«Ιθάκη»: Πόσα χρήματα μένουν καθαρά στη τσέπη του Αλέξη Τσίπρα από τα 28 ευρώ κάθε πώλησης του βιβλίου του;

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Το βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, με τίτλο «Ιθάκη», έχει γίνει το κεντρικό θέμα συζήτησης όχι μόνο για το πολιτικό του περιεχόμενο, αλλά και για την εκδοτική του επιτυχία. Με την τιμή λιανικής πώλησης να ανέρχεται στα 28,00 ευρώ και τις πωλήσεις να κινούνται σε επίπεδα best seller (με τις εκτιμήσεις να μιλούν για δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα), το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί την αγορά και την κοινή γνώμη είναι: Πόσα χρήματα μένουν τελικά, καθαρά, στην τσέπη του Αλέξη Τσίπρα από κάθε αντίτυπο που πωλείται;

Η απάντηση απαιτεί μια βαθιά ανάλυση της ελληνικής εκδοτικής αγοράς, των κανόνων των royalties (δικαιωμάτων) για συγγραφείς μεγάλου βεληνεκούς και, φυσικά, της φορολογικής νομοθεσίας που διέπει τα εισοδήματα από πνευματικά δικαιώματα.

1. Η τυπική κατανομή των 28 ευρώ: Ποιος παίρνει τι;

Πριν υπολογιστεί το καθαρό εισόδημα του συγγραφέα, πρέπει να γίνει η ανάλυση της διαδρομής των 28 ευρώ στην εκδοτική αλυσίδα. Η τιμή αυτή καλύπτει τη λειτουργία τεσσάρων βασικών κρίκων:

Προσοχή: Η ύπαρξη ενός βιβλίου 762 σελίδων, όπως η «Ιθάκη», συνεπάγεται αυξημένο κόστος παραγωγής (χαρτί και εκτύπωση), το οποίο μειώνει το μερίδιο που απομένει στον εκδότη για κέρδος και προώθηση, καθιστώντας τα δικαιώματα του συγγραφέα ακόμη πιο κρίσιμα.

2. Το «μικτό» έσοδο του Συγγραφέα

Το ποσό που λαμβάνει ο Αλέξης Τσίπρας ως δικαιώματα καθορίζεται από τη συμφωνία του με τον εκδοτικό οίκο Gutenberg. Στην Ελλάδα, τα standard royalties για έναν συγγραφέα είναι περίπου 10% επί της λιανικής τιμής.

Ωστόσο, στην περίπτωση ενός πρωτοκλασάτου πολιτικού προσώπου με τεράστια αναμενόμενη ζήτηση, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται λόγω της διαπραγματευτικής του δύναμης. Οι εκτιμήσεις της αγοράς συγκλίνουν στο ότι ο Αλέξης Τσίπρας, ως best seller συγγραφέας, έχει εξασφαλίσει ένα ποσοστό που πιθανώς κυμαίνεται μεταξύ 15% και 20%.

Για τους υπολογισμούς μας, υιοθετούμε το υψηλότερο εκτιμώμενο ποσοστό: 20%.

Μικτό έσοδο = 28€ Χ 20% = 5,60 ευρώ

Άρα, από κάθε βιβλίο των 28 ευρώ, ο Αλέξης Τσίπρας κερδίζει 5,60 ευρώ μικτά.

3. Η φορολογική αφαίμαξη: Πώς το μικτό γίνεται καθαρό

Το ποσό των 5,60 ευρώ δεν καταλήγει άθικτο στην τσέπη του συγγραφέα. Τα εισοδήματα από πνευματικά δικαιώματα (royalties) θεωρούνται εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και υπόκεινται σε φορολόγηση, βάσει των ισχυόντων φορολογικών κλιμακίων στην Ελλάδα.

Η φορολογική αφαίμαξη χωρίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:

Α. Φόρος Εισοδήματος (ΦΕ)

Το εισόδημα από πνευματικά δικαιώματα φορολογείται με βάση την κλίμακα εισοδήματος. Με δεδομένο ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι υψηλόμισθος (λόγω των συνολικών πωλήσεων) και δεν έχει αφορολόγητο, το εισόδημα αυτό θα φορολογηθεί στις υψηλές κλίμακες.

• Ενδεικτικός Συντελεστής Φορολόγησης: Υπολογίζοντας το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (πνευματικά δικαιώματα) σε συνδυασμό με την κλίμακα, ο συντελεστής μπορεί να φτάσει το 44% (για εισοδήματα άνω των 40.000€). 
• Αφαίρεση ΦΕ (κατ’ εκτίμηση): 5,60 ευρώ Χ 44% = 2,46 ευρώ

Β. Εισφορά Αλληλεγγύης (Εάν Υφίσταται)

Ανάλογα με το συνολικό ετήσιο εισόδημα (συμπεριλαμβανομένης της βουλευτικής/πολιτικής αποζημίωσης, εάν υφίσταται), μπορεί να επιβληθεί και Εισφορά Αλληλεγγύης.

