Ιωάννα Κούρτοβικ: Ποια ήταν η δικηγόρος του Δημήτρη Κουφοντίνα, όταν εκείνος παραδόθηκε στην ΓΑΔΑ το 2002

Το καλοκαίρι του 2002, όταν ο Δημήτρης Κουφοντίνας εμφανίστηκε στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής και παραδόθηκε στις Αρχές, η υπόθεση της «17 Νοέμβρη» μπήκε σε μια νέα, καθοριστική φάση. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, η δικαστική διαδικασία που θα ακολουθούσε θα έγραφε ένα από τα πιο κρίσιμα κεφάλαια στη σύγχρονη ελληνική νομική ιστορία. Στο πλευρό του κατηγορουμένου βρέθηκε η δικηγόρος Ιωάννα Κούρτοβικ, η οποία ανέλαβε την υπεράσπισή του στη δίκη που ακολούθησε.

Η επαγγελματική πορεία και το νομικό προφίλ

Η Ιωάννα Κούρτοβικ δικηγορεί στην Αθήνα και έχει διαγράψει πολυετή πορεία στον χώρο του ποινικού δικαίου. Έχει χειριστεί μεγάλο αριθμό υποθέσεων, τόσο ενώπιον ελληνικών δικαστηρίων όσο και σε διεθνές επίπεδο, ενώ δραστηριοποιείται σε ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη νομική υπεράσπιση κοινωνικών ομάδων.

Ποια είναι η Ιωάννα Κούρτοβικ που υπερασπίστηκε τον Κουφοντίνα στη δίκη της 17Ν

Μιλά αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά και συμμετέχει ενεργά σε οργανώσεις και πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τη νομική προστασία δικαιωμάτων. Το ευρύτερο κοινό τη γνώρισε κυρίως μέσα από την εμπλοκή της στη δίκη της 17Ν, μια υπόθεση που σημάδεψε τη δημόσια ζωή της χώρας.

Η υπεράσπιση του Κουφοντίνα και η πολιτική διάσταση

Στη δίκη, η Κούρτοβικ δεν περιορίστηκε σε τεχνικά νομικά επιχειρήματα. Στις αγορεύσεις της επιχείρησε να τοποθετήσει τη δράση της οργάνωσης στο πολιτικό και ιστορικό πλαίσιο της μεταπολίτευσης, τονίζοντας ότι τα μέλη της ενήργησαν με πολιτικά κίνητρα. Υποστήριξε πως το δικαστήριο όφειλε να εξετάσει όχι μόνο τα πραγματικά περιστατικά αλλά και το ιδεολογικό υπόβαθρο της δράσης τους. Παράλληλα, επισήμανε ότι ο εντολέας της αναλάμβανε την πολιτική ευθύνη των πράξεων που του αποδίδονταν, χωρίς όμως να ζητά επιείκεια. Σημείωνε ότι το ζήτημα δεν ήταν η αναζήτηση ελαφρυντικών, αλλά η κατανόηση του πλαισίου μέσα στο οποίο λειτούργησε η οργάνωση. Παράλληλα, διαβάστε εδώ πώς στρατολογήθηκε ο Κουφοντίνας.

VIRAL

Χαλάνδρι: Γνωστός φαρμακοποιός έκανε «χρυσές» δουλειές με εξαγωγές παράνομων χαπιών – Τα κέρδη και τα ευρήματα της αστυνομίας (βίντεο)

Στο ψυχιατρείο ο οδηγός στο Ίλιον: Με «βαρύ» παρελθόν ο δράστης, οι πρώτες δηλώσεις του θύματος – «Το χτύπημα ήταν τόσο δυνατό!» (βίντεο)

Δραματικές στιγμές στον Βόλο: 16χρονη έτρεχε ξυπόλητη για να ξεφύγει από τον 30χρονο σύζυγό της

Ποια είναι η Ιωάννα Κούρτοβικ και ποιος ο ρόλος της στην υπόθεση της 17Ν

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο θέμα των ληστειών που αποδίδονταν στη 17Ν. Η Κούρτοβικ αμφισβήτησε δημόσια τα ποσά που είχαν κυκλοφορήσει στον δημόσιο λόγο, τονίζοντας ότι τα στοιχεία του κατηγορητηρίου έκαναν λόγο για μικρότερα ποσά. Υποστήριξε επίσης ότι δεν αποδείχθηκε προσωπικός πλουτισμός των κατηγορουμένων και ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες της οργάνωσης.

