Η πρώτη προσπάθεια της Επανάστασης απέτυχε: Η ολοκληρωτική καταστροφή στο Δραγατσάνι υπό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη

Τον Φεβρουάριο του 1821, οι Φιλικοί, υπό την ηγεσία του Αλέξανδρου Υψηλάντη, βρίσκονταν σε πυρετώδεις προετοιμασίες για να μετατρέψουν σε πράξη το όραμα που τους ένωσε για την Επανάσταση. Οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά κρίσιμες, καθώς ο κίνδυνος να αποκαλυφθούν τα σχέδιά τους στην Οθωμανική Πύλη ήταν υπαρκτός, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σκληρότερα κατασταλτικά μέτρα. Το δίλημμα ήταν ξεκάθαρο: «Ή τώρα ή ποτέ!». Και η απόφαση ήταν το «τώρα», μετά τις προηγούμενες αποτυχίες.

Με τρεις προκηρύξεις, οι Φιλικοί απευθύνονται στους Μολδαβούς, τους Έλληνες της Μολδαβίας και της Βλαχίας, καθώς και στους απανταχού «Αδελφούς της Εταιρείας των Φιλικών», καλώντας τους «εις τα όπλα» στο όνομα της πατρίδας. Ενωμένοι, ξεκινούν από μικρές συγκρούσεις με τον κατακτητή, με την αποφασιστικότητα να φτάσουν στην καθοριστική μάχη που θα έκρινε την πορεία και το μέλλον της Φιλικής Εταιρείας.

Ωστόσο, η αρχική αφοσίωση και ο ενθουσιασμός δεν κράτησαν για όλους το ίδιο. Δύο άνδρες, οι αρχηγοί στρατευμάτων Θεόδωρος Βλαδιμιρέσκου και Σάββας Καμινάρης Φωκιανός, σύντομα υπέκυψαν στις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Οι πράξεις τους χαρακτηρίστηκαν από την Ιστορία ως προδοσία, αφού συνωμότησαν με τον κατακτητή, επιτρέποντάς του να περάσει ανενόχλητος προς το Βουκουρέστι. Αυτή η προδοσία αποτέλεσε την αρχή του τέλους για το εγχείρημα των Φιλικών.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Οι συνέπειες ήταν καταστροφικές. Τα στρατεύματα του Υψηλάντη υποχρεώθηκαν σε διαρκή οπισθοχώρηση, παραχωρώντας εδάφη στους Οθωμανούς. Η προδοσία δεν έμεινε ατιμώρητη: ο Βλαδιμιρέσκου καταδικάστηκε σε θάνατο, ενώ ο Σάββας δολοφονήθηκε. Στη θέση του Βλαδιμιρέσκου, ο Υψηλάντης ανέθεσε την ηγεσία στους Σέρβους Χατζή-Πρόδα και Δημήτριο Μακεδόνσκι. Τα γεγονότα αυτά αποτέλεσαν μια σκοτεινή σελίδα στην ιστορία του Αγώνα, αποκαλύπτοντας την πολυπλοκότητα, τις δυσκολίες και τις προδοσίες που συνόδευσαν τη φιλοδοξία για ελευθερία.

Η οπισθοχώρηση και η ολοκληρωτική ήττα

Τα στρατιωτικά σώματα, υπό την ηγεσία του Υψηλάντη, του Μακεδόνσκι, του Χατζή-Πρόδα, του Διαμαντή Σερδάρη, του Σολωμού και άλλων, ξεκινούν μια οργανωμένη αμυντική τακτική. Η αρχική δύναμη, που περιλάμβανε 250 Σέρβους και Βουλγάρους ιππείς, 4.000 Πανδούρους και 4 κανόνια, αυξανόταν συνεχώς. Την 1η Ιουνίου, έφτασαν στο Ρύμνικο (σημερινή Βίλτσα Ριμνίκου), όπου οι δυνάμεις διογκώθηκαν σε 2.500 ιππείς και 4.500 πεζούς, συμπεριλαμβανομένου και του Ιερού Λόχου, υπό τη διοίκηση του Γεωργίου Καντακουζηνού. Τα κανόνια παρέμειναν τέσσερα.

Ο Υψηλάντης διέταξε το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεων να κινηθεί προς το Δραγατσάνι, να καταλάβει στρατηγικές θέσεις και να τον περιμένει εκεί. Παρόλο που η απόσταση ήταν μόλις οκτώ ώρες από το Ρύμνικο, οι δύσβατοι δρόμοι και η συνεχιζόμενη έντονη βροχή μετέτρεψαν το ταξίδι σε πορεία τεσσάρων ημερών. Ο Γεωργάκης Ολύμπιος, αντιλαμβανόμενος την αριθμητική υπεροχή των ελληνικών δυνάμεων, σχεδίασε να αποκλείσει τους λιγοστούς εχθρούς, στέλνοντας ομάδες να καταλάβουν θέσεις στα περίχωρα.

Παράλληλα, ο Βασίλειος Καραβιάς, μαζί με τους ιππείς του, και ο Νικόλαος Υψηλάντης, επικεφαλής του Ιερού Λόχου και του πυροβολικού, έστησαν οχύρωση, ανοίγοντας χαντάκια απέναντι από το Δραγατσάνι και ενώνοντάς τα με μια γέφυρα. Όλοι ειδοποιήθηκαν να προετοιμαστούν για μάχη την επόμενη μέρα, όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης θα έφτανε με επιπλέον 2.000 άντρες.

