Σαν σήμερα, 18 Φεβρουαρίου 1929: Η μέρα που το Χόλιγουντ εφεύρε τη δόξα – Η γέννηση των Βραβείων Όσκαρ

Στις 18 Φεβρουαρίου του 1929, ο κόσμος του κινηματογράφου δεν είχε ιδέα ότι μια σύντομη ανακοίνωση στις εφημερίδες θα άλλαζε για πάντα την πορεία της ποπ κουλτούρας. Εκείνο το πρωινό, η Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών έκανε γνωστό ότι θα θέσπιζε μια σειρά από τιμητικά βραβεία για τα επιτεύγματα της προηγούμενης διετίας. Η ημερομηνία της τελετής ορίστηκε για τις 16 Μαΐου, όμως το παράδοξο για τα σημερινά δεδομένα ήταν ότι οι νικητές ανακοινώθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα. Δεν υπήρχαν σφραγισμένοι φάκελοι, δεν υπήρχε αγωνία, ούτε δάκρυα έκπληξης μπροστά στο μικρόφωνο. Υπήρχε μόνο η ανάγκη μιας βιομηχανίας που ένιωθε «έφηβη» να αποκτήσει το δικό της κύρος και μια σοβαρή κοινωνική υπόσταση.

Η στρατηγική πίσω από τη χρυσόσκονη

Για να καταλάβουμε γιατί δημιουργήθηκαν τα Όσκαρ, πρέπει να δούμε τι συνέβαινε στα παρασκήνια των μεγάλων στούντιο. Ο ισχυρός άνδρας της MGM, Λούις Μπ. Μάγιερ, ήταν ο εγκέφαλος πίσω από την ίδρυση της Ακαδημίας το 1927. Ο στόχος του δεν ήταν αμιγώς καλλιτεχνικός. Στην πραγματικότητα, ο Μάγιερ ήθελε να δημιουργήσει έναν οργανισμό που θα λειτουργούσε ως διαιτητής στις εργασιακές διαφορές, κρατώντας τα σωματεία των ηθοποιών και των τεχνικών μακριά από τις απεργίες.

Τα πρώτα βραβεία Όσκαρ, το 1929

Όπως είχε παραδεχτεί ο ίδιος με αφοπλιστική ειλικρίνεια χρόνια αργότερα, αν έδινε στους καλλιτέχνες μετάλλια και αγαλματίδια, εκείνοι θα ήταν πρόθυμοι να «σκοτωθούν» για να παράγουν αυτό που ήθελε ο ίδιος, χωρίς να εγείρουν πολλές απαιτήσεις. Τα βραβεία ήταν, στην αρχική τους σύλληψη, ένα εξαιρετικό εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ήταν η προσπάθεια του Χόλιγουντ να πει στον κόσμο ότι ο κινηματογράφος δεν είναι απλώς ένα λαϊκό πανηγύρι ή μια κερδοφόρα επιχείρηση, αλλά μια υψηλή τέχνη, αντάξια της λογοτεχνίας και του θεάτρου.

Η 18η Φεβρουαρίου και η απουσία του σασπένς

Η ανακοίνωση της 18ης Φεβρουαρίου 1929 δεν προκάλεσε το παγκόσμιο σεισμό που θα προκαλούσε σήμερα. Τα νέα δημοσιεύθηκαν στις εσωτερικές σελίδες των εφημερίδων. Οι άνθρωποι της βιομηχανίας έμαθαν ότι η ταινία «Wings» (Τα Φτερά) θα λάβανε το βραβείο Καλύτερης Παραγωγής και ότι ο Έμιλ Γιάνινγκς θα ήταν ο πρώτος Καλύτερος Ηθοποιός. Για τρεις ολόκληρους μήνες, μέχρι τη βραδιά της 16ης Μαΐου, όλοι γνώριζαν ποιοι θα ανέβαιναν στο βήμα.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Αυτή η έλλειψη μυστηρίου υπογραμμίζει τον χαρακτήρα που είχε τότε η διοργάνωση: ήταν ένα οικογενειακό δείπνο. Η πρώτη τελετή στο ξενοδοχείο Hollywood Roosevelt διήρκεσε μόλις 15 λεπτά. Οι καλεσμένοι πλήρωσαν πέντε δολάρια για το εισιτήριο τους, το μενού περιλάμβανε φιλέτο ψαριού και ψητό κοτόπουλο, και η ατμόσφαιρα θύμιζε περισσότερο συνεδρίαση διοικητικού συμβουλίου παρά τη φαντασμαγορία που έχουμε συνηθίσει. Ωστόσο, η σπίθα είχε ανάψει. Η ιδέα ότι ένα χρυσό αγαλματίδιο μπορεί να προσδώσει αθανασία άρχισε να ριζώνει στις συνειδήσεις των δημιουργών.

