Σαν σήμερα, 9 Απριλίου 2000: Η νύχτα που η Ελλάδα «κοιμήθηκε» με Καραμανλή και «ξύπνησε» με Σημίτη

Η 9η Απριλίου του 2000 δεν ήταν απλώς μια εκλογική αναμέτρηση, ήταν το απόλυτο πολιτικό θρίλερ της Μεταπολίτευσης. Μια ημέρα που ξεκίνησε με τους οπαδούς της Νέας Δημοκρατίας να πανηγυρίζουν στους δρόμους και κατέληξε στην οριακή επικράτηση του ΠΑΣΟΚ, σφραγίζοντας την πορεία της χώρας προς την ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ). Ήταν οι εκλογές του «ντέρμπι», οι εκλογές που κρίθηκαν στο νήμα και που άλλαξαν τις ισορροπίες του πολιτικού σκηνικού για την επόμενη τετραετία.

Το πολιτικό κλίμα: Το στοίχημα του «Εκσυγχρονισμού»

Ο Κώστας Σημίτης, έχοντας διαδεχθεί τον Ανδρέα Παπανδρέου το 1996, ζήτησε την ανανέωση της λαϊκής εντολής με έναν βασικό άξονα: την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προέβαλλε το προφίλ του «εκσυγχρονισμού», της δημοσιονομικής πειθαρχίας και των μεγάλων έργων. Από την άλλη πλευρά, ο Κώστας Καραμανλής, ο οποίος είχε αναλάβει τα ηνία της Νέας Δημοκρατίας το 1997, εκπροσωπούσε τη νέα γενιά της παράταξης, επενδύοντας στη φθορά της εξουσίας, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάγκη για πολιτική αλλαγή. Το κλίμα ήταν εξαιρετικά πολωμένο. Το ΠΑΣΟΚ είχε υποστεί πλήγματα από την υπόθεση Οτσαλάν και την κρίση στο Χρηματιστήριο το 1999, ενώ η Νέα Δημοκρατία εμφάνιζε μια πρωτοφανή δυναμική συσπείρωσης γύρω από το πρόσωπο του νεαρού αρχηγού της.

Τα πρώτα αποτελέσματα (Exit Polls) της 9ης Απριλίου 2000 έδειχναν καθαρό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατία

Η «νύχτα των μεγάλων ανατροπών»

Τα πρώτα αποτελέσματα (Exit Polls) της 9ης Απριλίου 2000 έδειχναν καθαρό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας. Στις 19:00 το απόγευμα, οι τηλεοπτικοί δέκτες εμφάνιζαν τον Κώστα Καραμανλή ως τον επόμενο πρωθυπουργό. Η Ρηγίλλης είχε κατακλυστεί από κόσμο, οι γαλάζιες σημαίες κυμάτιζαν και τα στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης έκαναν τις πρώτες νικητήριες δηλώσεις. Ωστόσο, καθώς η ώρα περνούσε και άρχισαν να ενσωματώνονται τα τμήματα της Β’ Αθηνών και της περιφέρειας, το προβάδισμα της ΝΔ άρχισε να συρρικνώνεται δραματικά. Το περιβόητο «θρίλερ της μετάδοσης» κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Η μεγάλη ανατροπή συνέβη αργά τη νύχτα: το ΠΑΣΟΚ πέρασε μπροστά με μια διαφορά μόλις μίας ποσοστιαίας μονάδας, «παγώνοντας» τους πανηγυρισμούς στη Ρηγίλλης και μεταφέροντάς τους στη Χαριλάου Τρικούπη.

