NYT: Στα πρόθυρα οριστικής ρήξης Τραμπ και Ζελένσκι – Η στήριξη στον Πούτιν και το μέλλον του πολέμου

Μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, η στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται να αλλάζει δραματικά, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος δέχεται επικρίσεις για τους χειρισμούς του στον πόλεμο της Ουκρανίας και την άνοδο των τιμών του ντίζελ. Σύμφωνα με ανάλυση των *New York Times*, οι σχέσεις των δύο ηγετών εισέρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση. Οι κινήσεις του Τραμπ, από την προσέγγιση με τη Μόσχα για το πετρέλαιο έως τις δημόσιες αιχμές κατά του Ουκρανού προέδρου, προκαλούν ανησυχία στο Κίεβο και στους Ευρωπαίους συμμάχους του. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η λεγόμενη «ενεργειακή εκεχειρία», την οποία ανακοίνωσε μονομερώς ο Αμερικανός πρόεδρος και η οποία, σύμφωνα με τις επικρίσεις που διατυπώνονται, ευνόησε κυρίως τη Ρωσία. Παράλληλα, η απαίτηση να αναδειχθεί νέος πρόεδρος στην Ουκρανία εντείνει το ήδη βαρύ κλίμα μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου.

Η κρίση γύρω από τη Starshield και η αντίδραση του Ζελένσκι

Στα μέσα της εβδομάδας, Ουκρανοί στρατιωτικοί ανέφεραν ότι παρουσιάστηκαν ξαφνικοί περιορισμοί στη χρήση του Starshield, της στρατιωτικής εκδοχής του δορυφορικού δικτύου Starlink. Το συγκεκριμένο σύστημα θεωρείται κομβικής σημασίας για τις επικοινωνίες των ουκρανικών δυνάμεων στο πεδίο των επιχειρήσεων, καθώς διευκολύνει τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών. Ο Έλον Μασκ απέδωσε την ευθύνη για τους περιορισμούς στην αμερικανική κυβέρνηση και στη συνέχεια ζήτησε να υπάρξει αλλαγή στην προεδρία της Ουκρανίας, προκαλώντας νέες αντιδράσεις. Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν έκρυψε την οργή του, καθώς εκτίμησε ότι η Ουάσινγκτον απομακρύνεται από το Κίεβο και στρέφεται προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η χώρα του σκοπεύει να συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, παρά τη δήλωση του Τραμπ για κατάπαυση του πυρός.

Το χάσμα μεταξύ των δύο ηγετών έγινε ακόμη πιο εμφανές όταν ο Ζελένσκι ρωτήθηκε από δημοσιογράφο αν θεωρεί ότι η Ουκρανία χάνει την αμερικανική υποστήριξη. Η απάντησή του ήταν ένα ξεκάθαρο «ναι», αποτυπώνοντας την ανησυχία που επικρατεί στο Κίεβο. Λίγο αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε στο Newsmax ότι ο Ζελένσκι «δεν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να συνεργαστούμε», ενισχύοντας την εντύπωση ότι η μεταξύ τους αντιπαράθεση έχει ξεπεράσει τα όρια μιας συνηθισμένης διπλωματικής διαφωνίας. Την Παρασκευή, στις Βρυξέλλες, ο Ουκρανός πρόεδρος κλήθηκε να σχολιάσει αν αισθάνεται πως χρησιμοποιείται ως εξιλαστήριο θύμα για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ. Αρχικά χαμογέλασε ειρωνικά και παρέμεινε σιωπηλός για αρκετή ώρα, προτού σκύψει προς το μικρόφωνο και απαντήσει: «Αυτή είναι η απάντησή μου».

VIRAL

«Φως στο Τούνελ»: Βρέθηκε νεκρός σε στρατιωτική εγκατάσταση – Το μυστήριο με τον θάνατο του Νίκου Λεβέντη

Γεωργιάδης κατά Τσίπρα: «Σώπα ρε μεγάλε Ναπολέοντα σε συσκευασία… » Η αιχμηρή ατάκα για τον Τσίπρα (VIDEO)

Θρίλερ με τον Νίκο Λεβέντη: Το τηλεφώνημα πριν βρεθεί νεκρός στο 251 ΓΝΑ

Οι κίνδυνοι για την Ουκρανία και οι πιθανές συνέπειες της ρήξης

Η συνέχιση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ζελένσκι θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ισορροπίες γύρω από τον πόλεμο, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ρωσίας. Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια βαθύτερη κρίση θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος της Ουκρανίας και των ευρωπαϊκών χωρών που τη στηρίζουν, ενώ ενδεχομένως να προσφέρει πλεονέκτημα στη Μόσχα. «Είναι μια κατάσταση όπου όλοι χάνουν», ανέφερε ο Μπάλαζ Τζαράμπικ, πρώην διπλωμάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κίεβο. Το μεγαλύτερο πλήγμα για την ουκρανική πλευρά θα ήταν μια απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις εξακολουθούν να εξαρτώνται από κρίσιμες αμερικανικές δυνατότητες. Παρά τις επικρίσεις που δέχεται ο Τραμπ για την πολιτική του απέναντι στην Ουκρανία, στο Κίεβο παραμένει η ελπίδα ότι δεν θα προχωρήσει σε μια τόσο δραστική κίνηση.