Οι Τούρκοι, αντιλαμβανόμενοι την απειλή, προσπάθησαν ανεπιτυχώς να διώξουν τους Έλληνες που είχαν στρατοπεδεύσει κοντά στον Αργυροκαστρίτη. Βλέποντας ότι η μάχη ήταν αναπόφευκτη, έκαψαν τα φτωχά σπίτια του χωριού, θεωρώντας τα περιττά. Ωστόσο, ο Καραβιάς, θεωρώντας τις πυρκαγιές ένδειξη τουρκικής φυγής, διέταξε το σώμα του να περάσει τη γέφυρα χωρίς να ειδοποιήσει το υπόλοιπο στράτευμα, επιδιώκοντας τη δόξα της νίκης. Στη συνέχεια, τον ακολούθησαν ο Ιερός Λόχος και το πυροβολικό.

Η φόβος των Τούρκων για μια συντονισμένη ελληνική επίθεση εξανεμίστηκε μόλις αντιλήφθηκαν ότι το πυροβολικό προκαλούσε ελάχιστες ζημιές και τα περισσότερα ελληνικά σώματα παρέμεναν ανενεργά. Ξεκινώντας με ξίφη στα χέρια, οι Τούρκοι επιτέθηκαν, διασπείροντας πανικό στους άντρες του Καραβιά, που λιποτάκτησαν. Οι Ιερολοχίτες, αν και άπειροι στον πόλεμο, πολέμησαν με αυταπάρνηση, αλλά το εχθρικό ιππικό διέλυσε τις γραμμές τους, καταλαμβάνοντας τα κανόνια και σφαγιάζοντάς τους.

Όταν ο Γεωργάκης Ολύμπιος και άλλοι οπλαρχηγοί άκουσαν τη βοή της μάχης, έτρεξαν να σώσουν όσους μπορούσαν. Με την επέμβασή τους, κατάφεραν να σώσουν πολλούς Έλληνες, συμπεριλαμβανομένων των αδελφών του Υψηλάντη, οι οποίοι κινδύνευαν να αιχμαλωτιστούν. Η παρέμβαση αυτή αποδείχθηκε σωτήρια, αποτρέποντας τον πλήρη αφανισμό του Ιερού Λόχου. Εξέχουσα ήταν η συνεισφορά του Βλάχου οπλαρχηγού Ιωαννίτσα Χόρκα, που διακρίθηκε στη μάχη.

Οι Τούρκοι, καταδιώκοντας τους ηττημένους μέχρι τη χαράδρα, επέστρεψαν θριαμβευτικά στο χωριό, απορώντας και οι ίδιοι για το κατόρθωμά τους, παρά την έλλειψη κάθε ελπίδας. Πάνω από διακόσιοι Έλληνες σκοτώθηκαν, οι περισσότεροι από το σώμα των Ιερολοχιτών, που έπεσαν σαν ελαφριά κλαδιά κάτω από το κοφτερό τσεκούρι ενός δυνατού ξυλοκόπου. Ανάμεσα στους νεκρούς συγκαταλέγονταν και οι γενναίοι οπλαρχηγοί Δημήτριος Σούτσος και Σπυρίδων Δρακούλης, ενώ 40 Έλληνες έπεσαν αιχμάλωτοι.

Ένας κύμα πανικού και φόβου διαπέρασε τότε όλα τα ελληνικά σώματα, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά να διαλυθούν και να διασκορπιστούν άτακτα. Ο Υψηλάντης, που βρισκόταν τρεις ώρες μακριά από το πεδίο της θλίψης, έλαβε τα άσχημα νέα. Βλέποντας στρατιώτες να επιστρέφουν διασκορπισμένοι προς το Ρίμνικο, υποχώρησε και ο ίδιος.

Μερικές μέρες μετά την τραγική ήττα, επικοινωνώντας με τη ρωσική αυλή, ο Υψηλάντης συνειδητοποίησε ότι κάθε ελπίδα για εξωτερική υποστήριξη είχε χαθεί. Η καταστροφή στο Δραγατσάνι διέλυσε κάθε όνειρο για μια επιτυχημένη εξέγερση στο εσωτερικό. Αναγκασμένος να εγκαταλείψει τη Βλαχία, ο Υψηλάντης ουσιαστικά τερμάτισε την κοινή αποστολή των οπλαρχηγών του αγώνα. Με την αποχώρησή του, οι οπλαρχηγοί άρχισαν να ενεργούν με βάση τις προσωπικές τους αδυναμίες, τα πάθη και τα συμφέροντά τους. Κάποιοι προχώρησαν σε εκστρατείες εκτός ορίων, άλλοι οχυρώθηκαν σε ασφαλείς θέσεις, ενώ άλλοι περιπλανιούνταν στις βουνοκορφές, αποφεύγοντας τη σύγκρουση με τα οθωμανικά στρατεύματα. Την ίδια ώρα, οι Τούρκοι καταδίωκαν αμείλικτα κάθε εναπομείναντα αντίπαλό τους στην περιοχή, εδραιώνοντας την κυριαρχία τους.