Σαν σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου 1920: Μαϊμού δαγκώνει τον Βασιλιά των Ελλήνων Αλέξανδρο Α’- Πεθαίνει λίγες μέρες μετά από σηψαιμία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, στις 17 Σεπτεμβρίου του 1920, μια φαινομενικά ασήμαντη στιγμή σε ένα ειδυλλιακό μέρος, έμελλε να γίνει η αφετηρία μιας σειράς γεγονότων που θα οδηγούσαν την Ελλάδα σε μια από τις μεγαλύτερες εθνικές της τραγωδίες. Στους Βασιλικούς Κήπους του Τατοΐου, ο βασιλιάς των Ελλήνων, Αλέξανδρος Α’, τραυματίζεται από δάγκωμα μαϊμούς. Οι γιατροί του, καθησυχαστικοί, ανακοινώνουν ότι το τραύμα δεν εμπνέει καμία ανησυχία. Ωστόσο, λίγες μέρες αργότερα, ο 27χρονος μονάρχης θα πάθει σηψαιμία και θα πεθάνει στις 12 Οκτωβρίου 1920, βυθίζοντας τη χώρα σε ένα πολιτικό χάος που θα άλλαζε για πάντα την πορεία του έθνους.

Η πολιτική θύελλα του 1920: Ένας εύθραυστος θρόνος

Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της τραγωδίας, πρέπει να δούμε το πολιτικό κλίμα της Ελλάδας του 1920. Η χώρα βρισκόταν στη δίνη του Εθνικού Διχασμού, της σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ των υποστηρικτών του Ελευθέριου Βενιζέλου και των βασιλικών. Ο Αλέξανδρος Α’ ήταν ένας «εξ ανάγκης» βασιλιάς. Είχε ανέβει στον θρόνο το 1917, μετά την εξορία του πατέρα του, Κωνσταντίνου Α’, από τους Συμμάχους και τους βενιζελικούς. Ουσιαστικά, ο Αλέξανδρος ήταν ένας βασιλιάς-μαριονέτα στα χέρια του Βενιζέλου.

Ενώ ο βασιλιάς ήταν στο Τατόι, η Ελλάδα βρισκόταν σε πόλεμο με την Τουρκία, στο πλαίσιο της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Η πολιτική κατάσταση ήταν εξαιρετικά εύθραυστη, με την ισορροπία να κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Ο θάνατος του Αλέξανδρου, ενός βασιλιά χωρίς πραγματική πολιτική δύναμη, έμελλε να αποδειχθεί ο καταλύτης που θα ανέτρεπε τα πάντα.

Η μοιραία βόλτα στο Τατόι

Ήταν ένα ήσυχο πρωινό στο Βασιλικό Κτήμα του Τατοΐου, το αγαπημένο καταφύγιο του βασιλιά. Ο Αλέξανδρος, ένας άνθρωπος που αγαπούσε τη φύση και τα ζώα, είχε βγει για βόλτα με το αγαπημένο του σκυλάκι, τον «Φριτζ». Κατά τη διάρκεια της βόλτας, ο Φριτζ δέχθηκε επίθεση από δύο μαϊμούδες, που ήταν κατοικίδια του επιστάτη του κτήματος.

Ο Αλέξανδρος, βλέποντας το σκυλάκι του να δέχεται επίθεση, επενέβη για να το υπερασπιστεί. Στην προσπάθειά του αυτή, δέχθηκε ένα δάγκωμα από τη μαϊμού στο πόδι του. Το τραύμα ήταν φαινομενικά μικρό. Ο βασιλιάς, χωρίς να δώσει ιδιαίτερη σημασία, επέστρεψε στο παλάτι.

Από την αμέλεια… στη σηψαιμία

Οι γιατροί του Παλατιού, όταν εξέτασαν το τραύμα, ήταν καθησυχαστικοί. Θεώρησαν ότι δεν επρόκειτο για κάτι σοβαρό, και δεν έλαβαν τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη μιας μόλυνσης. Ωστόσο, η αμέλεια αυτή αποδείχθηκε μοιραία. Το τραύμα μολύνθηκε, και ο Αλέξανδρος ανέπτυξε σηψαιμία. Η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται ραγδαία. Ο πυρετός ανέβηκε, και η κατάσταση του έγινε κρίσιμη.

Η ιατρική γνώση της εποχής ήταν περιορισμένη. Οι γιατροί, αδυνατώντας να κατανοήσουν την αιτία της επιδείνωσης της υγείας του, έκαναν ό,τι μπορούσαν, αλλά ήταν πλέον πολύ αργά. Ο Αλέξανδρος Α’ πέθανε στις 12 Οκτωβρίου 1920, σε ηλικία μόλις 27 ετών.

Η αλυσίδα των γεγονότων: Η τραγωδία με πολιτικές προεκτάσεις

Ο θάνατος του Αλέξανδρου προκάλεσε μια τεράστια πολιτική κρίση. Ο Βενιζέλος, ο οποίος βρισκόταν στο Παρίσι, έμεινε χωρίς βασιλιά. Ο θρόνος έμεινε κενός, και το μέλλον της χώρας ήταν αβέβαιο. Ο Βενιζέλος, σε μια προσπάθεια να διαχειριστεί την κατάσταση, προκήρυξε εκλογές, πιστεύοντας ότι θα κερδίσει και πάλι, λόγω των διπλωματικών του επιτυχιών.

Ωστόσο, η ελληνική κοινωνία είχε κουραστεί από τους πολέμους και τις συνεχείς πολιτικές αναταραχές. Οι βασιλικοί, εκμεταλλευόμενοι το κενό εξουσίας, επέστρεψαν δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο. Οι εκλογές του Νοεμβρίου 1920 ήταν καταστροφικές για τον Βενιζέλο. Ο ίδιος έχασε τη βουλευτική του έδρα, και η παράταξή του ηττήθηκε.

Το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν η επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου Α’ στον θρόνο. Αυτή η αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας, σε συνδυασμό με την αλαζονική στάση της νέας κυβέρνησης, οδήγησε σε μια σειρά λανθασμένων αποφάσεων που είχαν ως τελικό αποτέλεσμα την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

Η 17η Σεπτεμβρίου 1920, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα ορόσημο. Ο θάνατος του βασιλιά Αλέξανδρου Α’ είναι ένα τραγικό παράδειγμα του πώς ένα φαινομενικά ασήμαντο γεγονός, μπορεί να έχει καταλυτικές συνέπειες. Το δάγκωμα μιας μαϊμούς δεν ήταν απλώς μια προσωπική τραγωδία. Ήταν η αφορμή για μια πολιτική κρίση που οδήγησε σε μια εθνική καταστροφή. Η ιστορία αυτή μας υπενθυμίζει την ευθραυστότητα της πολιτικής σταθερότητας και τον τρόπο με τον οποίο το παρελθόν μπορεί να στοιχειώνει το παρόν.