«Ο Ζελένσκι και ο Τραμπ μιλούν στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία. Φωτογραφία: Reuters / Υπηρεσία Τύπου της Ουκρανικής Προεδρίας»

Η ενδεχόμενη απώλεια της αμερικανικής υποστήριξης θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του ουκρανικού στρατού, σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με την ανάλυση, καταγράφονται επιδόσεις απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις στην πρώτη γραμμή. Από την αρχική δημόσια στήριξη προς το Κίεβο έως την επίπληξη του Ζελένσκι μέσα στον Λευκό Οίκο επειδή δεν φορούσε κοστούμι, η στάση του Τραμπ έχει σηματοδοτήσει μια σημαντική αλλαγή στην αμερικανική προσέγγιση απέναντι στον πόλεμο. Οι ΗΠΑ έχουν σταματήσει να προσφέρουν δωρεάν όπλα στην Ουκρανία, ζητώντας από το Κίεβο και τους δυτικούς συμμάχους του να καλύπτουν το κόστος της προμήθειάς τους. Παράλληλα, η Ουκρανία έχει επενδύσει στην ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, επιχειρώντας να περιορίσει τις συνέπειες από τη μείωση της αμερικανικής συνδρομής. Η ενίσχυση της δικής της παραγωγής μπορεί να της προσφέρει μεγαλύτερη αυτονομία, ωστόσο δεν αρκεί για να καλύψει όλα τα κενά που θα άφηνε μια πλήρης διακοπή της βοήθειας από την Ουάσινγκτον.

Η εξάρτηση από τις αμερικανικές πληροφορίες και οι προειδοποιήσεις για πυραυλικές επιθέσεις

Ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η πρόσβαση της Ουκρανίας σε αμερικανικές πληροφορίες και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Παρότι ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να παρέχουν πληροφορίες στο Κίεβο, οι δυνατότητές τους δεν θεωρούνται πλήρες υποκατάστατο των αμερικανικών συστημάτων. Αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον εντοπισμό απειλών, όπως επιθέσεις με πυραύλους κρουζ από πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων. Η έγκαιρη ενημέρωση είναι καθοριστική τόσο για την προστασία των αμάχων όσο και για την αντίδραση της ουκρανικής αεράμυνας. Ο στρατιωτικός αναλυτής και αρχισυντάκτης του ουκρανικού μέσου AIN, Όλεγκ Κάτκοφ, προειδοποίησε ότι η απουσία τέτοιων ειδοποιήσεων μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες. Όπως ανέφερε, χωρίς τις απαραίτητες προειδοποιήσεις, οι πολίτες ενδέχεται να μην προλαβαίνουν να καταφύγουν σε ασφαλή σημεία, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις θα έχουν λιγότερο χρόνο για να επιχειρήσουν την αναχαίτιση των πυραύλων.

Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών έδωσαν, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, μια εικόνα των κινδύνων που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει η χώρα σε περίπτωση περιορισμού της αμερικανικής συνδρομής. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι δεν έλαβαν προειδοποιήσεις από τους εταίρους τους, σε μια έμμεση αναφορά προς τις ΗΠΑ, πριν από δύο κύματα πυραυλικών επιθέσεων που σημειώθηκαν στο Κίεβο την Τρίτη και την Τετάρτη. Οι πύραυλοι έπληξαν την πόλη την ώρα που ηχούσαν οι σειρήνες του συναγερμού, γεγονός που ανέδειξε τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί ο λόγος για τον οποίο δεν υπήρξε προειδοποίηση. Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι ότι χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι S-400, οι οποίοι μπορούν να καλύψουν σχετικά μικρές αποστάσεις με πολύ μεγάλη ταχύτητα, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χρόνο προειδοποίησης. Ουκρανοί αξιωματούχοι σημείωσαν, πάντως, ότι για άλλες βαλλιστικές επιθέσεις είχαν λάβει σχετική ενημέρωση. Παράλληλα, οι διαταραχές στο Starshield φέρεται να επηρέασαν τη λειτουργία μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ διακομματική ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών ζήτησε να διερευνηθεί το περιστατικό.

