του Μοριά από τον Ιμπραήμ και επιτάχυνε τις διπλωματικές εξελίξεις. Παρότι η ναυμαχία δεν έδωσε αμέσως την ανεξαρτησία, ανάγκασε τον σουλτάνο να αποδεχθεί την πραγματικότητα. Η Ελλάδα, που λίγους μήνες πριν φαινόταν να χάνει τον Αγώνα, έβλεπε πλέον την ελπίδα της ελευθερίας να φωτίζει τον ορίζοντα.

Η 8η Οκτωβρίου 1827 δεν είναι απλά μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι η μέρα που η έμπρακτη παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων έβαλε τέλος στην αγωνία ενός λαού και του άνοιξε τον δρόμο για να γίνει ένα ελεύθερο και ανεξάρτητο έθνος.