Σαν σήμερα, 12 Νοεμβρίου 1990: Η γέννηση του WWW – Όταν ο Tim Berners-Lee έδωσε «σώμα» στο διαδίκτυο

Σαν σήμερα, στις 12 Νοεμβρίου του 1990, ένα κομβικό σημείο στην ιστορία της ψηφιακής επανάστασης επισφραγίστηκε στο εργαστήριο του CERN στην Ελβετία. Ο Βρετανός επιστήμονας Σερ Τιμ Μπέρνερς-Λι (Tim Berners-Lee, TBL) και ο συνάδελφός του, Ρομπέρ Καϊγιώ (Robert Cailliau), δημοσίευσαν μία επίσημη πρόταση διαχείρισης με τίτλο «WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project». Αυτή η πράξη σηματοδοτεί την τυπική γέννηση του Παγκόσμιου Ευρέως Ιστού, γνωστού σε όλους μας ως WWW. Αν και η βασική ιδέα είχε διατυπωθεί έναν χρόνο νωρίτερα, αυτή η ημερομηνία βρήκε τον Berners-Lee να έχει πλέον υλοποιήσει τα θεμέλια πάνω στα οποία χτίστηκε ο σύγχρονος κόσμος της πληροφορίας.

Η ανάγκη του CERN και η «αόριστη αλλά συναρπαστική» ιδέα

Ο Μπέρνερς-Λι, εργαζόμενος στο CERN (τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικών Ερευνών) το 1989, αντιμετώπιζε ένα κοινό πρόβλημα της επιστημονικής κοινότητας: την δυσκολία στην αυτόματη κοινή χρήση πληροφοριών μεταξύ χιλιάδων επιστημόνων και πανεπιστημίων που συνεργάζονταν, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς υπολογιστές, λειτουργικά συστήματα και μορφότυπα αρχείων. Η πληροφορία υπήρχε, αλλά ήταν κατακερματισμένη και κλειδωμένη.

Τον Μάρτιο του 1989, ο TBL κατέθεσε την αρχική του πρόταση με τίτλο «Information Management: A Proposal». Ο προϊστάμενός του, Μάικ Σένταλ, σημείωσε πάνω στο εξώφυλλο τις πέντε λέξεις που έμειναν στην ιστορία: «Αόριστο αλλά συναρπαστικό» (Vague but exciting). Ο Berners-Lee πήρε το πράσινο φως για να αφιερώσει χρόνο στο έργο του, ξεκινώντας την κωδικοποίηση τον Σεπτέμβριο του 1990 χρησιμοποιώντας έναν υπολογιστή NeXT (ένα προϊόν του Στιβ Τζομπς).

Τα τρία θεμελιώδη τεχνολογικά βήματα

Μέχρι το τέλος του 1990, ο Berners-Lee είχε υλοποιήσει τις τρεις θεμελιώδεις τεχνολογίες που αποτελούν ακόμα και σήμερα τη ραχοκοκαλιά του Παγκόσμιου Ιστού:

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

• HTML (HyperText Markup Language): Η γλώσσα σήμανσης που χρησιμοποιείται για τη δομή και τη μορφοποίηση των ιστοσελίδων.
• URI/URL (Uniform Resource Identifier/Locator): Το σύστημα διευθύνσεων (όπως το $text{[http://info.cern.ch/](http://info.cern.ch/)}$) που επιτρέπει την ακριβή εύρεση κάθε εγγράφου στο δίκτυο.
• HTTP (HyperText Transfer Protocol): Το πρωτόκολλο επικοινωνίας που επιτρέπει τη μεταφορά δεδομένων (πληροφορίας) μεταξύ του διακομιστή (server) και του περιηγητή (browser).

Επιπλέον, ο TBL έγραψε το πρώτο πρόγραμμα περιήγησης/επεξεργασίας (browser/editor) με το όνομα «WorldWideWeb.app» (ως μία λέξη) και τον πρώτο διακομιστή ιστού (web server) με το όνομα «httpd». Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1990, η πρώτη ιστοσελίδα ήταν λειτουργική στη διεύθυνση:

[http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html](http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html)}$

Η μοιραία απόφαση: Ελεύθερη χρήση

Είναι κρίσιμο να γίνει η διάκριση μεταξύ του Διαδικτύου (Internet) και του Παγκόσμιου Ιστού (WWW). Το Διαδίκτυο (που προήλθε από το ARPANET) ήταν το ήδη υπάρχον παγκόσμιο δίκτυο καλωδίων και υπολογιστών (το «υλικό»). Ο Berners-Lee, ενσωματώνοντας την τεχνολογία του υπερ-κειμένου (hypertext) στο Διαδίκτυο, δημιούργησε τον Ιστό – τον αφηρημένο χώρο πληροφορίας – καθιστώντας το Διαδίκτυο χρήσιμο για τον απλό άνθρωπο. Όπως είπε και ο ίδιος, «Ο κόσμος ενδιαφέρεται για την πληροφορία… και δεν θέλει να ασχολείται με καλώδια και υπολογιστές».

Η εφεύρεση του WWW δεν θα είχε την παγκόσμια απήχηση που απέκτησε, αν ο Berners-Lee δεν είχε πάρει μία κορυφαία ηθική και πρακτική απόφαση: να διαθέσει την τεχνολογία ελεύθερη προς χρήση.

Το 1993, το CERN έθεσε το λογισμικό του Παγκόσμιου Ιστού στο δημόσιο τομέα (public domain). Αυτή η απόφαση, να μην κατοχυρωθεί η τεχνολογία και να μην ζητηθούν δικαιώματα χρήσης, επέτρεψε την εκρηκτική διάδοση και την ανεξέλεγκτη καινοτομία που ακολούθησε. Αν η τεχνολογία ήταν ιδιόκτητη και υπό τον πλήρη έλεγχο κάποιου, πιθανότατα δεν θα είχε απογειωθεί ποτέ.

Σήμερα, η 12η Νοεμβρίου δεν θυμίζει απλώς τη δημοσίευση μιας τεχνικής πρότασης, αλλά τιμά την αρχή ενός φαινομένου που άλλαξε τον τρόπο που επικοινωνούμε, ψωνίζουμε, εργαζόμαστε και αποκτούμε γνώση, καθιστώντας τον Σερ Τιμ Μπέρνερς-Λι έναν από τους σημαντικότερους εφευρέτες της σύγχρονης ιστορίας.