Παγκόσμιο οικονομικό σοκ: Οι αγορές στη δίνη της Μέσης Ανατολής και το φάντασμα του 2022
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με μια «τέλεια καταιγίδα», καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή λαμβάνουν τη μορφή ενός βίαιου ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης ίσως ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη, λειτούργησε ως η θρυαλλίδα που τίναξε στον αέρα τη σχετική ηρεμία των διεθνών χρηματιστηρίων, ξυπνώντας μνήμες από την κρίση του 2022. Η χθεσινή ημέρα θα καταγραφεί στα χρονικά ως μια από τις πιο «μαύρες» συνεδριάσεις των τελευταίων ετών, με τις μετοχές να βυθίζονται, τις τιμές της ενέργειας να εκτοξεύονται και τους επενδυτές να αναζητούν εναγωνίως καταφύγιο στο δολάριο, την ώρα που ο πληθωρισμός απειλεί να επιστρέψει δριμύτερος.
Το μαύρο ταμπλό της Αθήνας και το ευρωπαϊκό Sell-off
Το Χρηματιστήριο Αθηνών βρέθηκε στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων, καταγράφοντας μια από τις χειρότερες επιδόσεις του. Ο Γενικός Δείκτης πραγματοποίησε «ελεύθερη πτώση» της τάξεως του 5,75%, παρασυρόμενος από το κύμα φυγής από το ρίσκο που κυριάρχησε διεθνώς. Ιδιαίτερα πλήγμα δέχθηκαν οι τραπεζικές μετοχές, οι οποίες θεωρούνται ο καθρέφτης της οικονομίας, σημειώνοντας «βουτιά» 6,9%. Η βιαιότητα των κινήσεων μαρτυρά τη βιασύνη των θεσμικών χαρτοφυλακίων να μειώσουν την έκθεσή τους, φοβούμενα μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα μπορούσε να ανατρέψει τους αναπτυξιακούς στόχους της χώρας.
Η εικόνα δεν ήταν καλύτερη στα μεγάλα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Φρανκφούρτη, Παρίσι και Λονδίνο είδαν τους βασικούς τους δείκτες να βυθίζονται άνω του 3%, στη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση που έχει καταγραφεί από τον Απρίλιο του 2025. Ο κλάδος των τραπεζών και των ασφαλειών δέχθηκε ισχυρές πιέσεις, ενώ οι εταιρείες κοινής ωφελείας είδαν τις αποτιμήσεις τους να καταρρέουν κατά 4,4%. Σοβαρό πλήγμα δέχθηκε και ο κλάδος του τουρισμού και των μεταφορών, καθώς το κλείσιμο του εναέριου χώρου στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων, ενώ η εκτόξευση της τιμής των καυσίμων απειλεί να «κάψει» τα περιθώρια κέρδους των αεροπορικών εταιρειών.
Ενέργεια σε τροχιά εκτόξευσης: Ο Ορμούζ ως «στραγγαλιστής»
Ο βασικός υπαίτιος αυτού του πανικού δεν είναι άλλος από την ενεργειακή ανασφάλεια. Η διακοπή της ναυτιλίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και LNG, έστειλε το αργό πετρέλαιο Brent κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι. Ακόμη πιο τρομακτική είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο, όπου οι τιμές ξεπέρασαν τα 60 ευρώ/mwh, καταγράφοντας μια απίστευτη άνοδο 90% σε σύγκριση με την περασμένη Παρασκευή.
VIRAL
Οι αναλυτές διεθνών οίκων προειδοποιούν ότι αν η σύγκρουση παραταθεί και τα στενά παραμείνουν κλειστά, το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 130-150 δολάρια, ενώ το φυσικό αέριο (TTF) θα μπορούσε να ξεπεράσει το φράγμα των 100 ευρώ. Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε αυτόματη μεταφορά του κόστους στην παραγωγή και την κατανάλωση, ακυρώνοντας τις προσπάθειες των τελευταίων ετών για τον έλεγχο του κόστους ζωής.
Η επιστροφή των επιτοκίων και η αντεπίθεση του δολαρίου
Το sell-off στις αγορές ομολόγων ήταν εξίσου δραματικό, με τις αποδόσεις να εκτοξεύονται καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι ο πληθωρισμός θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να παραμείνουν επιθετικές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η απόδοση του διετούς ομολόγου αυξήθηκε στο 3,79%, ενώ στην Ευρωζώνη το γερμανικό διετές σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο από τον περασμένο Ιούλιο. Οι ελπίδες για άμεσες μειώσεις επιτοκίων από τη Fed και την Τράπεζα της Αγγλίας εξανεμίζονται, ενώ στο προσκήνιο επανέρχεται η πιθανότητα για μια νέα αύξηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Μέσα σε αυτό το χάος, ο μεγάλος νικητής είναι το αμερικανικό δολάριο, το οποίο ενισχύθηκε κατά 1,2%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα. Η ισχύς του δολαρίου λειτούργησε ως τροχοπέδη ακόμη και για τον χρυσό. Το πολύτιμο μέταλλο, αν και παραδοσιακά αποτελεί καταφύγιο, υποχώρησε κατά 5,6% στα 5.029 δολάρια η ουγγιά, καθώς οι επενδυτές προτίμησαν τη ρευστότητα του αμερικανικού νομίσματος.
Η ιστορική προοπτική και η επόμενη μέρα
Παρά το κλίμα απόλυτης αβεβαιότητας, η ιστορία προσφέρει μια δόση ψυχραιμίας. Όπως επισημαίνει η UBS, από το 1980 και μετά, οι αγορές τείνουν να ομαλοποιούνται περίπου 4-5 μήνες μετά από γεωπολιτικά σοκ. Ωστόσο, η Barclays σημειώνει ότι η μνήμη του 2022 είναι ακόμη πολύ νωπή και ο φόβος για έναν επίμονο πληθωρισμό είναι αυτός που καθοδηγεί τις κινήσεις σήμερα.
Διαβάστε επίσης
Πολλά θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Εάν οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιηθούν, οι αγορές ενδέχεται να επιστρέψουν στην εστίαση στα μακροοικονομικά δεδομένα και τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης. Αν όμως η ενέργεια συνεχίσει το ράλι της, τότε το sell-off στα χρηματιστήρια θα είναι μόνο η αρχή μιας νέας περιόδου παγκόσμιας οικονομικής δοκιμασίας.
0 ΣΧΟΛΙΑ