Σορίν Ματέι: 27 χρόνια από την ομηρία που πάγωσε την Ελλάδα – Το τραγικό λάθος της Αστυνομίας και ο θάνατος της ομήρου, Αμαλίας Γκινάκη

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η 23η Σεπτεμβρίου 1998 έμελλε να χαραχτεί στη συλλογική μνήμη της Ελλάδας ως η νύχτα που ένα αστυνομικό θρίλερ μετατράπηκε σε εθνική τραγωδία. Η υπόθεση του Ρουμάνου κακοποιού Σορίν Ματέι, η ομηρία, η ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση και, τελικά, η μοιραία έκρηξη, αποκάλυψαν μια σειρά από σοβαρά λάθη που στοίχισαν τη ζωή της 25χρονης Αμαλίας Γκινάκη.

Το πορτραίτο ενός επικίνδυνου δραπέτη

Ο Σορίν Ματέι, γνωστός με το προσωνύμιο «πεταλούδας» λόγω των πολλών του αποδράσεων, ήταν ένας από τους πιο καταζητούμενους εγκληματίες της εποχής. Δύο εβδομάδες πριν τη μοιραία ομηρία, είχε ξεφύγει για έκτη φορά από την αστυνομία στη Χαλκίδα, παίρνοντας όμηρο τον αστυνομικό Θανάση Κρυσταλογιάννη. Υπό την απειλή χειροβομβίδας, τον ανάγκασε να τον οδηγήσει στην Αθήνα, όπου τελικά τον απελευθέρωσε στον Πειραιά και πήρε ταξί με προορισμό τα Κάτω Πατήσια.

Οι αστυνομικές αρχές τον εντόπισαν σε ένα υπόγειο διαμέρισμα στην οδό Νιόβης 4, όπου διέμενε με μια φίλη του. Η απόφαση για έφοδο ελήφθη το απόγευμα της 23ης Σεπτεμβρίου. Λίγο πριν τις 7:00 μ.μ., οι Ειδικές Δυνάμεις εισέβαλαν στο διαμέρισμα, κάνοντας χρήση χειροβομβίδας κρότου-λάμψης. Ο Ματέι, που είχε μόλις κάνει χρήση ηρωίνης, κατάφερε με έναν τρόπο ανεξήγητο να διαφύγει στην τουαλέτα, να κλειδωθεί και, αφού πήρε μια χειροβομβίδα από το κομοδίνο, να βγει από τον φωταγωγό.

Το θρίλερ της ομηρίας και η live σύνδεση με τον ΣΚΑΪ

Από τον φωταγωγό, ο Ματέι σκαρφάλωσε στον πρώτο όροφο και εισέβαλε στο διαμέρισμα της οικογένειας Γκινάκη. Μέσα στο σπίτι βρισκόταν η μητέρα της οικογένειας, Σουλτάνα, ο 24χρονος γιος της, Βαγγέλης, η κόρη της, Αμαλία, και ο αρραβωνιαστικός της, Αποστόλης Μακρινός. Ο Ματέι, κρατώντας τους ομήρους με την απειλή της χειροβομβίδας, έδεσε το ένα χέρι της Αμαλίας με το δικό του και το άλλο με του αρραβωνιαστικού της. Η κοπέλα βρέθηκε τραγικά δεμένη ανάμεσα στον κακοποιό και τον αγαπημένο της.

Το επόμενο βήμα του Ματέι ήταν να τηλεφωνήσει στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ. Μέσω του διευθυντή ειδήσεων, Σταμάτη Μαλέλη, απαίτησε να βγει στον «αέρα». Ο παρουσιαστής Νίκος Ευαγγελάτος ξεκίνησε μια live συνομιλία με τον Ματέι, αναλαμβάνοντας, τρόπον τινά, τον ρόλο του διαπραγματευτή. Ο Ρουμάνος ζητούσε 500.000 δραχμές για να διαφύγει, ενώ παράλληλα διαβεβαίωνε: «Μη φοβάστε, κακό δε θα κάνω σε κανέναν. Να διαπραγματευτώ θέλω».

