Σαν σήμερα, 27 Οκτωβρίου 1829: Η σωτήρια χειρονομία του Τσάρου – Όταν τα Ρωσικά όπλα έδωσαν πνοή στον νεοσύστατο ελληνικό στρατό

Σαν σήμερα, 27 Οκτωβρίου του 1829, μια κρίσιμη στιγμή στην ιστορία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους φωτίστηκε από μια πράξη διεθνούς αλληλεγγύης και στρατηγικής στήριξης. Ο Τσάρος Νικόλαος Α’ της Ρωσίας, ανταποκρινόμενος στο πιεστικό αίτημα του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, απέστειλε στην Ελλάδα μια ζωτικής σημασίας στρατιωτική βοήθεια: 6.000 τυφέκια και 12 πυροβόλα. Η αποστολή αυτή, πέρα από την υλική της αξία, αποτελούσε την έμπρακτη επιβεβαίωση της ρωσικής στήριξης προς τον αγωνιζόμενο Ελληνισμό, σε μια εποχή όπου η οργάνωση του τακτικού στρατού ήταν ο μοναδικός δρόμος για την εδραίωση της ανεξαρτησίας.

Το χάος και η ανάγκη οργάνωσης

Μετά το τέλος της Ελληνικής Επανάστασης και την άφιξη του Ιωάννη Καποδίστρια στο Ναύπλιο τον Ιανουάριο του 1828, η εικόνα της χώρας ήταν τραγική. Η Ελλάδα, κατεστραμμένη από τον πολυετή αγώνα, βρισκόταν σε κατάσταση απόλυτης αναρχίας. Τα οικονομικά ήταν ανύπαρκτα, η διοίκηση χαοτική, και το κράτος αδυνατούσε να επιβληθεί.

Ένα από τα πρώτιστα και πλέον επιτακτικά καθήκοντα του Κυβερνήτη ήταν η στρατιωτική αναδιοργάνωση. Ο Καποδίστριας αντιλήφθηκε αμέσως ότι η επιβίωση του κράτους δεν εξαρτιόταν πλέον από τα άτακτα σώματα των αγωνιστών, αλλά από τη συγκρότηση ενός τακτικού, πειθαρχημένου στρατού, ικανού να υπερασπιστεί τα εδάφη που είχαν μόλις απελευθερωθεί και να επιβάλει την τάξη στο εσωτερικό.

Εκείνη την περίοδο, οι στρατιωτικές δυνάμεις αποτελούνταν κυρίως από ημιτακτικά σώματα, όπως οι Χιλιαρχίες (που εξελίχθηκαν σε Ελαφρά ή Ευζωνικά Τάγματα) και ολιγάριθμο ιππικό. Ο Καποδίστριας εργάστηκε άοκνα για τη δημιουργία ενός πυρήνα τακτικού σώματος, δύναμης περίπου 3.500 ανδρών, οι οποίοι θα μισθοδοτούνταν κανονικά και θα τοποθετούνταν σε καίρια σημεία. Ωστόσο, η έλλειψη σύγχρονου οπλισμού ήταν τεράστια, καθιστώντας αδύνατη την αποτελεσματική λειτουργία αυτού του νέου στρατού.

VIRAL

«Σεισμός» για 2 εκατομμύρια Έλληνες: Διαγράφονται χρέη και δόσεις μέσα σε μια νύχτα – Δείτε αν είστε στη λίστα!

Ελ. Βενιζέλος: Sky Express με οργισμένους επιβάτες στο αεροδρόμιο

Τραγωδία στη Λιβαδειά: «Πήγα σε σφαγείο, όχι σε νοσοκομείο» – Ξεσπά ο σύζυγος της 35χρονης που έχασε τη ζωή της μετά τον τοκετό

Η διπλωματική παρέμβαση του Καποδίστρια

Η προσφυγή στον Τσάρο Νικόλαο Α’ δεν ήταν τυχαία. Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο οποίος είχε διατελέσει Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (1816-1822) πριν αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας, διατηρούσε ισχυρούς προσωπικούς και διπλωματικούς δεσμούς με την τσαρική Αυλή. Η Ρωσία, ως μία από τις τρεις Μεγάλες Δυνάμεις (μαζί με τη Βρετανία και τη Γαλλία) που υποστήριζαν την ελληνική ανεξαρτησία, είχε ήδη παράσχει σημαντική οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης μιας αποστολής 500.000 ρουβλιών το 1828.

Ο Καποδίστριας, αξιοποιώντας την επιρροή του και την στρατηγική σημασία της Ελλάδας για τα ρωσικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, έθεσε στον Τσάρο την απόλυτη ανάγκη για στρατιωτικό υλικό. Τα 6.000 τυφέκια και τα 12 πυροβόλα δεν ήταν απλώς δώρα. Ήταν το απαραίτητο «οξυγόνο» για τον εξοπλισμό του νέου τακτικού σώματος και την αντικατάσταση των παλαιών, ετερόκλητων όπλων που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες αγωνιστές. Η αποστολή αυτή έδειχνε την εμπιστοσύνη του Νικολάου Α’ στον Καποδίστρια και τη ρωσική δέσμευση για την επιβίωση του ελληνικού κράτους ως ανεξάρτητου παράγοντα στην περιοχή.

Η σημασία της στρατιωτικής βοήθειας

Η παραλαβή των όπλων τον Οκτώβριο του 1829 υπήρξε καθοριστική για δύο λόγους. Πρώτον, ενίσχυσε άμεσα την επιχειρησιακή ικανότητα του ελληνικού στρατού σε μια περίοδο όπου τα σύνορα του κράτους δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί και οι εχθροπραξίες, αν και σε χαμηλότερη ένταση, δεν είχαν πάψει εντελώς. Ο τακτικός στρατός, εξοπλισμένος πλέον με ρωσικά τυφέκια, ήταν σε θέση να διασφαλίσει την εσωτερική σταθερότητα και να περιφρουρήσει τις απελευθερωμένες περιοχές.

Δεύτερον, η χειρονομία του Τσάρου Νικολάου Α’ παρείχε στον Καποδίστρια ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στις συνεχείς διπλωματικές διαβουλεύσεις των Μεγάλων Δυνάμεων για τον καθορισμό των συνόρων του ελληνικού κράτους. Η ρωσική στήριξη, τόσο οικονομική όσο και στρατιωτική, ήταν βασικό αντίβαρο στα συμφέροντα της Αγγλίας και της Γαλλίας, ενισχύοντας τη θέση του Κυβερνήτη και δίνοντας στο νεοσύστατο κράτος τη δυνατότητα να σταθεί στα πόδια του.

Η 27η Οκτωβρίου 1829, με την άφιξη της ρωσικής στρατιωτικής ενίσχυσης, δεν ήταν απλώς μια ημέρα παράδοσης υλικού, αλλά η στιγμή που ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας είδε τις προσπάθειές του για τη δημιουργία ενός λειτουργικού και αξιόπιστου στρατιωτικού μηχανισμού να ευοδώνονται. Ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τη θεσμική και στρατιωτική ωρίμανση του κράτους, θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίστηκε η μελλοντική πορεία της ελεύθερης Ελλάδας.