«Ελευθέριος Βενιζέλος»: Οι επιβάτες αυξάνονται, το νέο terminal καθυστερεί και οι υποδομές αμφισβητούνται
Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται το επενδυτικό πρόγραμμα επέκτασης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», καθώς η καθυστέρηση στην υλοποίηση του νέου αεροσταθμού δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη δυνατότητα ολοκλήρωσης του έργου εντός του αρχικού χρονοδιαγράμματος. Την ίδια στιγμή, η επιβατική κίνηση συνεχίζει να αυξάνεται, εντείνοντας τις πιέσεις στις υφιστάμενες υποδομές, ενώ τα οικονομικά αποτελέσματα του εννεαμήνου του 2026 αποτυπώνουν μια διαφορετική εικόνα: αύξηση των επιβατών και των συνολικών εσόδων, αλλά υποχώρηση της λειτουργικής κερδοφορίας και των καθαρών κερδών. Το μεγάλο στοίχημα για τη διοίκηση του αεροδρομίου είναι πλέον διπλό: να επιταχύνει τις επενδύσεις που απαιτούνται για την αύξηση της δυναμικότητας και ταυτόχρονα να διατηρήσει την ποιότητα εξυπηρέτησης των επιβατών, χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα τη λειτουργική και οικονομική του απόδοση.
Μετατίθεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η έναρξη των εργασιών
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, οι κατασκευαστικές εργασίες για την επέκταση της Νότιας Πτέρυγας του Κύριου Αεροσταθμού προγραμματίζεται να ξεκινήσουν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η σχετική διαγωνιστική διαδικασία άρχισε στις 26 Οκτωβρίου 2026, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε μια αναθεωρημένη φάση του επενδυτικού σχεδιασμού. Παράλληλα, το Γραφείο Μελετών έχει ήδη αναλάβει την προσαρμογή του σχεδιασμού για την προετοιμασία του διαγωνισμού επέκτασης της Βόρειας Πτέρυγας.
Στο αντικείμενό του περιλαμβάνεται και η υποστήριξη της εταιρείας στην αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων ανάπτυξης, με βάση τη νέα στρατηγική επέκτασης του αεροδρομίου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την ακύρωση του προηγούμενου διαγωνισμού για το νέο terminal, προϋπολογισμού 1,2 δισ. ευρώ. Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, οι εργασίες επρόκειτο να ξεκινήσουν πριν από το 2027, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2032. Στόχος ήταν η αύξηση της δυναμικότητας του αεροδρομίου, ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί έως και 50 εκατομμύρια επιβάτες. Ωστόσο, η μετάθεση της έναρξης των εργασιών δημιουργεί πλέον σημαντική αβεβαιότητα για την επίτευξη του συγκεκριμένου ορόσημου.
Δύσκολη εξίσωση η ολοκλήρωση έως το 2032
Η καθυστέρηση τουλάχιστον ενός έτους στο συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα περιορίζει τα χρονικά περιθώρια για την ολοκλήρωση των επεκτάσεων. Ακόμη και εάν οι εργασίες ξεκινήσουν εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2027, ο στόχος του 2032 θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητικός, δεδομένης της κλίμακας και της τεχνικής πολυπλοκότητας του έργου. Πάντως, η καθυστέρηση δεν συνιστά από μόνη της επίσημη ανακοίνωση νέας ημερομηνίας παράδοσης. Η ανάγκη επιτάχυνσης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της διαρκούς αύξησης των ταξιδιωτικών ροών προς την Αθήνα. Το αεροδρόμιο λειτουργεί ήδη υπό σημαντική πίεση σε περιόδους υψηλής ζήτησης, με αναφορές για πολύωρες αναμονές στον έλεγχο αποσκευών, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και τις δύο ώρες, καθώς και για επιβάτες που χάνουν πτήσεις εσωτερικού. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης ενίσχυσης των υποδομών, καθώς η ανάπτυξη της επιβατικής κίνησης κινδυνεύει να προηγηθεί της απαιτούμενης αύξησης της επιχειρησιακής δυναμικότητας.
