Σαν σήμερα, 04 Μαρτίου 1827: Όταν ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ταπείνωσε τον Κιουταχή στην ακτή του Πειραιά

Η 4η Μαρτίου του 1827 παραμένει μια από τις πιο λαμπρές, αλλά και στρατηγικά κρίσιμες σελίδες της Ελληνικής Επανάστασης. Σε μια περίοδο που η φλόγα του Αγώνα έμοιαζε να τρεμοπαίζει επικίνδυνα κάτω από την ασφυκτική πίεση των οθωμανικών δυνάμεων στην Αττική, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, ο «γιος της καλογριάς», απέδειξε για ακόμα μια φορά γιατί θεωρούνταν ο κορυφαίος στρατηγικός νους της εποχής του. Η μάχη στο Κερατσίνι δεν ήταν απλώς μια ένοπλη σύγκρουση, ήταν ένα μάθημα τακτικής, θάρρους και απόλυτης προσήλωσης στον στόχο της απελευθέρωσης της Αθήνας, που εκείνη την εποχή ψυχορραγούσε υπό την πολιορκία του διαβόητου Ρεσίτ Πασά, γνωστού ως Κιουταχή.

Το στρατηγικό υπόβαθρο και η πολιορκία της Ακρόπολης

Στις αρχές του 1827, η κατάσταση στην επαναστατημένη Ελλάδα ήταν οριακή. Ο Κιουταχής είχε καταφέρει να εγκλωβίσει τους Έλληνες αγωνιστές μέσα στο κάστρο της Ακρόπολης, στερώντας τους κάθε δυνατότητα ανεφοδιασμού. Η πτώση των Αθηνών θα σήμαινε ουσιαστικά την κατάρρευση της επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα. Ο Καραϊσκάκης, έχοντας λάβει τον τίτλο του Αρχιστράτηγου της Ρούμελης, αντιλήφθηκε ότι για να σωθεί η Ακρόπολη, έπρεπε να μεταφέρει το κέντρο των επιχειρήσεων κοντά στη θάλασσα, ώστε να εξασφαλίσει τη δίοδο επικοινωνίας με τα πλοία και να πιέσει τις γραμμές του εχθρού από τα νώτα. Η επιλογή του Κερατσινίου δεν ήταν τυχαία. Ήταν ένα σημείο στρατηγικό, που επέτρεπε στους Έλληνες να ελέγχουν την κίνηση προς τον Πειραιά και ταυτόχρονα να δημιουργήσουν μια ισχυρή αμυντική γραμμή βασισμένη στα περίφημα «ταμπούρια».

Γεώργιος Καραϊσκάκης

Η οχύρωση και η πρόκληση του Κιουταχή

Ο Καραϊσκάκης έφτασε στο Κερατσίνι με περίπου 2.000 άνδρες και άρχισε αμέσως τις εργασίες οχύρωσης. Με μια διορατικότητα που θύμιζε αρχαίους στρατηλάτες, διέταξε την κατασκευή οχυρωμάτων που εκτείνονταν από την ακτή μέχρι τους γύρω λόφους. Ο Κιουταχής, βλέποντας τους Έλληνες να «ριζώνουν» στην περιοχή, εξοργίστηκε. Θεωρούσε αδιανόητο μια ομάδα άτακτων πολεμιστών να στήνει οχυρά κάτω από τη μύτη του πανίσχυρου στρατού του, που αριθμούσε χιλιάδες πεζούς και ένα φοβερό ιππικό. Το πρωί της 4ης Μαρτίου 1827, ο Οθωμανός πασάς αποφάσισε να δώσει ένα οριστικό τέλος στην «ανταρσία» του Κερατσινίου, εξαπολύοντας μια γενικευμένη επίθεση με 3.000 πεζούς και 800 ιππείς, υποστηριζόμενους από πυροβολικό.

