Σαν σήμερα, 22 Οκτωβρίου 1798: Ο «χαλασμός» της Πρέβεζας – Όταν ο Αλή Πασάς έστειλε στον Σουλτάνο «πεσκέσι» 4 σακιά με κεφάλια
Η 22α Οκτωβρίου 1798 είναι μια ημερομηνία βαθιά χαραγμένη στη μνήμη της Ηπείρου ως ο «Χαλασμός της Πρέβεζας». Μέσα στο πλαίσιο των Ναπολεόντειων Πολέμων, ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων, με τον γιο του Μουχτάρ, συνέτριψε τις άτακτες δυνάμεις των Γάλλων και των Ελλήνων πολιτοφυλάκων, οι οποίοι είχαν αγκαλιάσει τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης. Ο απολογισμός της βαρβαρότητας ήταν φρικτός, με τον Αλή Πασά να στέλνει στον Σουλτάνο τέσσερα σακιά γεμάτα με τα κεφάλια των υπερασπιστών της πόλης.
Η εποχή του Αλή Πασά Τεπελενλή στα Ιωάννινα ήταν μια περίοδος αιματηρής επέκτασης και αδίστακτης ισχύος. Ένας από τους στρατηγικούς του στόχους ήταν η κατάληψη της Πρέβεζας, ενός λιμανιού ζωτικής σημασίας για την εμπορική και στρατιωτική του κυριαρχία στην Ήπειρο.
Η ευκαιρία παρουσιάστηκε μετά τη Συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο (1797), με την οποία ο Ναπολέων Βοναπάρτης απέσπασε τις ενετικές κτήσεις στο Ιόνιο, συμπεριλαμβανομένων της Πρέβεζας, της Πάργας και των Ιονίων νήσων. Οι κάτοικοι της Πρέβεζας υποδέχθηκαν τους Γάλλους ως απελευθερωτές από τον βενετικό ζυγό, αγκαλιάζοντας τις φιλελεύθερες ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης.
VIRAL
Η Μάχη της Νικοπόλεως και η σφαγή
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία δεν είδε με καλό μάτι τη γαλλική παρουσία, έδωσε το πράσινο φως στον Αλή Πασά για να εκδιώξει τους Γάλλους. Η κύρια σύγκρουση, γνωστή ως Μάχη της Νικοπόλεως, συνέβη λίγες ημέρες πριν, στις 12 Οκτωβρίου 1798 (αν και η άλωση της Πρέβεζας ολοκληρώθηκε στις 22 Οκτωβρίου).
Απέναντι στον τεράστιο στρατό των Τουρκαλβανών του Αλή Πασά και του γιου του, Μουχτάρ (που εκτιμάται ότι έφτανε τους 7.000-10.000 άνδρες), παρατάχθηκαν:
- 300 Γάλλοι γρεναδιέροι υπό τον στρατηγό Λα Σαλσέ (La Salchette).
- 600 Πρεβεζάνοι πολιτοφύλακες (με επικεφαλής, μεταξύ άλλων, τον Παναγιώτη Τσαρλαμπά, παππού του Οδυσσέα Ανδρούτσου).
- 60 Σουλιώτες πολεμιστές.
Παρά τον ηρωισμό των υπερασπιστών, η αριθμητική υπεροχή των Τουρκαλβανών, η ανεπαρκής οχύρωση και η απουσία στρατιωτικής ενίσχυσης από τη Λευκάδα οδήγησαν σε πανωλεθρία. Οι Γάλλοι και οι Έλληνες μαχητές, αδυνατώντας να κρατήσουν τις θέσεις τους στα αρχαία ερείπια της Νικοπόλεως, υποχώρησαν άτακτα προς την Πρέβεζα.
Η «φρικτή τιμωρία» του Αλή Πασά
Η 22α Οκτωβρίου 1798 (κατά το νέο ημερολόγιο) σφράγισε τον «Χαλασμό της Πρέβεζας». Τα τουρκαλβανικά στρατεύματα εισήλθαν στην πόλη και ακολούθησε άσπλαχνη σφαγή του πληθυσμού. Ο Αλή Πασάς, γνωστός για την αιμοσταγή του φύση, δεν είχε στόχο μόνο την κατάληψη, αλλά και την παραδειγματική τιμωρία όσων είχαν υποστηρίξει τις φιλελεύθερες ιδέες της Γαλλίας.
Ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Σπύρος Μελάς, στο έργο του «Το Λιοντάρι της Ηπείρου», περιγράφει γλαφυρά τη φρίκη της σφαγής: οι αιχμάλωτοι οδηγούνταν μπροστά στον Αλή Πασά, όπου ο δήμιός του, ο Οσμάν Αράπης, τους αποκεφάλιζε με το γιαταγάνι, δείχνοντας το κομμένο κεφάλι στον πασά πριν το πετάξει.
Η πιο αποτρόπαια πράξη, που πέρασε στην ιστορία ως σύμβολο της θηριωδίας, ήταν το «πεσκέσι» που έστειλε ο ΑλήΠασάς στον Σουλτάνο στην Κωνσταντινούπολη: τέσσερα σακιά γεμάτα με τα κεφάλια των Γάλλων και Ελλήνων μαχητών, ως απόδειξη της νίκης του και της πιστότητάς του στον Οθωμανικό θρόνο.
Διαβάστε επίσης
Η κληρονομιά του χαλασμού
Η άλωση της Πρέβεζας είχε άμεσες συνέπειες. Ο Αλή Πασάς απέκτησε το στρατηγικό λιμάνι και ενίσχυσε την κυριαρχία του στην περιοχή, μετατρέποντας την Πρέβεζα σε οχυρό και «Μπουντουάρ της χερσονήσου», όπως την χαρακτήρισαν ξένοι περιηγητές.
Η μνήμη του «Χαλασμού» παραμένει ένα μαύρο κεφάλαιο στην ιστορία της Ηπείρου, αλλά παράλληλα αποτελεί σύμβολο της πρώιμης ελληνικής αντίστασης και της σύνδεσης των Ελλήνων με τα επαναστατικά ρεύματα της Δύσης, πολλά χρόνια πριν την επίσημη έναρξη της Επανάστασης του 1821.
0 ΣΧΟΛΙΑ