Σε εξέλιξη τα έργα στάθμευσης και ο νέος VIP αεροσταθμός
Παρά τη χρονική μετάθεση της μεγάλης επέκτασης, άλλα έργα του επενδυτικού προγράμματος συνεχίζονται. Οι κατασκευαστικές εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στον Πολυώροφο Χώρο Στάθμευσης Οχημάτων (MSP), ο οποίος αναμένεται να ενισχύσει τις υποδομές εξυπηρέτησης των οχημάτων. Παράλληλα, προχωρά η κατασκευή του Βορειοδυτικού Χώρου Στάθμευσης Αεροσκαφών (NWA), με στόχο την αύξηση της δυναμικότητας εξυπηρέτησης αεροσκαφών. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η κατασκευή του νέου VIP Αεροσταθμού.
Η πρώτη φάση ανάπτυξης του σχετικού χώρου στάθμευσης αεροσκαφών προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, προσφέροντας πρόσθετη επιχειρησιακή ευελιξία. Τα έργα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση επιμέρους λειτουργιών του αεροδρομίου, χωρίς ωστόσο να υποκαθιστούν την ανάγκη επέκτασης των κύριων εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης επιβατών. Η επιβατική κίνηση εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανάπτυξης του αεροδρομίου. Κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών εξυπηρέτησε 27,3 εκατομμύρια επιβάτες, καταγράφοντας αύξηση 4,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η εγχώρια επιβατική κίνηση ενισχύθηκε κατά 4,2%, ενώ η διεθνής παρουσίασε αύξηση 4,3%. Η ανάπτυξη διατηρήθηκε σε όλα τα τρίμηνα του έτους, αν και με διαφορετική ένταση. Ειδικότερα:
- Το πρώτο τρίμηνο η επιβατική κίνηση αυξήθηκε κατά 8,1%.
- Το δεύτερο τρίμηνο η αύξηση περιορίστηκε στο 2,2%.
- Το τρίτο τρίμηνο καταγράφηκε άνοδος 4,0%.
Η επίδοση του τρίτου τριμήνου επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της ταξιδιωτικής ζήτησης κατά τη θερινή περίοδο αιχμής. Η θετική πορεία διατηρήθηκε παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και την προσωρινή διακοπή λειτουργίας ενός από τους δύο διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης για δύο ημέρες τον Σεπτέμβριο, εξαιτίας προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης. Παράλληλα, το αεροδρόμιο της Αθήνας διατηρεί την όγδοη θέση στην Ευρώπη ως προς τη συνδεσιμότητα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η εταιρεία. Για το σύνολο του 2026, η διοίκηση διατηρεί την πρόβλεψη για αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά μεσαίο μονοψήφιο ποσοστό, παρά τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων και τη συγκρατημένη εκτίμηση για το τελευταίο τρίμηνο.
Στα 530 εκατ. ευρώ τα έσοδα: Οριακή αύξηση 0,6%
Η εικόνα των οικονομικών αποτελεσμάτων παρουσιάζει μεγαλύτερη διαφοροποίηση από εκείνη της επιβατικής κίνησης. Τα συνολικά έσοδα και λοιπά εισοδήματα του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών διαμορφώθηκαν σε 530 εκατ. ευρώ το εννεάμηνο του 2026, έναντι 526,9 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση περιορίστηκε στο 0,6%, παρά την άνοδο 4,3% της επιβατικής κίνησης. Η διαφοροποίηση αυτή συνδέεται κυρίως με την πορεία των εσόδων από τις αεροπορικές δραστηριότητες. Τα συγκεκριμένα έσοδα υποχώρησαν κατά 1%, διαμορφούμενα σε 393,6 εκατ. ευρώ. Βασικός παράγοντας ήταν η εφαρμογή προσωρινής έκπτωσης 30% στο Τέλος Εξυπηρέτησης Επιβατών, η οποία ίσχυσε από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 30 Απριλίου 2026. Η έκπτωση εντάχθηκε στην τιμολογιακή πολιτική της εταιρείας, με στόχο την εναρμόνιση της κερδοφορίας των αεροπορικών δραστηριοτήτων με το προβλεπόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Το πλαφόν απόδοσης 15% στις αεροπορικές δραστηριότητες
Η λειτουργία του αεροδρομίου διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες όσον αφορά την απόδοση των αεροπορικών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Ανάπτυξης Αεροδρομίου, τα έσοδα από τις αεροπορικές χρεώσεις και τις υπόλοιπες αεροπορικές δραστηριότητες προορίζονται να καλύπτουν τις αντίστοιχες δαπάνες και να παράγουν κέρδη μετά από φόρους, εντός καθορισμένου ορίου απόδοσης. Η μέγιστη σωρευτική απόδοση ορίζεται στο 15% επί του ρυθμιζόμενου Κεφαλαίου Αεροπορικών Δραστηριοτήτων, το οποίο αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τον πληθωρισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κέρδη που δεν πραγματοποιούνται σε μια περίοδο μπορούν να μεταφέρονται σε επόμενες περιόδους, με σχετική αναπροσαρμογή βάσει του ευρωπαϊκού πληθωρισμού. Η προσωρινή έκπτωση στις χρεώσεις συνδέθηκε με την εξάντληση του σχετικού Μεταφερόμενου Ποσού και την ανάγκη τήρησης του επιτρεπόμενου ορίου απόδοσης για το 2026. Αντίθετα, στις μη αεροπορικές δραστηριότητες δεν υφίσταται αντίστοιχος ρυθμιστικός περιορισμός στην απόδοση.
Καλύτερη ήταν η εικόνα στις μη αεροπορικές δραστηριότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων εμπορικές χρήσεις, εστίαση και υπηρεσίες στάθμευσης. Τα σχετικά έσοδα ανήλθαν σε 136,4 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 5,4% σε σύγκριση με το εννεάμηνο του 2025. Ιδιαίτερα κατά το τρίτο τρίμηνο, η αύξηση των εμπορικών εσόδων ξεπέρασε τον ρυθμό ανόδου της επιβατικής κίνησης. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν η σύνθεση των ταξιδιωτικών ροών, κυρίως στην περιοχή εκτός Σένγκεν (Extra-Schengen), η διατήρηση ισχυρής καταναλωτικής ζήτησης και οι στοχευμένες παρεμβάσεις στους χώρους εστίασης εντός Σένγκεν. Ωστόσο, η θετική επίδοση περιορίστηκε εν μέρει από τις συνεχιζόμενες πιέσεις στα έσοδα στάθμευσης οχημάτων, λόγω των εργασιών κατασκευής του νέου πολυώροφου χώρου στάθμευσης. Οι συγκεκριμένες πιέσεις εμφανίστηκαν ηπιότερες κατά το τρίτο τρίμηνο.
Αυξήθηκαν κατά 4,2% τα λειτουργικά έξοδα
Η αύξηση της επιβατικής κίνησης συνοδεύτηκε από υψηλότερο λειτουργικό κόστος. Τα λειτουργικά έξοδα του εννεαμήνου ανήλθαν σε 187,6 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 7,5 εκατ. ευρώ ή 4,2% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.Στους βασικούς παράγοντες της αύξησης περιλαμβάνονται οι πληθωριστικές πιέσεις, οι αναπροσαρμογές του κατώτατου μισθού και η ανάγκη πρόσθετων ανθρώπινων πόρων. Η εταιρεία χρειάστηκε να ενισχύσει τόσο το προσωπικό της όσο και τις υπηρεσίες που λαμβάνει από τρίτους, προκειμένου να ανταποκριθεί στην αυξημένη επιβατική κίνηση. Πρόσθετες λειτουργικές ανάγκες προέκυψαν και από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES), το οποίο επηρεάζει τις διαδικασίες ελέγχου επιβατών. Μέρος της αύξησης του κόστους αντισταθμίστηκε από τη μείωση των δαπανών κοινής ωφέλειας, χάρη στις πρωτοβουλίες εξοικονόμησης ενέργειας του προγράμματος «Route 2025». Θετικά λειτούργησε επίσης η χαμηλότερη Αμοιβή Χορήγησης Δικαιωμάτων, η οποία υπολογίστηκε με βάση τη μειωμένη κερδοφορία του προηγούμενου έτους.
