Σαν σήμερα, 04 Μαρτίου 1944: Το έπος της Κοκκινιάς – Η ηρωική αντίσταση απέναντι στον κατακτητή
Η 4η Μαρτίου του 1944 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο καλεντάρι της ελληνικής Αντίστασης, είναι η στιγμή που η προσφυγική Κοκκινιά αποφάσισε να γράψει το δικό της κεφάλαιο στην παγκόσμια ιστορία του αντιφασιστικού αγώνα. Σαν σήμερα, πριν από ακριβώς 82 χρόνια, ξεκίνησε μια από τις πιο σφοδρές και πολύνεκρες συγκρούσεις σε αστικό περιβάλλον κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Η Μάχη της Κοκκινιάς υπήρξε η κορυφαία στιγμή της αναμέτρησης των δυνάμεων του ΕΛΑΣ με τους Γερμανούς κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους, τους διαβόητους Ταγματασφαλίτες, σε μια προσπάθεια των Ναζί να κάμψουν το ηθικό των εργατικών προαστίων του Πειραιά που αποτελούσαν προπύργια της ελευθερίας.
Το πλαίσιο της σύγκρουσης και η στοχοποίηση της Κοκκινιάς
Στις αρχές του 1944, η πλάστιγγα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε αρχίσει να γέρνει οριστικά εις βάρος του Άξονα, όμως στην Ελλάδα η Κατοχή παρέμενε αμείλικτη. Η Αθήνα και ο Πειραιάς έβραζαν από τις κινητοποιήσεις του ΕΑΜ, και οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ της Αθήνας είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν «ελεύθερες ζώνες» μέσα στις ίδιες τις γειτονιές. Η Κοκκινιά, με τον προσφυγικό της χαρακτήρα και τη βαθιά ριζωμένη ταξική συνείδηση των κατοίκων της, αποτελούσε το «κόκκινο» αγκάθι στο πλευρό της γερμανικής διοίκησης. Οι κατακτητές γνώριζαν ότι για να ελέγξουν τον Πειραιά, έπρεπε πρώτα να «καθαρίσουν» την Κοκκινιά από τις ένοπλες ομάδες της Αντίστασης και να τρομοκρατήσουν τον πληθυσμό που τους παρείχε κάλυψη και υποστήριξη.
Η αυγή της 4ης Μαρτίου και η έναρξη των εχθροπραξιών
Τα ξημερώματα της 4ης Μαρτίου, ισχυρές δυνάμεις των SS, υποστηριζόμενες από εκατοντάδες άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας, κύκλωσαν την πόλη. Ο σχεδιασμός τους ήταν η πλήρης περικύκλωση και η εκκαθάριση των θυλάκων της αντίστασης σπίτι-σπίτι. Οι καμπάνες των εκκλησιών σήμαναν τον συναγερμό, ξυπνώντας τους κατοίκους μέσα στον τρόμο αλλά και την αποφασιστικότητα. Οι μαχητές του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ πήραν αμέσως θέσεις μάχης στα στενά σοκάκια, στις ταράτσες και στα πρόχειρα οχυρώματα που είχαν στηθεί. Η μάχη ξεκίνησε με σφοδρότητα, καθώς οι κατακτητές χρησιμοποίησαν βαρύ οπλισμό και όλμους, χτυπώντας αδιάκριτα ακόμα και κατοικίες αμάχων.
Ο λαϊκός ξεσηκωμός και οι οδομαχίες που κράτησαν μέρες
Αυτό που δεν υπολόγισαν οι Γερμανοί ήταν η καθολική συμμετοχή του λαού της Κοκκινιάς. Δεν ήταν μόνο οι ένοπλοι αντάρτες που πολεμούσαν, ήταν οι γυναίκες που μετέφεραν πυρομαχικά και πληροφορίες μέσα από τις εσωτερικές αυλές, ήταν οι νέοι της ΕΠΟΝ που λειτουργούσαν ως σύνδεσμοι κάτω από τα πυρά των πολυβόλων. Η Κοκκινιά μετατράπηκε σε ένα αληθινό φρούριο. Οι οδομαχίες ήταν σώμα με σώμα, με τους Ταγματασφαλίτες να επιδεικνύουν ιδιαίτερη αγριότητα, προσπαθώντας να αποδείξουν την πίστη τους στους πάτρωνές τους. Παρά την υπεροπλία των εισβολέων, η γνώση του εδάφους και η αυτοθυσία των μαχητών του ΕΛΑΣ κατάφεραν να καθηλώσουν τις γερμανικές φάλαγγες στις παρυφές του κέντρου της πόλης.
VIRAL
Διαβάστε επίσης
Η ηρωική νίκη και η αποχώρηση των Ναζί στις 8 Μαρτίου
Για πέντε ολόκληρες ημέρες, η Κοκκινιά άντεξε. Κάθε δρόμος είχε το δικό του οδόφραγμα και κάθε γωνιά το δικό της αίμα. Οι απώλειες ήταν μεγάλες και από τις δύο πλευρές, όμως το ηθικό πλεονέκτημα της Αντίστασης αποδείχθηκε ισχυρότερο από τη ναζιστική μηχανή. Στις 8 Μαρτίου, βλέποντας ότι η επιχείρηση εκκαθάρισης είχε αποτύχει στρατηγικά και ότι οι δυνάμεις τους υφίσταντο συνεχείς φθορές χωρίς να επιτυγχάνουν τον στόχο τους, οι Γερμανοί αναγκάστηκαν να αποσυρθούν. Η αποχώρηση των εισβολέων πανηγυρίστηκε ως μια τεράστια νίκη, μια απόδειξη ότι ο λαός, όταν είναι ενωμένος, μπορεί να νικήσει ακόμα και τον πιο άρτια εξοπλισμένο στρατό. Ωστόσο, η χαρά συνοδευόταν από τη θλίψη για τους δεκάδες νεκρούς ήρωες που έπεσαν στις επάλξεις, προαναγγέλλοντας τις ακόμα πιο σκληρές δοκιμασίες που θα ακολουθούσαν, όπως το Μεγάλο Μπλόκο του Αυγούστου.
0 ΣΧΟΛΙΑ