Γ. Προκαταβολή Φόρου

Στην Ελλάδα, το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα επιβαρύνεται με προκαταβολή φόρου (συνήθως 55% επί του φόρου που αναλογεί). Ωστόσο, στην περίπτωση των πνευματικών δικαιωμάτων, η διαδικασία είναι πιο πολύπλοκη και εξαρτάται από τον τρόπο απόδοσης (π.χ. παρακράτηση). Για λόγους απλοποίησης και συντηρητικής εκτίμησης του «καθαρού» ποσού, επικεντρωνόμαστε στον Φόρο Εισοδήματος.

4. Το τελικό «καθαρό» ποσό ανά αντίτυπο

Αφαιρώντας τον εκτιμώμενο Φόρο Εισοδήματος από το μικτό έσοδο:

Καθαρό Έσοδο ανά Αντίτυπο = Μικτό Έσοδο – Φόρος Εισοδήματος

• Καθαρό Έσοδο = 5,60 ευρώ – 2,46 ευρώ = 3,14 ευρώ

Συμπέρασμα ανά Αντίτυπο: Από τα 28 ευρώ που κοστίζει το βιβλίο «Ιθάκη», στον Αλέξη Τσίπρα μένουν περίπου 3,14 ευρώ καθαρά. Αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει μόλις το 11,2% της τιμής λιανικής, μια τυπική πραγματικότητα για τα υψηλά εισοδήματα πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα.

5. Η μεγάλη εικόνα: Πώς μεταφράζεται;

Η πραγματική αξία του βιβλίου για τον συγγραφέα δεν βρίσκεται στο έσοδο ανά αντίτυπο, αλλά στον όγκο των πωλήσεων.

Οι εκτιμήσεις της αγοράς μιλούν για πωλήσεις που κινούνται προς τις 100.000 αντίτυπα (ένας αριθμός που θα αποτελούσε εκδοτικό φαινόμενο για τα ελληνικά δεδομένα).

Υπολογισμός Συνολικού Καθαρού Εισοδήματος (με εκτίμηση 100.000 αντιτύπων):

• Συνολικό Καθαρό Έσοδο = 100.000 αντίτυπα Χ 3,14 ευρώ = 314.000 ευρώ

Επομένως, ενώ από κάθε αντίτυπο των 28 ευρώ ο Αλέξης Τσίπρας κερδίζει περίπου 3,14 ευρώ καθαρά, η αναμενόμενη επιτυχία του βιβλίου μπορεί να του αποφέρει καθαρά έσοδα που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 300.000 ευρώ, καθιστώντας την «Ιθάκη» ένα από τα πιο επικερδή πολιτικά βιβλία των τελευταίων ετών.

 

6. Η εκδοτική σημασία και η πολιτική αξία

Πέραν των αριθμών, η εκδοτική πορεία της «Ιθάκης» έχει βαθιά σημασία. Το υψηλό κόστος παραγωγής και η επιλογή ενός ποσοστού royalties στο 20% καταδεικνύουν την πίστη του εκδοτικού οίκου στο εμπορικό προϊόν και τη διαπραγματευτική δύναμη του συγγραφέα.

Για τον Αλέξη Τσίπρα, το βιβλίο δεν αποτελεί απλώς πηγή εισοδήματος, αλλά και ένα ισχυρό πολιτικό εργαλείο. Η επιτυχία των πωλήσεων μεταφράζεται σε:

• Διατήρηση της πολιτικής επιρροής: Η μεγάλη ζήτηση δείχνει ότι το κοινό επιθυμεί να ακούσει την αφήγηση του πρώην πρωθυπουργού.
• Αποκατάσταση της εικόνας: Το βιβλίο χρησιμεύει ως πλατφόρμα για την «απολογία» και την παρουσίαση της δικής του εκδοχής των ιστορικών γεγονότων.

Συμπερασματικά, η «Ιθάκη» είναι μια υπόθεση όπου τα 28 ευρώ λιανικής τιμής τροφοδοτούν μια πολύπλοκη αλυσίδα, με τον συγγραφέα να λαμβάνει ένα σχετικά μικρό ποσοστό ανά αντίτυπο, το οποίο όμως, λόγω της μαζικής απήχησης, μετατρέπεται σε σημαντικότατο συνολικό καθαρό εισόδημα.