«Μαύρο» χρήμα, αλγόριθμοι και αχυράνθρωποι: Το κόλπο γκρόσο πίσω από Pizza Fan και «Χωριάτικο» – Πάνω από 135 εκατ. ζημιά στο Δημόσιο

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Βαριά σκιές πέφτουν στον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας, καθώς οι έρευνες των αρμόδιων φορολογικών και ελεγκτικών αρχών φέρνουν στο φως τεράστιες οικονομικές παρατυπίες που ζημιώνουν το ελληνικό Δημόσιο. Πάνω από 135 εκατομμύρια ευρώ αθροίζεται η εκτιμώμενη ζημιά από τις υποθέσεις γνωστών αλυσίδων εστίασης και αρτοποιίας, με τις αποκαλύψεις να καταδεικνύουν περίτεχνους μηχανισμούς απόκρυψης εισπράξεων, συστηματικής αποφυγής φόρων και συσσώρευσης ανείσπρακτων ασφαλιστικών εισφορών.

Ο οικονομικός λογαριασμός, ο οποίος αφορά πολυετή δράση και παραμένει υπό συνεχή διερεύνηση, αποτυπώνει το μέγεθος της φοροδιαφυγής που στερεί κρίσιμους πόρους από τα δημόσια ταμεία. Στην περίπτωση της Pizza Fan, η ζημιά υπολογίζεται σε περισσότερα από 35 εκατ. ευρώ από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος, ενώ στο δίκτυο των φούρνων «Χωριάτικο» οι μέχρι τώρα πληροφορίες ανεβάζουν τις απώλειες πάνω από τα 100 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνοντας σοβαρές οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Οι αρχές εξετάζουν σχολαστικά κάθε πτυχή αυτών των δικτύων, αναζητώντας τα πραγματικά πρόσωπα που κινούσαν τα νήματα πίσω από τις βιτρίνες των καταστημάτων.

Pizza Fan: Ο αλγόριθμος που βαφτίζε τις πληρωμένες παραγγελίες «κεράσματα»

Στο μικροσκόπιο των ελεγκτών βρίσκεται η πολυετής δραστηριότητα της Pizza Fan, καθώς η έρευνα καλύπτει την περίοδο 2016–2026, αποκαλύπτοντας μια τεράστια αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη που ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντικατοπτρίζει την πραγματική οικονομική δραστηριότητα που έμεινε συστηματικά εκτός φορολόγησης, με τη ζημιά να προκύπτει από τους αντίστοιχους φόρους που δεν αποδόθηκαν ποτέ στο κράτος.

Ο μηχανισμός που χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ήταν ιδιαίτερα επιδέξιος και ξεκινούσε από το κεντρικό σύστημα παραγγελιοληψίας. Οι παραγγελίες καταχωρίζονταν κανονικά από τους πελάτες και προωθήθηκαν στα εκάστοτε καταστήματα για εκτέλεση και παράδοση. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, ενεργοποιούνταν μια πρόσθετη επιλογή με την ονομασία «κέρασμα».

Μέσω αυτής της επιλογής ολοκληρώνονταν κανονικά πληρωμένες παραγγελίες, χωρίς όμως να εκδίδεται η προβλεπόμενη απόδειξη λιανικής πώλησης. Ο πελάτης πλήρωνε κανονικά το αντίτιμο και παραλάμβανε τα προϊόντα του, αλλά η συναλλαγή ουδέποτε καταχωριζόταν στα φορολογικά παραστατικά που έπρεπε να εκδοθούν. Οι συγκεκριμένες παραγγελίες επιλέγονταν βάσει ειδικού αλγορίθμου, διασφαλίζοντας την αθόρυβη διαχείριση των χρημάτων.

Παράλληλα, οι εν λόγω συναλλαγές εξακολουθούσαν να καταγράφονται στο εσωτερικό κεντρικό σύστημα της εταιρείας. Αυτό επέτρεπε στους εμπλεκομένους να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τις πραγματικές εισπράξεις κάθε καταστήματος και να υπολογίζουν με ακρίβεια τα ποσά που αποκρύπτονταν από τις φορολογικές αρχές. Η επιχείρηση διατηρούσε πλήρη εικόνα της εσωτερικής της κερδοφορίας, ενώ ταυτόχρονα περιόριζε τεχνητά τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος που απέδιδε.

Σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνών, τα παράνομα έσοδα συγκεντρώνονταν σε μετρητά και παραδίδονταν σε μηνιαίες συναντήσεις που πραγματοποιούνταν σε αίθουσα γνωστού εμπορικού κέντρου. Στις συναντήσεις αυτές γινόταν συνολική παρακολούθηση της οικονομικής πορείας του δικτύου και καταμερισμός των κερδών.

Η διοίκηση της Pizza Fan, από την πλευρά της, επικαλείται τις συχνές προωθητικές ενέργειες και τα δωρεάν προϊόντα που προσέφερε στο καταναλωτικό κοινό, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί σύγχυση στον υπολογισμό του πραγματικού τζίρου από τις αρχές. Παράλληλα, δηλώνει κατηγορηματικά ότι βρίσκεται στη διάθεση των αρμόδιων φορέων για τη διευκόλυνση του έργου τους. Ήδη, για την υπόθεση αυτή έχουν συνταχθεί 108 εκθέσεις ελέγχου για τα έτη 2023–2026, οι οποίες έχουν ήδη διαβιβαστεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τον καταλογισμό των διαφυγόντων φόρων.

Φούρνοι «Χωριάτικο»: Εταιρείες-φαντάσματα και «αχυράνθρωποι» με μηνιαίο μισθό

Εντελώς διαφορετική, αλλά εξίσου σύνθετη, είναι η εικόνα που αποκαλύπτεται πίσω από το επιχειρηματικό δίκτυο των φούρνων «Χωριάτικο». Εδώ, η έρευνα επικεντρώνεται σε ένα τεράστιο εταιρικό πλέγμα, καθώς πληροφορίες κάνουν λόγο για περίπου 520 εταιρείες και περισσότερα από 200 καταστήματα που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με το δίκτυο.

Ο βασικός μηχανισμός βασιζόταν στη διαρκή ανακύκλωση εταιρικών σχημάτων. Συγκεκριμένα, εταιρείες ιδρύονταν και λειτουργούσαν για περιορισμένο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο συγκέντρωναν σημαντικά έσοδα και συσσώρευαν τεράστιες οφειλές από ΦΠΑ, ασφαλιστικές εισφορές και άλλες κρατικές υποχρεώσεις. Όταν η κατάσταση γινόταν μη βιώσιμη φορολογικά, η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχιζόταν απρόσκοπτα μέσω νέων εταιρικών σχημάτων, αφήνοντας τις προηγούμενες εταιρείες «κερές» και με ανείσπρακτα χρέη εκατομμυρίων.

Στα επίσημα εταιρικά έγγραφα εμφανίζονταν συχνά τρίτα πρόσωπα ως διαχειριστές και νόμιμοι εκπρόσωποι, χωρίς ωστόσο να ασκούν τον παραμικρό ουσιαστικό έλεγχο ή διοίκηση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, οι αποκαλούμενοι «αχυράνθρωποι» λάμβαναν μια σταθερή μηνιαία αμοιβή που κυμαινόταν από 500 έως 700 ευρώ, προκειμένου να δανείζουν τα στοιχεία τους και να επωμίζονται την τυπική ευθύνη.

Ο επιμερισμός της οικονομικής ζημιάς στο δίκτυο αυτό περιλαμβάνει περισσότερα από 55 εκατ. ευρώ μη αποδοθέντος ΦΠΑ και περίπου 45 εκατ. ευρώ ασφαλιστικών εισφορών που δεν κατεβλήθησαν ποτέ στον ΕΦΚΑ. Στο κάδρο των ερευνών βρίσκονται και επαγγελματίες παροχής υπηρεσιών, όπως λογιστές, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνεται ένας 80χρονος που φέρεται να είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο στη σύσταση και οργάνωση αυτών των εταιρειών-σφραγίδων.

Οι αρχές συνεχίζουν τις εντατικές διασταυρώσεις εταιρικών, φορολογικών και ασφαλιστικών στοιχείων, προκειμένου να χαρτογραφήσουν πλήρως τις ευθύνες, να εντοπίσουν τα πρόσωπα που ασκούσαν στην πραγματικότητα τη διοίκηση και να ανακτήσουν τα χαμένα ποσά για το ελληνικό Δημόσιο.