Ένοπλος συνελήφθη σε γήπεδο γκολφ του Τραμπ πριν από την επίσκεψή του

Το ντίζελ, η Ρωσία και το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ

Η ενεργειακή διάσταση της κρίσης αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Κίεβο. Ο Τραμπ έχει αποδώσει την άνοδο των τιμών του ντίζελ στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ αναλυτές υποστηρίζουν ότι σημαντικό ρόλο στην αύξηση του ενεργειακού κόστους διαδραματίζει και η σύγκρουση με το Ιράν. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε συμφωνία με τη Ρωσία σχετικά με το ντίζελ, επιδιώκοντας να περιορίσει την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί καταναλωτές. Η επιλογή αυτή, ωστόσο, προκαλεί ερωτήματα για τις επιπτώσεις της στην Ουκρανία, καθώς η προσέγγιση με τη Μόσχα ενδέχεται να αποδυναμώσει τη θέση του Κιέβου σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο του πολέμου. Η ενεργειακή πολιτική, επομένως, συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική των ΗΠΑ και με τις ισορροπίες που διαμορφώνονται ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Οι επόμενες δύο εβδομάδες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές για την πορεία των σχέσεων Τραμπ – Ζελένσκι, σύμφωνα με αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περίοδο έως τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται να διαχειριστεί τόσο την πίεση για μείωση των τιμών της ενέργειας όσο και τις επικρίσεις που δέχεται από στελέχη του πολιτικού του χώρου. Ο Χάρι Νεντέλκου, ανώτερος διευθυντής της ευρωπαϊκής εταιρείας πολιτικής συμβουλευτικής Rasmussen Global, επισήμανε ότι μένει να φανεί πώς θα χειριστεί ο Τραμπ αυτή την ισορροπία. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη στροφή προς τη Ρωσία από γεωπολιτική σκοπιά ως «μαχαιριά στην πλάτη» και «γεωπολιτική προδοσία». Οι χαρακτηρισμοί αυτοί αποτυπώνουν την ένταση της κριτικής που δέχεται η αμερικανική προσέγγιση, χωρίς ωστόσο να προδικάζουν τις επόμενες αποφάσεις της κυβέρνησης.

Το μέλλον της αμερικανικής στήριξης και οι ευρωπαϊκές ισορροπίες

Σύμφωνα με την ανάλυση των *New York Times*, η αντιπαράθεση των δύο προέδρων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ δεν έχει κρύψει τη δυσαρέσκειά του για τον Ζελένσκι, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος είχε μέχρι σήμερα καταφέρει να εξασφαλίζει, σε διάφορες φάσεις, κάποια μορφή αμερικανικής υποστήριξης απέναντι στη ρωσική εισβολή. Στο μεταξύ, οι προηγούμενες προσπάθειες για ειρηνευτικές συνομιλίες δεν απέδωσαν το αποτέλεσμα που επιδίωκαν οι εμπλεκόμενες πλευρές, παρά τις δημόσιες φιλοφρονήσεις του Ζελένσκι προς τον Αμερικανό πρόεδρο και τις αναφορές του στην ισχυρή ηγεσία του. Η σημερινή επιδείνωση του κλίματος δημιουργεί νέα δεδομένα, καθώς η Ουκρανία χρειάζεται να διατηρήσει τις αμυντικές της δυνατότητες, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της καλούνται να αξιολογήσουν εάν μπορούν να καλύψουν τυχόν κενά που θα προκύψουν από μια περαιτέρω απομάκρυνση της Ουάσινγκτον.

Το βασικό ερώτημα παραμένει κατά πόσο η διαφωνία μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι θα περιοριστεί σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής αντιπαράθεσης ή θα εξελιχθεί σε οριστική ρήξη με άμεσες συνέπειες για την πορεία του πολέμου. Η Ουκρανία έχει ήδη κάνει βήματα για να ενισχύσει την αμυντική της παραγωγή και να μειώσει την εξάρτησή της από τις αμερικανικές προμήθειες, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται πληροφορίες, συστήματα προειδοποίησης και άλλες κρίσιμες δυνατότητες που δεν είναι εύκολο να αντικατασταθούν. Την ίδια στιγμή, μια ενδεχόμενη αποδυνάμωση της δυτικής υποστήριξης θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο το Κίεβο, αλλά και την ευρωπαϊκή ασφάλεια συνολικά. Οι επόμενες κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, οι αποφάσεις για την ενεργειακή πολιτική και η στάση απέναντι στη Μόσχα αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το επόμενο κεφάλαιο της κρίσης. Μέχρι τότε, το ρήγμα ανάμεσα στους δύο προέδρους παραμένει ανοιχτό, με την έκβαση να εξαρτάται από τις πολιτικές και στρατιωτικές αποφάσεις που θα ληφθούν τις επόμενες εβδομάδες.