Το «Koriopolis» ζει και βασιλεύει: Πώς ο εφιάλτης του 2011 «χτυπά» ξανά – Όταν Μπέος και Ψωμιάδης έβαλαν χειροπέδες – Από τους «κοριούς» του ποδοσφαίρου στους συλληφθέντες του μπάσκετ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η πρόσφατη, κατακλυσμιαία θύελλα που ξέσπασε στον χώρο του ελληνικού μπάσκετ, με την αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου της ΕΟΚ, Βαγγέλη Λιόλιου, και κορυφαίων διαιτητών ύστερα από μια σαρωτική εισαγγελική έρευνα, λειτούργησε ως ισχυρό σοκ για τον φίλαθλο κόσμο. Ωστόσο, για όσους παρακολουθούν τα εγχώρια αθλητικά δρώμενα με μνήμη και κριτική διάθεση, οι εικόνες της σύλληψης, η εμπλοκή προσώπων πρώτης γραμμής και το βαριά κακουργηματικό κατηγορητήριο επαναφέρουν ασφυκτικά στη μνήμη το μεγαλύτερο, πιο ηχηρό και πολυδαίδαλο σκάνδαλο που συγκλόνισε ποτέ τον ελληνικό αθλητισμό.

Ο λόγος, φυσικά, για το διαβόητο Koriopolis —το ποδοσφαιρικό «Calciopoli» αλά ελληνικά—, το οποίο ήρθε στο φως τον Ιούνιο του 2011, σημαδεύοντας ανεξίτηλα τη σύγχρονη ιστορία του βασιλιά των σπορ και αποδεικνύοντας πως τα υπόγεια κυκλώματα, οι παράνομοι τζίροι και η χειραγώγηση αγώνων διέθεταν βαθιές ρίζες στα θεμέλια του επαγγελματικού αθλητισμού.

Το ξέσπασμα του καλοκαιριού του 2011: Όταν οι «κοριοί» της ΕΥΠ αποκάλυψαν τη ζοφερή πραγματικότητα

Ήταν καλοκαίρι του 2011 όταν η ελληνική κοινωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή δικαστική καταιγίδα. Ύστερα από πολύμηνες, αθόρυβες αλλά μεθοδικές έρευνες των δικαστικών αρχών, σε συντονισμό με τη συνδρομή της UEFA και αξιοποιώντας υλικό από τις νόμιμες τηλεφωνικές υποκλοπές (τους περίφημους «κοριούς» της ΕΥΠ), αποκαλύφθηκε ένα τεράστιο, σκοτεινό δίκτυο χειραγώγησης αγώνων.

Η υπόθεση πήρε τεράστιες διαστάσεις. Αρχικά, οι δικαστικές αρχές εντόπισαν 83 υπόπτους, αριθμός που μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα εκτοξεύθηκε στους 187 εμπλεκομένους. Στη λίστα αυτή περιλαμβάνονταν μεγαλοσχήμονες ποδοσφαιρικοί παράγοντες, πρόεδροι ΠΑΕ, εν ενεργεία και πρώην διαιτητές, γνωστοί ποδοσφαιριστές, ακόμα και αστυνομικοί υπάλληλοι, στους οποίους επιβλήθηκε άμεσα απαγόρευση εξόδου από τη χώρα.

Οι απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες που είδαν το φως της δημοσιότητας πάγωσαν το πανελλήνιο. Άνθρωποι που κρατούσαν τα ηνία του ελληνικού ποδοσφαίρου συνομιλούσαν ανοιχτά και κυνικά για προκαθορισμένα αποτελέσματα, εξαγορές αγώνων, «στημένα» ημίχρονα, επιλογές διαιτητών ειδικής αποστολής και τεράστιους παράνομους τζίρους σε ασιατικά στοιχηματικά δίκτυα, συνοδευόμενοι συχνά από απειλές χρήσης βίας.

