Σαν σήμερα 7 Ιουνίου: Απαγχονίζεται από τους κομιτατζήδες ο θρυλικός μακεδονομάχος Καπετάν Άγρας
Σαν σήμερα, στις 7 Ιουνίου 1907, γράφτηκε με μελανά γράμματα μία από τις πιο συγκλονιστικές και δραματικές σελίδες του Μακεδονικού Αγώνα. Ο Σαράντος Αγαπηνός, γνωστός στο πανελλήνιο με το αγωνιστικό ψευδώνυμο Τέλλος Άγρας, και ο πιστός του σύντροφος Αντώνιος Μίγγας, βρήκαν μαρτυρικό θάνατο διά απαγχονισμού από βουλγαρικό σώμα κομιτατζήδων. Η θυσία τους, αν και έκοψε το νήμα της ζωής δύο νέων ανθρώπων, λειτούργησε ως καταλύτης που ατσάλωσε το φρόνημα του ελληνισμού στην περιοχή. Από τους Γαργαλιάνους στην Κόλαση του ΒάλτουΟ Σαράντος Αγαπηνός γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1880, αλλά η καταγωγή του ήταν από τους ιστορικούς Γαργαλιάνους Μεσνηνίας, από οικογένεια με έντονη προσφορά στην Επανάσταση του 1821. Ως ανθυπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού, δεν μπόρεσε να μείνει ασυγκίνητος μπροστά στο δράμα των ελληνικών πληθυσμών της Μακεδονίας.
Το 1906, πέρασε κρυφά τα σύνορα και ανέλαβε την ηγεσία των ελληνικών σωμάτων στην πιο επικίνδυνη ζώνη του μετώπου: τη λίμνη των Γιαννιτσών, τον περίφημο «Βάλτο». Ο Βάλτος δεν ήταν απλώς ένα γεωγραφικό σημείο, αλλά ένα υγρό οχυρό στρατηγικής σημασίας. Όποιος ήλεγχε τη λίμνη, ήλεγχε τις συγκοινωνίες προς τη Θεσσαλονίκη, την Έδεσσα και τη Νάουσα. Οι συνθήκες διαβίωσης εκεί μέσα ήταν απάνθρωπες: Οι μαχητές ζούσαν μήνες ολόκληροι μέσα σε πρόχειρες, υγρές καλάμινες καλύβες, στημένες πάνω σε πασσάλους. Οι μετακινήσεις γίνονταν αποκλειστικά τη νύχτα με «πλάβες» (ειδικά μονόξυλα) μέσα σε δαβίδες και πυκνούς καλαμιώνες. Ο εχθρός δεν ήταν μόνο οι σφαίρες των κομιτατζήδων, αλλά και ο ελώδης πυρετός (ελονοσία), που αποδεκάτιζε τα σώματα.
Η παγίδα που του έστησαν
Παρά το γεγονός ότι ο Άγρας τραυματίστηκε σοβαρά σε έφοδο κατά βουλγαρικής καλύβας και η υγεία του κλονίστηκε βαριά από τις κακουχίες, αρνήθηκε να εγκαταλείψει τον αγώνα. Ακόμα και όταν μεταφέρθηκε για λίγο στη Θεσσαλονίκη, διέφυγε σχεδόν αμέσως για να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή. Η Αυταπάτη της Ειρήνης και η Ύπουλη ΠαγίδαΤον Φεβρουάριο του 1907, με την υγεία του σε οριακό σημείο, ο Άγρας μετατέθηκε στην περιοχή της Νάουσας. Εκεί, ο νεαρός αξιωματικός, διακατεχόμενος από μια ρομαντική αλλά ευγενή ιδέα, πίστεψε ότι θα μπορούσε να σταματήσει την αδελφοκτόνο αιματοχυσία. Έχοντας πληροφορίες ότι ορισμένα βουλγαρικά σώματα υπό τον βοεβόδα Βάννη Ζλατάν ήταν δυσαρεστημένα με την ηγεσία του Εξαρχικού Κομιτάτου, επιδίωξε να έρθει σε συνεννόηση μαζί τους για κοινή δράση εναντίον των Οθωμανών. Η διάθεση του Άγρα για ειρήνευση αντιμετωπίστηκε από τους Βούλγαρους αρχηγούς (Ζλατάν και Κασάπτσε) ως ευκαιρία για μια θανάσιμη παγίδα. Στις 3 Ιουνίου 1907, ο Άγρας, επιδεικνύοντας απόλυτη εμπιστοσύνη («μπέσα»), προσήλθε στη συνάντηση άοπλος, συνοδευόμενος από ελάχιστους άνδρες. Ανάμεσά τους ήταν ο Αντώνης Μίγγας, ένας νεαρός, εύπορος έμπορος από τη Νάουσα, ο οποίος εκτελούσε χρέη οδηγού και συνδέσμου, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στα ελληνικά σώματα. Μόλις οι Έλληνες έφτασαν στο σημείο της συνάντησης, οι κομιτατζήδες παρασπόνδησαν, τους κύκλωσαν και τους συνέλαβαν.