Η σύγκρουση στο ταμπούρι του «Γιου της Καλογριάς»

Η μάχη ξεκίνησε με σφοδρότητα. Οι οθωμανικές δυνάμεις επιτέθηκαν κατά μέτωπο στα ελληνικά οχυρώματα, πιστεύοντας ότι η αριθμητική τους υπεροχή θα έκαμπτε γρήγορα την αντίσταση. Όμως, ο Καραϊσκάκης είχε οργανώσει την άμυνα με τέτοιο τρόπο, ώστε κάθε ταμπούρι να υποστηρίζει το διπλανό του. Ο ίδιος, αν και εξασθενημένος από την αρρώστια που τον ταλαιπωρούσε χρόνια, βρισκόταν στην πρώτη γραμμή, εμψυχώνοντας τους άνδρες του με τον χαρακτηριστικό, αθυρόστομο αλλά γεμάτο πάθος λόγο του. Η μάχη διήρκεσε ώρες. Το τουρκικό ιππικό προσπάθησε επανειλημμένα να διασπάσει τις γραμμές, αλλά οι Έλληνες, ακίνητοι πίσω από τις πέτρες και το χώμα, απαντούσαν με εύστοχα πυρά. Όταν το πυροβολικό του Κιουταχή άρχισε να σφυροκοπά τις θέσεις, η κατάσταση έγινε οριακή, αλλά η προσωπική παρουσία του Καραϊσκάκη απέτρεψε την υποχώρηση.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Οι Έλληνες μπορούσαν να σταθούν όρθιοι ακόμα και σε πεδινές εκτάσεις, αρκεί να είχαν τη σωστή οχύρωση και καθοδήγηση

Η ταπεινωτική υποχώρηση του εχθρού

Η αποφασιστικότητα των Ελλήνων και η στρατηγική ευφυΐα του Αρχιστράτηγου οδήγησαν τελικά σε αδιέξοδο τον Κιουταχή. Βλέποντας ότι οι άνδρες του αποδεκατίζονταν χωρίς να καταφέρουν να καταλάβουν ούτε ένα μέτρο γης, ο Ρεσίτ Πασάς διέταξε υποχώρηση προς τα Πατήσια. Οι απώλειες των Οθωμανών ήταν βαρύτατες, με εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες να μένουν στο πεδίο της μάχης, ενώ οι Έλληνες είχαν ελάχιστες απώλειες. Η νίκη στο Κερατσίνι δεν ήταν μόνο στρατιωτική, ήταν κυρίως ψυχολογική. Απέδειξε ότι ο τακτικός στρατός του Σουλτάνου δεν ήταν αήττητος και ότι υπό την ηγεσία του Καραϊσκάκη, οι Έλληνες μπορούσαν να σταθούν όρθιοι ακόμα και σε πεδινές εκτάσεις, αρκεί να είχαν τη σωστή οχύρωση και καθοδήγηση.

Η παρακαταθήκη μιας μεγάλης νίκης

Μετά τη μάχη του Κερατσινίου, ο δρόμος για την απελευθέρωση του Πειραιά και την ενίσχυση της πολιορκημένης Ακρόπολης φαινόταν ορθάνοιχτος. Δυστυχώς, οι μετέπειτα πολιτικές και στρατιωτικές ίντριγκες, καθώς και ο θάνατος του ίδιου του Καραϊσκάκη λίγους μήνες μετά, άλλαξαν τη ροή των γεγονότων. Ωστόσο, η 4η Μαρτίου παραμένει το σύμβολο της στρατηγικής ανωτερότητας του ελληνικού πνεύματος. Ο Καραϊσκάκης στο Κερατσίνι δεν πολέμησε μόνο με το καριοφίλι, πολέμησε με το μυαλό του, δημιουργώντας έναν «θώρακα» προστασίας για την Αθήνα. Σήμερα, 199 χρόνια μετά, η θυσία και το όραμα εκείνων των ανθρώπων αποτελούν τον φάρο για κάθε εθνική προσπάθεια.