Σαν σήμερα, η παράδοση του Οτζαλάν στους Τούρκους – Συγκλονιστικό βίντεο από τον Σάββα Καλεντερίδη

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η επέτειος της ημέρας που άλλαξε τον ρου της σύγχρονης ελληνικής διπλωματίας και άφησε μια ανεξίτηλη πληγή στις σχέσεις της Ελλάδας με τον κουρδικό λαό, αναβιώνει μέσα από ένα βίντεο στο TikTok. Η 15η Φεβρουαρίου του 1999 παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη ως η ημέρα που ο ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, παραδόθηκε στις τουρκικές αρχές στο Ναϊρόμπι της Κένυας, μετά από μια δραματική περιπλάνηση στην οποία η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο. Το οπτικό υλικό που κυκλοφορεί στα social media, φέρνει ξανά στο φως τις σκοτεινές πτυχές μιας υπόθεσης που πολλοί χαρακτήρισαν ως τη μεγαλύτερη εθνική αποτυχία της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Το χρονικό μιας προδιαγεγραμμένης τραγωδίας

Η υπόθεση Οτζαλάν ξεκίνησε ως ένα διπλωματικό θρίλερ που εξελίχθηκε σε εθνικό δράμα. Ο ηγέτης των Κούρδων, κυνηγημένος από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, αναζήτησε άσυλο σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, πριν καταλήξει στην ελληνική πρεσβεία στο Ναϊρόμπι. Η τότε κυβέρνηση Σημίτη βρέθηκε μπροστά σε ένα τεράστιο ηθικό και πολιτικό δίλημμα, δεχόμενη αφόρητες πιέσεις από τις ΗΠΑ και την Τουρκία.

Η απόφαση για την απομάκρυνση του Οτζαλάν από την ελληνική πρεσβεία οδήγησε στην παγίδευσή του από τους Τούρκους πράκτορες της MIT. Οι εικόνες του καταπονημένου και ναρκωμένου Οτζαλάν μέσα στο αεροπλάνο των απαγωγέων του, που έκαναν τον γύρο του κόσμου, προκάλεσαν κύμα οργής στην Ελλάδα και οδήγησαν στις παραιτήσεις τριών υπουργών (Πάγκαλος, Παπαδόπουλος, Πετσάλνικος). Για την ελληνική κοινή γνώμη, η πράξη αυτή θεωρήθηκε μια πράξη ντροπής και μια κατάφωρη παραβίαση των παραδόσεων φιλοξενίας και προστασίας των κατατρεγμένων.

Σάββας Καλεντερίδης: Ο άνθρωπος που έζησε το δράμα από μέσα

Κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση αυτή ήταν ο τότε αξιωματικός της ΕΥΠ, Σάββας Καλεντερίδης, ο οποίος είχε αναλάβει τη συνοδεία του Οτζαλάν. Ο Καλεντερίδης αρνήθηκε να εκτελέσει την εντολή να πετάξει τον Κούρδο ηγέτη έξω από την πρεσβεία, επιλέγοντας να σταθεί στο πλευρό του μέχρι την τελευταία στιγμή. Η μαρτυρία του παραμένει η πιο αυθεντική και συγκλονιστική πηγή για τα όσα διαδραματίστηκαν στο κτίριο της ελληνικής αποστολής στην Κένυα.

Μέσα από το βιβλίο του με τίτλο «Παράδοση Οτζαλάν – Η Ώρα της Αλήθειας», ο Καλεντερίδης καταγράφει με λεπτομέρειες το παρασκήνιο των αποφάσεων, τις εντολές που έρχονταν από την Αθήνα και την απόγνωση των στιγμών. Το βιβλίο δεν είναι μόνο μια ιστορική καταγραφή, αλλά και μια ηθική δικαίωση για τον ίδιο, καθώς αποκαλύπτει πώς η ελληνική πλευρά «παρέδωσε» έναν σύμμαχο στις δυνάμεις που τον καταδίωκαν, σπιλώνοντας το γόητρο της χώρας διεθνώς.

 

Μια εθνική αποτυχία με βαθιές ρίζες

Η παράδοση του Οτζαλάν δεν ήταν απλώς ένα επιχειρησιακό λάθος· ήταν η κορύφωση μιας πολιτικής που πολλοί ανέλυσαν ως «φοβική διπλωματία». Η τότε κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι ενέδωσε στις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων, θυσιάζοντας έναν ηγέτη που αγωνιζόταν για την αυτοδιάθεση του λαού του, προκειμένου να αποφύγει μια πιθανή σύρραξη με την Τουρκία.

Το κόστος αυτής της απόφασης ήταν τεράστιο. Η Ελλάδα έχασε το ηθικό της πλεονέκτημα στα μάτια του κουρδικού λαού, ενώ η Τουρκία πανηγύρισε μια τεράστια νίκη, φυλακίζοντας τον «υπ’ αριθμόν ένα εχθρό» της στο νησί Ιμραλί. Ο Σάββας Καλεντερίδης, μέσα από τις δημόσιες παρεμβάσεις του, τονίζει διαρκώς ότι η υπόθεση Οτζαλάν πρέπει να διδάσκεται ως μάθημα προς αποφυγή για τις επόμενες γενιές πολιτικών και διπλωματών.

Η κληρονομιά της 15ης Φεβρουαρίου

Σήμερα, δεκαετίες μετά, η πληγή παραμένει ανοιχτή. Ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν παραμένει φυλακισμένος, ενώ ο κουρδικός αγώνας έχει πάρει νέες διαστάσεις στη Συρία και το Ιράκ. Στην Ελλάδα, η συζήτηση για την «προδοσία του Ναϊρόμπι» επανέρχεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα, θυμίζοντας ότι η εξωτερική πολιτική απαιτεί σθένος και καθαρή εθνική στρατηγική.

Το έργο του Σάββα Καλεντερίδη παραμένει η πιο ισχυρή υπενθύμιση εκείνων των ημερών. Η «Ώρα της Αλήθειας» συνεχίζει να διαβάζεται και να συζητιέται, καθώς αναδεικνύει την ανάγκη για αξιοπρέπεια στην εθνική δράση. Η παράδοση του Οτζαλάν θα παραμείνει για πάντα μια μαύρη σελίδα, ένα «στίγμα» που μας θυμίζει ότι οι μεγάλες αποτυχίες δεν ξεχνιούνται, αλλά αναλύονται για να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά.