Malaysia Airlines: Να γιατί η πτήση MH370 εξαφανίστηκε χωρίς ίχνος

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ήταν 8 Μαρτίου του 2014, όταν ο νυχτερινός ουρανός πάνω από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας φιλοξενούσε μια εντελώς συνήθη πτήση. Ένα Boeing 777 της Malaysia Airlines, εκτελώντας το δρομολόγιο από την Κουάλα Λουμπούρ με προορισμό το Πεκίνο, μετέφερε 239 ψυχές —επιβάτες και πλήρωμα— που ετοιμάζονταν να ζήσουν τις επόμενες ώρες εν πλω, χωρίς καμία απολύτως υποψία ότι βρίσκονταν μπροστά στην πιο αλλόκοτη και ανεξήγητη τραγωδία στην ιστορία της παγκόσμιας αεροπορίας. Στην καμπίνα των πιλότων, όλα έδειχναν απόλυτα φυσιολογικά, οι οθόνες έλαμπαν με τις προκαθορισμένες πορείες και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας άκουγαν τη χαλαρή, καθησυχαστική φωνή του κυβερνήτη. Λίγα λεπτά αργότερα, όμως, η πτήση MH370 θα εξαφανιζόταν από τα ραντάρ, αφήνοντας πίσω της ένα τεράστιο κενό, δεκάδες θεωρίες συνωμοσίας και έναν πλανήτη που ακόμα και σήμερα, χρόνια μετά, αναζητά απεγνωσμένα την αλήθεια.

Η νύχτα που το αεροσκάφος μετατράπηκε σε «φάντασμα»

Το ρολόι έδειχνε ακριβώς 01:21 τα ξημερώματα όταν σημειώθηκε το σημείο μηδέν. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το τεράστιο αεροπλάνο επικοινωνούσε συνεχώς με τα επίγεια συστήματα, στέλνοντας αυτόματα δεδομένα για την ταχύτητα, το ύψος και την κατάστασή του. Ξαφνικά, ο πομπός εντοπισμού (transponder) απενεργοποιήθηκε. Αμέσως μετά, νεκρώθηκε και το σύστημα δορυφορικής επικοινωνίας ACARS.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί εμπειρογνώμονες, η διακοπή αυτών των συστημάτων δεν ήταν αποτέλεσμα μιας τυχαίας τεχνικής βλάβης. Απαιτούσε μια σειρά από εσκεμμένες, χειροκίνητες ενέργειες βαθιά μέσα στο πιλοτήριο, από κάποιον που γνώριζε με απόλυτη ακρίβεια πού βρίσκονταν οι κατάλληλοι διακόπτες. Για τον έξω κόσμο, το τεράστιο Boeing είχε πλέον μετατραπεί σε μια αόρατη σκιά: συνέχιζε να πετάει, αλλά στα ραντάρ των πολιτικών αρχών δεν υπήρχε πια.

Αυτό που ακολούθησε defies κάθε λογική. Το αεροσκάφος, βάρους άνω των 200 τόνων, εκτέλεσε μια απότομη, σχεδόν ακραία στροφή προς τα αριστερά, αλλάζοντας δραματικά πορεία και κατευθυνόμενο πίσω προς τη Χερσόνησο της Μαλαισίας. Στρατιωτικά ραντάr κατέγραψαν αργότερα ότι το αεροπλάνο ανέβηκε αρχικά σε ασυνήθιστα μεγάλο υψόμετρο (περίπου 13.700 μέτρα, οριακά στα όρια των δυνατοτήτων του) προτού βουτήξει ξανά προς τα 7.000 μέτρα, αποφεύγοντας επιδέξια τα ελεγχόμενα σημεία και πετώντας ακριβώς πάνω στα σύνορα διαφορετικών χωρών, ώστε να εκμεταλλευτεί τα «τυφλά σημεία» των στρατιωτικών σταθμών.

Η ανατροπή από το διάστημα: Ο «ηλεκτρονικός χαιρετισμός»

Ενώ οι αρχές έψαχναν εναγωνίως στα λάθος σημεία —πιστεύοντας αρχικά ότι το αεροσκάφος είχε πέσει κοντά στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας—, μια συγκλονιστική ανακάλυψη ήρθε στο φως από τα γραφεία της εταιρείας δορυφορικών επικοινωνιών Inmarsat στο Λονδίνο.

Αποδείχθηκε ότι, παρότι τα συστήματα επικοινωνίας είχαν σιγήσει, ο δορυφορικός τερματικός σταθμός του αεροσκάφους συνέχιζε να προσπαθεί αυτόματα να συνδεθεί με το δίκτυο. Αυτά τα αυτόματα σήματα, γνωστά ως «ηλεκτρονικά χεριψάματα» (electronic handshakes), συνεχίστηκαν για άλλες επτά ολόκληρες ώρες.

Αναλύοντας αυτά τα δεδομένα με τη μέθοδο του φαινομένου Doppler (τον τρόπο δηλαδή που μεταβάλλεται η συχνότητα καθορισμένων σημάτων καθότι το αντικείμενο απομακρύνεται), οι επιστήμονες κατέληξαν σε ένα σοκαριστικό συμπέρασμα: το αεροσκάφος δεν είχε κατεύθυνση προς την Ασία (όπου θα το είχαν εντοπίσει τα στρατιωτικά ραντάρ), αλλά είχε βάλει πλώρη προς τα νότια, διασχίζοντας το αχανές, απομονωμένο και παγωμένο Νότιο Ινδικό Ωκεανό, μέχρι που τα καύσιμα εξαντλήθηκαν πλήρως γύρω στις 08:19 το πρωί.

Το παράξενο προσομοιωτή πτήσης και οι σκιές γύρω από τον κυβερνήτη

Φυσικό επόμενο ήταν οι έρευνες των αρχών να επικεντρωθούν στο ανθρώπινο δυναμικό και ειδικότερα στον κυβερνήτη της πτήσης, Ζαχάρι Άχμαντ Σαχ. Όταν η αστυνομία πραγματοποίησε έρευνα στην κατοικία του στην Κουάλα Λουμπούρ, εντόπισε ένα εξελιγμένο, οικιακό προσομοιωτή πτήσης με πολλαπλές οθόνες.

Αν και αρχικά δεν φαινόταν κάτι ύποπτο, η ανάκτηση διαγραμμένων αρχείων από το σκληρό δίσκο από πράκτορες του FBI αποκάλυψε μια ανατριχιαστική σύμπτωση: λίγες εβδομάδες πριν από τη μοιραία πτήση, κάποιος είχε προπονηθεί στον προσομοιωτή σε μια ακραία διαδρομή πάνω από τον Νότιο Ινδικό Ωκεανό, η οποία κατέληγε σε μια περιοχή απόλυτου κενού, όπου δεν υπήρχε κανένα αεροδρόμιο ικανό να υποδεχθεί ένα Boeing 777. Παρότι οι συγγενείς και οι φίλοι του πιλότου αρνήθηκαν κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή, περιγράφοντάς τον ως έναν ευδιάθετο και έμπειρο επαγγελματία, η ύπαρξη αυτής της προσομοίωσης εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά και αμφιλεγόμενα στοιχεία της υπόθεσης.

Τα θραύσματα που ταξίδεψαν με τα ρεύματα

Για περισσότερα από 500 ημέρες, ο πλανήτης ζούσε στο σκοτάδι, χωρίς ούτε ένα ίχνος από το τεράστιο αεροπλάνο. Ωστόσο, τον Ιούλιο του 2015, τα κύματα άρχισαν να μιλούν. Ένας εργάτης καθαριότητας στις γαλλικές ακτές του νησιού Ρευνιόν, στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό, εντόπισε ένα μεγάλο μεταλλικό αντικείμενο καλυμμένο με όστρακα.

Γαλλικά εργαστήρια επιβεβαίωσαν γρήγορα ότι επρόκειτο για το «φλαπερόν» (τμήμα της πτέρυγας) ενός Boeing 777. Η ανάλυση των θαλάσσιων οργανισμών που είχαν αναπτυχθεί πάνω στο μέταλλο απέδειξε ότι το αντικείμενο είχε παρασυρθεί για χιλιάδες χιλιόμετρα από τα θαλάσσια ρεύματα του νότιου ημισφαιρίου, επιβεβαιώνοντας με δραματικό τρόπο ότι το αεροσκάφος είχε όντως καταλήξει στα νερά του Ινδικού Ωκεανού. Αργότερα, κομμάτια του αεροσκαφους βρέθηκαν επίσης σε ακτές της Μοζαμβίκης, της Νότιας Αφρικής και της Μαδαγασκάρης.

Η μεγαλύτερη υποβρύχια έρευνα στην ιστορία και η συνεχιζόμενη σιωπή

Παρά την ανεύρεση ορισμένων θραυσμάτων, ο ακριβής τόπος της συντριβής παραμένει άφαντος. Μεταξύ 2018 και μεταγενέστερων ετών, ιδιωτικές και κρατικές αποστολές —όπως αυτή της εταιρείας Ocean Infinity με προηγμένα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα— σάρωσαν δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα του πυθμένα σε βάθη που έφταναν τα 6.000 μέτρα.

Ο πυθμένας στην περιοχή αυτή, γνωστός ως Broken Ridge, αποδείχθηκε πιο περίπλοκος και από την επιφάνεια της σελήνης, με τεράστια φαράγγια, απόκρημνες υποβρύχιες βουνοπλαγιές και μετακινούμενους τόνους λάσπης που θα μπορούσαν εύκολα να έχουν καταπλακώσει και θάψει τα συντρίμμια μέσα σε λίγους μήνες.

Σήμερα, τόσα χρόνια μετά από εκείνη τη μοιραία νύχτα του Μαρτίου, η πτήση MH370 παραμένει το μεγαλύτερο άλυτο αίνιγμα της αεροπορίας. Οι οικογένειες των θυμάτων εξακολουθούν να ζητούν απαντήσεις, ενώ η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης επιστρατεύεται πλέον για να επανεξετάσει τα terabytes των δεδομένων. Το αν το μυστικό θα αποκαλυφθεί ποτέ από τα άδυτα του ωκεανού ή αν θα παραμείνει για πάντα σκεπασμένο στη λήθη, είναι κάτι που μόνο ο χρόνος μπορεί να δείξει.