Από τους προέδρους στα «πρώτα βιολιά» της μπάλας: Το «who is who» των εμπλεκομένων

Το εύρος της έρευνας αποκάλυψε πως το δίκτυο της διαφθοράς άπλωνε τα πλοκάμια του σε όλα τα επίπεδα του ελληνικού ποδοσφαίρου, από τη Super League μέχρι τα χαμηλότερα κλιμάκια. Στο επίκεντρο του κυκλώνα βρέθηκαν ηχηρά ονόματα:

• Ο Αχιλλέας Μπέος, τότε πρόεδρος του Ολυμπιακού Βόλου.
• Ο Μάκης Ψωμιάδης, ισχυρός άνδρας της Καβάλας.

• Ο Βαγγέλης Μαρινάκης, πρόεδρος του Ολυμπιακού Πειραιώς, ο οποίος συμπεριλήφθηκε στην έρευνα αλλά τελικά αθωώθηκε.

Γνωστοί παράγοντες όπως οι Θωμάς Μητρόπουλος, Μιχάλης Κουντούρης (πρόεδρος του ερασιτέχνη Ολυμπιακού), Γιάννης Κομπότης (ιδιοκτήτης του Λεβαδειακού), Γιώργος Μποροβήλος και Δημήτρης Μπάκος (ηγέτες του Αστέρα Τρίπολης), καθώς και διοικητικοί παράγοντες μικρότερων ομάδων.

Εν ενεργεία ποδοσφαιριστές πρώτης γραμμής, όπως οι διεθνείς Αβραάμ Παπαδόπουλος και Κώστας Μενδρινός, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με κατηγορίες για συμμετοχή σε παράνομο στοίχημα.

Διαιτητές υψηλού προφίλ —μεταξύ των οποίων οι Γιάχος, Καλόπουλος, Τρύφωνας, Σπάθας—, των οποίων τα ονόματα συνδέθηκαν με τη διαιτητική κάλυψη των ύποπτων αναμετρήσεων.

Οι ποινικές διώξεις και η μακρά λίστα των ενόχων

Η ποινική διαδικασία υπήρξε μακρόσυρτη και σημαδεύτηκε από ανατροπές, αλλαγές νομοθετικού πλαισίου και δικαστικές «καθυστερήσεις». Ωστόσο, η πρώτη μεγάλη εικόνα των δικαστικών ευθυνών αποτυπώθηκε ξεκάθαρα, με τα δικαστήρια να αποδίδουν συγκεκριμένες ευθύνες σε βασικά στελέχη του κυκλώματος:

• Ο Αχιλλέας Μπέος κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία-δωροληψία με σκοπό την αλλοίωση αποτελεσμάτων σε κρίσιμα παιχνίδια (όπως τα Αστέρας-Ολυμπιακός Βόλου, Πανσερραϊκός-Ολυμπιακός Βόλου) και για συμμετοχή σε παράνομο στοίχημα κατ’ εξακολούθηση, δεχόμενος παράλληλα διά βίου αποκλεισμό από κάθε αθλητική δραστηριότητα, παρόμοια ποινή με αυτή που επιβλήθηκε και στον Μάκη Ψωμιάδη.
• Ο Γιώργος Τσακογιάννης αναδείχθηκε σε κεντρικό πρόσωπο της οργάνωσης, καταδικασμένος για διεξαγωγή παράνομου στοιχήματος κατ’ εξακολούθηση, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα (ξέπλυμα χρήματος), δωροδοκία-δωροληψία κατά συρροή, παράνομη οπλοκατοχή και απόπειρα εκβίασης.
• Ο Γιάννης Κομπότης κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία με σκοπό την αλλοίωση αποτελέσματος στην αναμέτρηση Ηλιούπολη-Λεβαδειακός (2-4) της περιόδου 2010-11.
• Οι Γιώργος Μποροβήλος και Δημήτρης Μπάκος βρέθηκαν ένοχοι για δωροδοκία με σκοπό την αλλοίωση αποτελεσμάτων σε συγκεκριμένες αναμετρήσεις (Πανσερραϊκός-Αστέρας, Καβάλα-Αστέρας, Αστέρας-Ολυμπιακός Βόλου).
• Στη λίστα των καταδικασθέντων βρέθηκαν επίσης οι ποδοσφαιριστές Αβραάμ Παπαδόπουλος και Κώστας Μενδρινός για συμμετοχή σε παράνομο στοίχημα κατ’ εξακολούθηση, ο προπονητής Νίκος Παντέλης, ο μάνατζερ Άγγελος Τραυλός, ο υπάλληλος της ΕΠΟ Γιάννης Παπαδόπουλος, καθώς και άλλοι παράγοντες και εμπλεκόμενοι (όπως οι Μιχάλης Νικολόπουλος, Βασίλης Καρακούλιας, Βασίλης Δημόπουλος, Δημήτρης Ζαβαντίας κ.ά.).