Η δίκη της 17Ν

«Ο Δημήτρης Κουφοντίνας παραδόθηκε πριν από 13 μήνες και δήλωσε ότι αποδέχεται την πολιτική ευθύνη, εκφράζοντας την αλληλεγγύη του σε όλους εκείνους που ήταν κρατούμενοι. Δεν διεκδίκησε τίποτε. Δεν άσκησε κανένα δικαίωμα. Αντιμετωπίζει το βαρύτερο κατηγορητήριο μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Τα βέλη του μίσους στράφηκαν ενάντια σε ό,τι τον άγγιζε. Η απολογία του χαρακτηρίστηκε μανιφέστο. Η σπονδή στον Παλαμά παρέσυρε ακόμη και τον Παλαμά. Και τώρα λογοδοτεί στην κοινωνία, λογοδοτεί σ’ αυτούς που παλεύουν για τα ίδια οράματα και θύμωσαν με την οργάνωση, λογοδοτεί σ’ αυτούς που πόνεσαν από τη δράση της, σ’ αυτούς που έγιναν στόχοι της δράσης της. Γνωρίζει ότι η δράση του έχει βαρύτατες ποινικές διαστάσεις. Κι εσείς κύριοι δικαστές βάλτε το χέρι στην καρδιά και σκεφθείτε αν μπορείτε να τον δικάσετε σύμφωνα με αυτό που νιώθετε και σκέφτεστε γι’ αυτόν. Μπορείτε να σταθμίσετε τις πολλές και αντικρουόμενες αλήθειες που ορθώθηκαν μπροστά σας; Είναι οι δυνάμεις του κακού ο κατηγορούμενος; Είναι μπροστά σας η 17Ν. Είναι μπροστά σας ο Δημήτρης Κουφοντίνας. Δικάστε τον!».

Η νομικός που βρέθηκε στο επίκεντρο της δίκης Κουφοντίνα

Δημόσιες παρεμβάσεις και πολιτική παρουσία

Η στάση της προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Μέρος της κοινής γνώμης και συγγενείς θυμάτων άσκησαν κριτική, θεωρώντας ότι η έμφαση στην πολιτική διάσταση υποβάθμιζε τη βαρύτητα των εγκλημάτων. Η ίδια, ωστόσο, υποστήριξε ότι ο ρόλος της υπεράσπισης είναι θεμελιώδης σε κάθε κράτος δικαίου, ανεξάρτητα από το πόσο βαριές είναι οι κατηγορίες. Σύμφωνα με την Ιωάννα Κούρτοβικ, σχετικά με τις απεργίες πείνας του Κουφοντίνα, «η Πολιτεία θέλει να πεθάνει ο Κουφοντίνας και τον εξωθεί σε αυτό. Αυτόχειρας είναι, μόνος του τα κάνει, δεν ενδιαφέρει την πολιτεία αν κάποιος πεθαίνει γιατί διαμαρτύρεται για τη μη εφαρμογή νόμου».

Ιωάννα Κούρτοβικ

Τα επόμενα χρόνια παρέμεινε νομική εκπρόσωπος του Κουφοντίνα σε ζητήματα που αφορούσαν τις συνθήκες κράτησης και τις μεταγωγές του, υποστηρίζοντας δημόσια την ανάγκη τήρησης των δικαιωμάτων των κρατουμένων. Το 2023 εξελέγη δημοτική σύμβουλος Αθηναίων με τη δημοτική παράταξη «Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα», γεγονός που επανέφερε στο προσκήνιο το όνομά της και τη σύνδεσή της με την υπόθεση της 17Ν. «Ως δήμαρχος οφείλω να μην επιτρέπω στον εαυτό μου να προσωποποιώ τις διαφορές. Άλλωστε ακόμη και ο χειρότερος εγκληματίας δικαιούται συνηγόρου και δικαιούται υπερασπίσεως. Αλλά εδώ υπάρχει ένα ευρύτερο θέμα, που είναι ότι η συγκεκριμένη κυρία εκφράζει μία αντίληψη για την πόλη» είχε δηλώσει ο Κώστας Μπακογιάννης.

Από τη στιγμή της παράδοσης στη ΓΑΔΑ μέχρι την ολοκλήρωση της ιστορικής δίκης, η Ιωάννα Κούρτοβικ αποτέλεσε κεντρική νομική μορφή μιας υπόθεσης που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες συζητήσεις. Η παρουσία της στη διαδικασία εκείνη αποτυπώνει τον ρόλο της υπεράσπισης ακόμη και στις πιο δύσκολες και φορτισμένες υποθέσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.