Η αστυνομία, σε συνεργασία με τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, έστειλε στον Ματέι ένα κουτί με υπνωτικά χάπια, με την ελπίδα να τον εξουδετερώσουν. Ο Ματέι, όμως, κατάλαβε το κόλπο, εξοργίστηκε και φώναξε: «Μια λάμψη θα δείτε μόνο και τίποτα άλλο. Θα μαζεύετε με το κουταλάκι πέντε ανθρώπους εδώ.».

Το μοιραίο λάθος και η έφοδος

Στις 21:00 το βράδυ, έφτασε στην οδό Νιόβης ο αρχηγός της αστυνομίας, Αθανάσιος Βασιλόπουλος. Πίστεψε ότι η χειροβομβίδα του Ματέι ήταν ψεύτικη, μετά από ανάκριση της φίλης του κακοποιού που ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών. Αποφάσισε να δώσει εντολή για έφοδο, παρά τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν από ανώτερους αξιωματικούς. Η ζωντανή σύνδεση με τον ΣΚΑΪ διακόπηκε.

Την ώρα που οι αστυνομικοί έμπαιναν στο διαμέρισμα, ο Ματέι είχε μόλις απελευθερώσει τη Σουλτάνα Γκινάκη, κρατώντας πλέον ομήρους μόνο την Αμαλία και τον Αποστόλη. Οι αστυνομικοί κατάφεραν να απελευθερώσουν τον Αποστόλη, αλλά ο Ματέι άρπαξε την Αμαλία, η οποία άρχισε να φωνάζει «μηηη». Λίγα λεπτά αργότερα, ακούστηκε η μοιραία έκρηξη από τη χειροβομβίδα.

Το τραγικό επακόλουθο: Θάνατοι και αποδόσεις ευθυνών

Η Αμαλία Γκινάκη τραυματίστηκε βαριά και μεταφέρθηκε στον Ερυθρό Σταυρό. Οι γιατροί πάλεψαν να τη σώσουν, αλλά μετά από 17 ημέρες νοσηλείας, υπέκυψε στα τραύματά της, βυθίζοντας σε πένθος την οικογένειά της και τον αρραβωνιαστικό της, με τον οποίο θα παντρευόταν σε έξι μήνες.

Ο ίδιος ο Ματέι, τραυματισμένος, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο των φυλακών Κορυδαλλού, όπου βρέθηκε νεκρός το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου. Η ιατροδικαστική έκθεση ανέφερε ως αιτία θανάτου την εισρόφηση γαστρικού υγρού, σε συνδυασμό με παρατεταμένη καταστολή από φάρμακα που είχαν χορηγηθεί σε «ποσότητες για ελέφαντες», σύμφωνα με τον γιατρό υπηρεσίας.

Το περιστατικό προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Ο Αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ., Αθανάσιος Βασιλόπουλος, παραιτήθηκε, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τη λανθασμένη εκτίμησή του. Ακολούθησαν δικαστικές διαδικασίες, με τους αστυνομικούς να αθωώνονται σε πρώτο βαθμό. Μετά από έφεση της οικογένειας, παραπέμφθηκε σε δίκη μόνο ο Βασιλόπουλος, ο οποίος καταδικάστηκε σε 12μηνη φυλάκιση, αλλά τελικά αθωώθηκε το 2005.

Ο ΣΚΑΪ και ο Νίκος Ευαγγελάτος δέχθηκαν σφοδρή κριτική για τη ζωντανή μετάδοση της ομηρίας. Το ΕΣΡ επέβαλε πρόστιμο 50 εκατομμυρίων δραχμών, και έκτοτε άλλαξε η σχετική νομοθεσία για τις μεταδόσεις τέτοιων περιστατικών.

Η τραγωδία της οδού Νιόβης παραμένει μια σκοτεινή σελίδα στην πρόσφατη ελληνική ιστορία. Ένα μάθημα για τα όρια της δημοσιογραφίας και μια θλιβερή υπενθύμιση του πόσο ακριβά μπορεί να στοιχίσει ένα λάθος, όταν η ανθρώπινη ζωή κρέμεται από μια κλωστή.