Ο αθλητικός «κατακλυσμός»: Η πτώση, ο υποβιβασμός και η δικαστική ανατροπή του 2019

Ενώ η ποινική δικαιοσύνη κινούνταν με αργούς ρυθμούς, η αθλητική δικαιοσύνη έδρασε αστραπιαία το καλοκαίρι του 2011. Στις 28 Ιουλίου 2011, η Πειθαρχική Επιτροπή της Super League αποφάσισε τον υποβιβασμό του Ολυμπιακού Βόλου και της Καβάλας στη Β΄ Εθνική. Παρά τις αρχικές εφέσεις που έφεραν προσωρινά τις ομάδες πίσω στην πρώτη κατηγορία με ποινή αφαίρεσης βαθμών, τα πράγματα πήραν δραματική τροπή.

Στις 11 Αυγούστου 2011, η UEFA απέ αποκλείσμασε τον Ολυμπιακό Βόλου από το Europa League, ενώ στις 23 Αυγούστου η Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού (ΕΕΑ) αρνήθηκε να χορηγήσει πιστοποιητικό συμμετοχής στις δύο ΠΑΕ, οδηγώντας τες στον υποβιβασμό στην ερασιτεχνική Δ΄ Κατηγορία. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος δικαστικών μαχών, μέχρις ότου, τον Σεπτέμβριο του 2012, οι δύο ιστορικές ομάδες επέστρεψαν στη Β΄ Εθνική με απόφαση της ΕΠΟ.

Η μεγάλη καμπή της υπόθεσης στα ποινικά δικαστήρια ήρθε το 2019, όταν το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων εξέδωσε την τελεσίδικη απόφασή του, η οποία διαφοροποίησε αισθητά το τοπίο. Το δικαστήριο προχώρησε σε μαζικές αθωώσεις βασικών προσώπων (αθωώνοντας μεταξύ άλλων τους Μπέο, Κομπότη, Μποροβήλο, Μπάκο και πλήθος άλλων παραγόντων από την κατηγορία της δωροδοκίας λόγω αμφιβολιών), ενώ κράτησε τις πιο βαριές καταδικαστικές αποφάσεις —κυρίως για παράνομο στοίχημα, ξέπλυμα χρήματος και κατοχή όπλων—, με βαρύτερη ποινή τα δέκα χρόνια κάθειρξης που επιβλήθηκαν στον Γιώργο Τσακογιάννη.

Ένα φάντασμα που επιστρέφει

Το σκάνδαλο Koriopolis λειτούργησε ως μια βίαιη προσγείωση για το ελληνικό ποδόσφαιρο, ξεγυμνώνοντας τις παθογένειες, τις υπόγειες διαδρομές και την εξάρτηση του αθλήματος από στοιχηματικά καρτέλ. Σήμερα, καθώς το ελληνικό μπάσκετ συγκλονίζεται από τη δική του «έκρηξη», η υπόθεση του 2011 μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ.

Υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι θεσμοί, όσο ισχυροί κι αν δείχνουν, είναι ευάλωτοι, και ότι η κάθαρση στον αθλητισμό δεν είναι μια στιγμιαία επιχείρηση, αλλά ένας διαρκής αγώνας απέναντι στη διαφθορά που συνεχίζει να απειλεί την αξιοπιστία του παιχνιδιού.