Παρά την αύξηση της επιβατικής κίνησης και τη μικρή ενίσχυση των συνολικών εσόδων, η κερδοφορία του αεροδρομίου υποχώρησε. Τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) διαμορφώθηκαν σε 342,5 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 4,4 εκατ. ευρώ ή 1,3% σε σχέση με το εννεάμηνο του 2025. Το Προσαρμοσμένο EBITDA ανήλθε σε 331,2 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας επίσης μείωση 1,3%. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την εταιρεία, βρίσκεται εντός των βραχυπρόθεσμων στόχων της.Τα κέρδη προ φόρων περιορίστηκαν σε 231,8 εκατ. ευρώ, έναντι 241 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σημειώνοντας πτώση περίπου 4%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση στην τελική γραμμή της κερδοφορίας. Τα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν σε 173,5 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 12,3 εκατ. ευρώ ή 6,6% σε ετήσια βάση.
Το μεγάλο στοίχημα: Περισσότεροι επιβάτες, μεγαλύτερες επενδύσεις και συγκράτηση του κόστους
Τα αποτελέσματα του εννεαμήνου αναδεικνύουν μια ουσιαστική πρόκληση για τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Από τη μία πλευρά, η ταξιδιωτική ζήτηση παραμένει ισχυρή και οι προοπτικές της ελληνικής τουριστικής αγοράς συνεχίζουν να στηρίζουν την ανάπτυξη του αεροδρομίου. Από την άλλη, η αύξηση των επιβατών δεν μεταφράζεται με τον ίδιο ρυθμό σε αύξηση εσόδων και κερδών, ενώ οι ανάγκες για επενδύσεις και πρόσθετους λειτουργικούς πόρους μεγαλώνουν. Η χρονική μετάθεση της επέκτασης του κύριου αεροσταθμού καθιστά ακόμη πιο σύνθετη αυτή την εξίσωση.
Η διοίκηση καλείται να διαχειριστεί μια μεταβατική περίοδο κατά την οποία η ζήτηση αυξάνεται, οι υφιστάμενες υποδομές δέχονται μεγαλύτερες πιέσεις και το βασικό έργο ενίσχυσης της δυναμικότητας δεν έχει ακόμη εισέλθει στην κατασκευαστική του φάση. Παράλληλα, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και η υποχώρηση της κερδοφορίας αναδεικνύουν τη σημασία της αποτελεσματικής διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων. Το κρίσιμο ερώτημα δεν αφορά μόνο το πότε θα ολοκληρωθεί το νέο terminal, αλλά και το πώς θα διατηρηθεί η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του αεροδρομίου μέχρι τότε.
Με τον αρχικό στόχο του 2032 να βρίσκεται πλέον υπό πίεση και την επιβατική κίνηση να κινείται ανοδικά, η ταχύτητα υλοποίησης του επενδυτικού προγράμματος αποκτά καθοριστική σημασία. Για τον «Ελευθέριο Βενιζέλο», η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών δεν θα είναι μόνο να προσελκύει περισσότερους επιβάτες, αλλά να διαθέτει εγκαίρως τις υποδομές για να τους εξυπηρετεί.
0 ΣΧΟΛΙΑ