Σαν σήμερα 7 Ιουνίου 1821: Ο Ιερός Λόχος υπό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη ηττάται στο Δραγατσάνι από υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις

«Ας μη βρέξει ποτέ το σύννεφον, και ο άνεμος σκληρός ας μη σκορπίσει το χώμα το μακάριον που σας σκεπάζει». Με αυτούς τους στίχους από την περίφημη ωδή του Ανδρέα Κάλβου προς τον Ιερό Λόχο αποτυπώνεται η συγκίνηση και ο σεβασμός απέναντι στους νεαρούς αγωνιστές που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της πατρίδας. Σαν σήμερα στις 7 Ιουνίου 1821 γράφτηκε μία από τις πιο δραματικές σελίδες της Ελληνικής Επανάστασης, όταν ο Ιερός Λόχος υπέστη βαριά ήττα στη Μάχη του Δραγατσανίου, στη Βλαχία. Το σώμα αυτό θεωρείται το πρώτο τακτικό στρατιωτικό τμήμα που δημιουργήθηκε κατά την έναρξη του Αγώνα και συγκροτήθηκε από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη λίγους μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο του 1821.

Ο Ιερός Λόχος υπό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη ηττάται στο Δραγατσάνι από υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις

Στις τάξεις του εντάχθηκαν κυρίως νέοι Έλληνες σπουδαστές από τη Μολδοβλαχία, την Οδησσό και άλλες περιοχές της ελληνικής διασποράς, οι οποίοι είχαν εμπνευστεί από τα ιδανικά της Φιλικής Εταιρείας και αποφάσισαν να συμμετάσχουν ενεργά στην επαναστατική προσπάθεια. Η ονομασία «Ιερός Λόχος» ήταν εμπνευσμένη από τον θρυλικό Ιερό Λόχο των Θηβών της αρχαιότητας, το επίλεκτο στρατιωτικό σώμα που είχε αποκτήσει φήμη αήττητης δύναμης μέχρι τη μάχη της Χαιρώνειας. Η χαρακτηριστική μαύρη σημαία του σώματος έφερε τη νεκροκεφαλή με τα οστά, το σύνθημα «Εν τούτω Νίκα» και τον Φοίνικα, σύμβολα που εξέφραζαν την αυτοθυσία, τη νίκη και την αναγέννηση του ελληνικού έθνους. Αξίζει να σημειωθεί ότι το όνομα «Ιερός Λόχος» χρησιμοποιήθηκε ξανά περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν συγκροτήθηκε στη Μέση Ανατολή η ομώνυμη επίλεκτη ελληνική στρατιωτική μονάδα που διακρίθηκε σε επιχειρήσεις εναντίον των δυνάμεων του Άξονα.

Η μάχη που έμελλε να σημαδέψει την πορεία του πρώτου Ιερού Λόχου διεξήχθη στο Δραγατσάνι της Βλαχίας. Οι Ιερολοχίτες κινήθηκαν για να ενισχύσουν τις δυνάμεις του χιλίαρχου Βασίλειου Καραβία, χωρίς όμως να προλάβουν να αναπτυχθούν σε οργανωμένη παράταξη μάχης. Το σώμα, αποτελούμενο από περίπου 375 αξιωματικούς και οπλίτες, βρέθηκε αντιμέτωπο με ισχυρές οθωμανικές δυνάμεις ιππικού, οι οποίες εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση.

Μάχη του Δραγατσανίου: Το τέλος του Ιερού Λόχου και ο προδομένος Υψηλάντης

Παρά τη δυσμενή θέση στην οποία βρέθηκαν, οι Ιερολοχίτες αρνήθηκαν να υποχωρήσουν ή να παραδοθούν. Πολέμησαν με αυταπάρνηση, όμως οι απώλειες υπήρξαν βαρύτατες. Η κατάσταση επιδεινώθηκε από την πρωτοβουλία του Καραβία να επιτεθεί με περίπου 800 ιππείς εναντίον της Μονής Σερμπανεστίου, όπου είχαν οχυρωθεί οθωμανικές δυνάμεις, αφήνοντας εκτεθειμένο τον Ιερό Λόχο. Η σύγκρουση είχε τραγικό απολογισμό. Ο σημαιοφόρος του σώματος, 25 αξιωματικοί και περίπου 180 οπλίτες έπεσαν στο πεδίο της μάχης, ενώ άλλοι 37 συνελήφθησαν αιχμάλωτοι. Την τελευταία στιγμή, η επέμβαση του Γεωργάκη Ολύμπιου αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς κατάφερε να διασώσει περίπου 136 Ιερολοχίτες. Ανάμεσά τους βρίσκονταν ο Νικόλαος Υψηλάντης, επικεφαλής του σώματος, καθώς και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ, ένας από τους ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας.

VIRAL

Δεν έχει ξαναγίνει: Η αστυνομία έψαξε με εσκαφέα τις χρυσές λίρες στη βίλα των Βιλανάκηδων στη Λάρισα – Βίντεο και εικόνες σοκ

Μυστική μεταγωγή στην Αθήνα για τον 37χρονο που κατηγορείται ως μέλος της Χαμάς

Καλαμάτα: Ο δολοφόνος της Βασιλικής προσπάθησε να καταστρέψει τον κοριό πριν συλληφθεί – Αποτροπιασμός με την απολογία του

Η καταστροφή στο Δραγατσάνι αποτέλεσε ουσιαστικά το τέλος της επαναστατικής προσπάθειας στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία κατέρρευσε προτού προλάβει να εδραιωθεί, ενώ ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αναγκάστηκε να περάσει στην Αυστρία, όπου συνελήφθη από τις αυστριακές αρχές και κρατήθηκε φυλακισμένος για αρκετά χρόνια, μέχρι την αποφυλάκισή του το 1827.

Παράλληλα, η ήττα στο Δραγατσάνι σηματοδότησε και την παρακμή της Φιλικής Εταιρείας, η οποία είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης. Ο Βασίλειος Καραβίας εγκατέλειψε αργότερα τον Αγώνα και κατέφυγε επίσης στην Αυστρία, ενώ ο Νικόλαος Υψηλάντης έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Οδησσό, όπου πέθανε το 1833. Το όνομά του διασώθηκε κυρίως μέσα από τα απομνημονεύματά του, γραμμένα στα γαλλικά, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή για την πολιτική και στρατιωτική ιστορία της περιόδου.

Παρά την ήττα, η θυσία των Ιερολοχιτών στο Δραγατσάνι παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο αυταπάρνησης, γενναιότητας και αφοσίωσης στα ιδανικά της ελευθερίας, αποτελώντας μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.