9 Απριλίου 1969: Το «Μεγάλο Λευκό Πουλί» σκίζει τους αιθέρες – Η παρθενική πτήση του βρετανικού Concorde

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία της τεχνολογίας που η επιστήμη μοιάζει να αγγίζει τα όρια της επιστημονικής φαντασίας. Μία τέτοια στιγμή εκτυλίχθηκε σαν σήμερα, στις 9 Απριλίου 1969, όταν το βρετανικό πρωτότυπο του Concorde (002) απογειώθηκε για πρώτη φορά από το Φίλτον της Αγγλίας, ακολουθώντας τα χνάρια του γαλλικού «αδελφού» του που είχε πετάξει λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Ήταν η ημέρα που η ανθρωπότητα πίστεψε ακράδαντα ότι το μέλλον των αερομεταφορών ανήκε στην υπερηχητική ταχύτητα.

Η «Σύγκρουση» των Υπερδυνάμεων και η Ευρωπαϊκή Απάντηση

Στη δεκαετία του ’60, ο κόσμος βρισκόταν στη δίνη του Ψυχρού Πολέμου και της κούρσας για την κατάκτηση του διαστήματος. Ωστόσο, μια άλλη «μάχη» δινόταν στους αιθέρες: ποιος θα κατασκεύαζε το πρώτο υπερηχητικό επιβατικό αεροπλάνο (SST). Οι ΗΠΑ σχεδίαζαν το φιλόδοξο Boeing 2707 και η Σοβιετική Ένωση το Tupolev Tu-144.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Στις 29 Νοεμβρίου 1962, υπεγράφη η ιστορική συμφωνία μεταξύ της British Aircraft Corporation (BAC) και της Sud Aviation (μετέπειτα Aérospatiale). Το όνομα Concorde (Ομόνοια) επιλέχθηκε ακριβώς για να συμβολίσει αυτή τη συνεργασία, αν και η ορθογραφία του αποτέλεσε αντικείμενο διένεξης (με ή χωρίς το γαλλικό “e” στο τέλος), μέχρι που ο Βρετανός Υπουργός Τεχνολογίας Τόνι Μπεν δήλωσε ότι το “e” αντιπροσωπεύει την Αριστεία (Excellence) και την Αγγλία (England).

Στο πιλοτήριο βρισκόταν ο επικεφαλής πιλότος δοκιμών Brian Trubshaw

Η Ιστορική Πτήση της 9ης Απριλίου 1969

Ενώ το γαλλικό πρωτότυπο (001) είχε πετάξει στις 2 Μαρτίου από την Τουλούζη, η βρετανική πλευρά περίμενε με κομμένη την ανάσα τη δική της δοκιμή. Στις 9 Απριλίου, το Concorde 002 τροχοδρόμησε στον διάδρομο του Φίλτον. Στο πιλοτήριο βρισκόταν ο επικεφαλής πιλότος δοκιμών Brian Trubshaw, ο οποίος είχε την ευθύνη να οδηγήσει το αεροσκάφος σε μια πτήση 22 λεπτών μέχρι την αεροπορική βάση Fairford.

Το θέαμα ήταν εξωπραγματικό για την εποχή: Ένα αεροπλάνο με λεπτή άτρακτο, φτερά σε σχήμα «δέλτα» και τη χαρακτηριστική «σπαστή» μύτη (droop nose) που κατέβαινε για να βλέπουν οι πιλότοι κατά την απογείωση και την προσγείωση. Οι τέσσερις κινητήρες Rolls-Royce/Snecma Olympus 593 βρυχήθηκαν, και το λευκό αεροσκάφος υψώθηκε στον ουρανό, καταρρίπτοντας κάθε αμφιβολία για το αν αυτό το τεχνολογικό θαύμα μπορούσε πράγματι να πετάξει. «Ήταν μια υπέροχη πτήση», δήλωσε αργότερα ο Trubshaw, ο οποίος έγινε εθνικός ήρωας στη Βρετανία. Παρόλο που σε εκείνη την πρώτη πτήση δεν ξεπέρασε την ταχύτητα του ήχου, η επιτυχία της έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στους Αμερικανούς και τους Σοβιετικούς: Η Ευρώπη είχε πλέον το προβάδισμα.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Τεχνολογική Υπεροχή και Προκλήσεις

Το Concorde ήταν ένα αριστούργημα μηχανικής. Ήταν το πρώτο επιβατικό αεροπλάνο που χρησιμοποίησε ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου (fly-by-wire) και το πρώτο που είχε υπολογιστές για τη διαχείριση της ροής του αέρα στους κινητήρες. Η ικανότητά του να πετά με Mach 2.04 (πάνω από 2.100 χλμ/ώρα) σήμαινε ότι μπορούσε να καλύψει την απόσταση Λονδίνο-Νέα Υόρκη σε λιγότερο από 3,5 ώρες – ουσιαστικά ο επιβάτης έφτανε στον προορισμό του σε «προγενέστερη» τοπική ώρα από αυτή που απογειώθηκε!
Ωστόσο, ο δρόμος προς την εμπορική καθιέρωση δεν ήταν εύκολος. Οι προκλήσεις ήταν τεράστιες:

• Το Ηχητικό Φράγμα (Sonic Boom): Ο εκκωφαντικός θόρυβος κατά την υπέρβαση της ταχύτητας του ήχου απαγόρευσε τις πτήσεις πάνω από κατοικημένες περιοχές, περιορίζοντας τα δρομολόγια σχεδόν αποκλειστικά πάνω από τον Ατλαντικό.
• Κατανάλωση Καυσίμου: Το Concorde ήταν μια «μαύρη τρύπα» καυσίμων, γεγονός που το έκανε ευάλωτο στην πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του ’70.
• Περιβαλλοντικές ανησυχίες: Οι ρύποι στην ανώτερη στρατόσφαιρα προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις από τις τότε οικολογικές οργανώσεις.

Η Κληρονομιά του «Μεγάλου Λευκού Πουλιού»

Παρά τις οικονομικές δυσκολίες (μόνο 20 αεροσκάφη κατασκευάστηκαν συνολικά και αγοράστηκαν μόνο από την British Airways και την Air France), το Concorde παρέμεινε το απόλυτο σύμβολο πολυτέλειας και ταχύτητας για 27 χρόνια εμπορικής υπηρεσίας (1976-2003). Έγινε το αγαπημένο μέσο μεταφοράς της παγκόσμιας ελίτ, από τη Βασίλισσα Ελισάβετ μέχρι τους ροκ σταρ της εποχής.

Η τραγωδία στο Παρίσι το 2000 και η κάμψη της αεροπορικής αγοράς μετά την 11η Σεπτεμβρίου οδήγησαν στην οριστική απόσυρσή του το 2003. Όμως, η παρθενική πτήση της 9ης Απριλίου 1969 παραμένει το σημείο μηδέν μιας εποχής που η ανθρωπότητα τόλμησε να «τρέξει» πιο γρήγορα από τον ίδιο τον ήχο. Σήμερα, καθώς νέες εταιρείες προσπαθούν να αναβιώσουν τα υπερηχητικά ταξίδια, το Concorde 002 που αναπαύεται στο Μουσείο Αεροπορίας του Γιόβιλτον, θυμίζει σε όλους ότι κάποτε, δύο ευρωπαϊκά έθνη συνεργάστηκαν για να νικήσουν τους νόμους της φυσικής και να παραδώσουν το πιο όμορφο αεροσκάφος που σχίσε ποτέ τους αιθέρες.