Η γεωγραφία της κάλπης και οι αριθμοί

Η τελική καταμέτρηση επιβεβαίωσε την οριακή νίκη του ΠΑΣΟΚ, η οποία θεωρείται η πιο «στενή» επικράτηση στην ιστορία των ελληνικών εκλογών. Το ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη συγκέντρωσε το 43,79% των ψήφων εξασφαλίζοντας 158 έδρες, ενώ η Νέα Δημοκρατία του Κώστα Καραμανλή έλαβε το 42,74% και 125 έδρες. Στα υπόλοιπα κόμματα, το ΚΚΕ με την Αλέκα Παπαρήγα συγκέντρωσε το 5,52% (11 έδρες) και ο Συνασπισμός του Νίκου Κωνσταντόπουλου πέρασε το όριο του 3% λαμβάνοντας 3,20% (6 έδρες). Αντίθετα, ο μεγάλος χαμένος της βραδιάς ήταν το ΔΗΚΚΙ του Δημήτρη Τσοβόλα, το οποίο με 2,69% έμεινε εκτός Βουλής για λίγες χιλιάδες ψήφους, μια εξέλιξη που αποδείχθηκε καθοριστική για τον τελικό συσχετισμό των εδρών.
Η επικράτηση του ΠΑΣΟΚ οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στη διείσδυσή του στα αστικά κέντρα και στη συσπείρωση των κεντρώων ψηφοφόρων που φοβήθηκαν μια απότομη αλλαγή πολιτικής πλεύσης λίγο πριν την είσοδο στο ευρώ. Αντίθετα, η Νέα Δημοκρατία, παρά το εντυπωσιακό της ποσοστό, δεν κατάφερε να καρπωθεί τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων του ΔΗΚΚΙ, οι οποίοι τελικά δεν βρήκαν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

VIRAL

Σοκ στον Ολυμπιακό: Πέθανε γνωστός οπαδός του – Συμπαρουσιαστής του Τάκη Τσουκαλά!

Διπλό έγκλημα στο Αίγιο: Ο γιος ήταν ο στόχος του δολοφόνου – Τον σκότωσε με αεροβόλο στο κεφάλι και μαχαίρι – Η μάνα νεκρή επειδή προσπάθησε να τον σώσει

Φονικό στον Λόγγο Αιγίου: Καλλιτέχνης η 54χρονη Μαρία – Dj και λάτρης της μουσικής ο 26χρονος Ολύμπιος – Τα προφίλ μάνας και γιου που δολοφονήθηκαν

Οι συνέπειες της 9ης Απριλίου

Η νίκη του Κώστα Σημίτη το 2000 είχε ιστορική σημασία. Με τη νέα του εντολή, η Ελλάδα επικύρωσε την ένταξή της στην Ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου 2001, ολοκληρώνοντας τον εθνικό στόχο της δεκαετίας. Παράλληλα, ξεκίνησε η τελική ευθεία για την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004.
Για τη Νέα Δημοκρατία, το αποτέλεσμα ήταν μια «γλυκόπικρη» ήττα. Ο Κώστας Καραμανλής εδραίωσε την ηγεμονία του στην παράταξη, αποδεικνύοντας ότι μπορούσε να χτυπήσει το ΠΑΣΟΚ «στα ίσα», κάτι που τελικά πέτυχε τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2004, όταν επικράτησε του Γιώργου Παπανδρέου.

Η κληρονομιά του «ντέρμπι»

Οι εκλογές του 2000 παραμένουν μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς για τους πολιτικούς αναλυτές. Ήταν η τελευταία φορά που ο δικομματισμός στην Ελλάδα άγγιξε τόσο υψηλά επίπεδα, με τα δύο μεγάλα κόμματα να συγκεντρώνουν μαζί πάνω από το 86% των ψήφων. Ήταν επίσης η στιγμή που αναδείχθηκε η σημασία της «ψήφου του κέντρου» και των αναποφάσιστων, οι οποίοι μέσα σε λίγες ώρες άλλαξαν τη ροή της ιστορίας. Κάθε χρόνο στις 9 Απριλίου, η μνήμη επιστρέφει σε εκείνη την τηλεοπτική οθόνη που άλλαζε χρώματα, από το μπλε στο πράσινο, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι στις εκλογές «τίποτα δεν τελειώνει μέχρι να καταμετρηθεί και η τελευταία ψήφος».