Η σιωπή που έδινε τη θέση της στον ήχο

Η χρονική στιγμή της θέσπισης των βραβείων συνέπεσε με την πιο βίαιη μετάβαση στην ιστορία του σινεμά: το πέρασμα από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο. Το 1927 είχε κυκλοφορήσει ο «Τραγουδιστής της Τζαζ», η ταινία που άλλαξε τα πάντα. Η Ακαδημία, στην ανακοίνωση των πρώτων βραβείων, φάνηκε αμήχανη μπροστά σε αυτή την επανάσταση. Αποφάσισαν να δώσουν ένα ειδικό βραβείο στον «Τραγουδιστή της Τζαζ» επειδή θεωρήθηκε άδικο να διαγωνιστεί με τις βωβές ταινίες, καθώς ο ήχος έδινε ένα «αθέμιτο» πλεονέκτημα.

Αυτή η λεπτομέρεια δείχνει πόσο βαθιά επηρέασε η ανακοίνωση εκείνης της ημέρας την αντίληψη για την τεχνική πρόοδο. Τα Όσκαρ δεν δημιουργήθηκαν μόνο για να βραβεύουν το συναίσθημα, αλλά και για να επικυρώνουν την τεχνολογία. Οι κατηγορίες που ανακοινώθηκαν αφορούσαν τη σκηνοθεσία, το σενάριο, τη φωτογραφία και τη μηχανική παραγωγή, θέτοντας τα στάνταρ για το τι συνιστά «καλή ταινία».

Ο άγνωστος «Όσκαρ» και η γέννηση ενός συμβόλου

Εκείνη την ημέρα του Φεβρουαρίου, το αγαλματίδιο δεν ονομαζόταν ακόμα Όσκαρ. Ήταν απλώς το «Βραβείο της Ακαδημίας». Ο σχεδιασμός του, ένας ιππότης που κρατά ένα σπαθί και στέκεται πάνω σε μια μπομπίνα φιλμ, συμβόλιζε την προστασία της τέχνης. Η μπομπίνα είχε πέντε ακτίνες, μία για κάθε κλάδο της Ακαδημίας: ηθοποιούς, σκηνοθέτες, παραγωγούς, τεχνικούς και σεναριογράφους.

Το όνομα «Όσκαρ» θα ερχόταν χρόνια αργότερα, μέσα από θρύλους και αστικούς μύθους. Άλλοι λένε ότι η βιβλιοθηκάριος της Ακαδημίας, Μάργκαρετ Χέρικ, είπε ότι το αγαλματίδιο έμοιαζε στον θείο της τον Όσκαρ, και άλλοι ότι η Μπέτι Ντέιβις του έδωσε το όνομα του πρώτου της συζύγου. Όποια και αν είναι η αλήθεια, η ουσία παραμένει: το αντικείμενο που περιγράφηκε στην ανακοίνωση του 1929 έγινε το πιο αναγνωρίσιμο τρόπαιο στον πλανήτη.

Η κληρονομιά μιας τυπικής ανακοίνωσης

Αν κοιτάξουμε πίσω, στην 18η Φεβρουαρίου 1929, βλέπουμε τη στιγμή που το Χόλιγουντ σταμάτησε να είναι ένας απλός τόπος παραγωγής θεάματος και έγινε μια μυθολογία. Η θέσπιση των βραβείων ανάγκασε τους δημιουργούς να γίνουν ανταγωνιστικοί με έναν νέο τρόπο. Δεν κυνηγούσαν πλέον μόνο το δολάριο, αλλά και την αναγνώριση των ομοτίμων τους.

Αυτή η ανάγκη για επιβεβαίωση, που ξεκίνησε από ένα γραφείο στο Λος Άντζελες πριν από σχεδόν έναν αιώνα, δημιούργησε ένα ολόκληρο οικοσύστημα από κριτικούς, αναλύσεις, κόκκινα χαλιά και πολιτικές καμπάνιες. Παρά τις επικρίσεις που δέχονται κατά καιρούς τα βραβεία για τις αστοχίες ή τις προκαταλήψεις τους, η ρίζα τους παραμένει εκείνη η απόφαση του 1929: η πεποίθηση ότι οι ιστορίες που λέμε στο σκοτάδι αξίζουν να τιμώνται στο φως.