Η Μαρτυρική Διαπόμπευση και το τέλος.
Οι Βούλγαροι άφησαν ελεύθερους τους υπόλοιπους συνοδούς, αλλά κράτησαν αιχμαλώτους τον Άγρα και τον Μίγγα. Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας αληθινός Γολγοθάς. Για τέσσερις ημέρες, οι κομιτατζήδες έσερναν τους δύο άνδρες δεμένους, ξυπόλητους και αιμόφυρτους στα σλαβόφωνα χωριά της Έδεσσας και της Αλμωπίας. Στόχος τους ήταν να τους διαπομπεύσουν δημόσια για να τρομοκρατήσουν τους ελληνικούς πληθυσμούς και να αναπτερώσουν το ηθικό των δικών τους οπαδών. Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, στους δύο άνδρες προσφέρθηκε η ευκαιρία να δηλώσουν υποταγή στο βουλγαρικό κομιτάτο για να σώσουν τη ζωή τους. Και οι δύο αρνήθηκαν με πρωτοφανή υπερηφάνεια.Τη νύχτα της 7ης Ιουνίου 1907, οι βασανιστές τους τους οδήγησαν σε μια απομονωμένη τοποθεσία (θέση Μπελογιάσε), ανάμεσα στα χωριά Βλάδοβο και Τέχοβο. Εκεί, τους απαγχόνισαν σε μια άγρια καρυδιά. Ο Άγρας ήταν μόλις 27 ετών. Τα σώματά τους βρέθηκαν μέρες αργότερα φέροντας δεκάδες τραύματα από λόγχες, δείγμα της μανίας των εκτελεστών τους.
VIRAL
Διαβάστε επίσης
Η Γέννηση ενός Θρύλου και τα «Μυστικά του Βάλτου» Η είδηση του θανάτου του Καπετάν Άγρα και του Αντώνη Μίγγα συγκλόνισε την ελεύθερη Ελλάδα και τη Μακεδονία. Η προδοσία των κομιτατζήδων αντί να σκορπίσει τον φόβο, πείσμωσε τους Έλληνες αντάρτες, οι οποίοι ενέτειναν τις επιχειρήσεις τους, οδηγώντας τελικά στην πλήρη εκδίωξη των βουλγαρικών σωμάτων από τον Βάλτο. Μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, η ελληνική πολιτεία τίμησε τη θυσία τους μετονομάζοντας τα χωριά-μάρτυρες: Το Βλάδοβο μετονομάστηκε σε Άγρας. Το Τέχοβο μετονομάστηκε σε Καρυδιά, προς τιμήν του δέντρου όπου άφησαν την τελευταία τους πνοή. Η λαϊκή μούσα ύμνησε τη θυσία τους με δημοτικά τραγούδια και μοιρολόγια, ακόμη και στη σλαβόφωνη διάλεκτο της περιοχής. Ωστόσο, το πρόσωπο του Τέλλου Άγρα πέρασε για πάντα στην αθανασία μέσα από την πένα της Πηνελόπης Δέλτα. Στο εμβληματικό της μυθιστόρημα «Στα Μυστικά του Βάλτου» (1937), ο Άγρας παρουσιάζεται ως η τραγική, ηρωική φιγούρα που θυσιάστηκε εξαιτίας της ευγενικής του πίστης στην ανθρώπινη ειλικρίνεια, καθηλώνοντας γενιές και γενιές Ελλήνων αναγνωστών
0 ΣΧΟΛΙΑ