Συντάξεις: Οι μειώσεις, οι αυξήσεις και οι προκλήσεις έως το 2070

Οι συντάξεις στην Ελλάδα παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα θέματα για τους πολίτες, καθώς οι μνημονιακές περικοπές και οι συνεχείς μεταρρυθμίσεις έχουν αφήσει βαθιά σημάδια στην καθημερινότητα των συνταξιούχων. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας και μελετών για το επίπεδο των συντάξεων στη χώρα μας, οι κύριες συντάξεις παραμένουν κατά περίπου 20% χαμηλότερες από τα επίπεδα πριν από τα Μνημόνια, ενώ οι επικουρικές έχουν υποστεί δραματικές μειώσεις που φτάνουν έως και το 60% μεταξύ 2010 και 2016.

Αποκαλυπτικά στοιχεία για τις συντάξεις: Ποιοι θα χάσουν και ποιοι κερδίζουν

Σύμφωνα με ανάλυση από τα «Νέα», από την 1η Ιανουαρίου 2023 μέχρι και την 1η Ιανουαρίου 2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 15,58%, μέσα από ετήσιες αυξήσεις 7,78% το 2023, 3% το 2024, 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026. Παρά αυτή τη σωρευτική αύξηση, οι κύριες συντάξεις παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, με μεγάλο ποσοστό των συνταξιούχων να λαμβάνει ποσά κάτω από 1.000 ευρώ μεικτά. Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2025, από τους 2.527.531 συνταξιούχους:

Η Ελλάδα πρωταθλήτρια στις μειώσεις συντάξεων(EUROKINISSI)

• 1.394.861 άτομα (55,2%) έλαβαν κύρια σύνταξη έως 940 ευρώ καθαρά (1.000 ευρώ μεικτά).
• 917.142 άτομα (36,3%) έλαβαν έως 658 ευρώ καθαρά (700 ευρώ μεικτά).
• 714.226 άτομα (28,3%) έλαβαν έως 564 ευρώ καθαρά (600 ευρώ μεικτά).
• 453.993 άτομα (18%) έλαβαν έως 470 ευρώ καθαρά (500 ευρώ μεικτά).

Η εικόνα για τις επικουρικές συντάξεις είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Οι επικουρικές παρέμειναν σταθερές χωρίς καμία αύξηση την ίδια περίοδο, εξαιτίας της απόφασης της κυβέρνησης να μην τις εντάξει στις αυξήσεις που προβλέπονταν για τις κύριες συντάξεις από τον νόμο 4997/2022. Από τις 1.393.216 επικουρικές συντάξεις, το 92% (1.282.067 άτομα) έλαβε ποσό μέχρι 300 ευρώ, με τη μέση δαπάνη για την επικουρική γήρατος να ανέρχεται σε 221,32 ευρώ, για την επικουρική λόγω θανάτου σε 128,83 ευρώ και για την επικουρική αναπηρίας σε 139,43 ευρώ.

Το χρέος, οι μειώσεις και η προοπτική έως το 2070

Το μέλλον του συνταξιοδοτικού συστήματος στην Ελλάδα φέρνει περαιτέρω προκλήσεις. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι συντάξεις στη χώρα μας αναμένεται να μειωθούν κατά 17% έως το 2070, κυρίως λόγω του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) και της μεταρρύθμισης Βρούτση (Ν. 4670/2020). Οι μειώσεις αυτές οφείλονται σε δύο κύριους παράγοντες:

VIRAL

«Κοιτάζει τα ραδίκια ανάποδα»: Η αποκρουστική ρητορική μίσους που ξεπλένει τη γυναικοκτονία στην Καλαμάτα προκαλεί οργή!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

• Τη μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα. Για παράδειγμα, με 40 χρόνια εργασίας, ο συντελεστής αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης μειώθηκε στο 50%.
• Την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών σε μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις των μισθών, ακόμα κι αν συνοδεύονται από πληθωρισμό ή ανάπτυξη ΑΕΠ, επηρεάζουν πλέον λιγότερο το τελικό ποσό της σύνταξης, οδηγώντας σε έμμεση μείωση της παροχής.

Το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα υπό πίεση

Από την πλευρά της δημοσιονομικής διάστασης, σύμφωνα με τα «Νέα», η συνταξιοδοτική δαπάνη στην Ελλάδα αναμένεται να μειωθεί από το 14,5% του ΑΕΠ το 2022 σε 12% το 2070, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αυξηθεί από 11,4% σε 11,8%. Αυτό καθιστά την Ελλάδα τη χώρα με τη μεγαλύτερη μείωση συντάξεων στην ΕΕ την περίοδο 2022-2070, ακολουθούμενη από την Πορτογαλία.

Η πραγματικότητα αυτή αναδεικνύει τη δυσκολία για τους συνταξιούχους να διατηρήσουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις που θα συνδέουν τις συντάξεις με τη βιωσιμότητα του συστήματος και την κοινωνική δικαιοσύνη. Η μελέτη των δεδομένων για τις κύριες και επικουρικές συντάξεις δείχνει καθαρά ότι, παρά τις πρόσφατες μικρές αυξήσεις, η οικονομική επάρκεια των συνταξιούχων παραμένει περιορισμένη και ευάλωτη σε νέες μεταρρυθμίσεις.