Σαν σήμερα, 1 Νοεμβρίου 1755: Ο σεισμός των 9 Ρίχτερ που κατέστρεψε τη Λισαβόνα – Πίστευαν πως ήρθε το τέλος του κόσμου
Σαν σήμερα, την 1η Νοεμβρίου 1755, ανήμερα της Ημέρας των Αγίων Πάντων, η Λισαβόνα ξύπνησε μέσα σε μια σκηνή απόλυτης καταστροφής. Περίπου στις 9:40 το πρωί, η γη άρχισε να τρέμει με δυνάμεις που η Ευρώπη δεν είχε συναντήσει ξανά. Οι περισσότεροι κάτοικοι βρίσκονταν στις εκκλησίες για τη λειτουργία της ημέρας και μέσα σε λίγα λεπτά οι μεγαλόπρεποι ναοί μετατράπηκαν σε παγίδες θανάτου. Η πορτογαλική πρωτεύουσα, μία από τις πιο πλούσιες και λαμπερές πόλεις της εποχής, καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό.
Ο σεισμός των 9 Ρίχτερ και πώς άλλαξε τον κόσμο
Οι σύγχρονες εκτιμήσεις τοποθετούν το μέγεθος του σεισμού κοντά στα 9 Ρίχτερ. Ωστόσο, η καταστροφή δεν περιορίστηκε μόνο στο έδαφος που έτρεμε. Ακολούθησε τσουνάμι που σάρωσε το λιμάνι και τις παραθαλάσσιες συνοικίες, παρασύροντας ανθρώπους, σκάφη και κτίρια. Στη συνέχεια ξέσπασαν φωτιές που κατέκαψαν ό,τι είχε απομείνει από τα ερείπια, με αποτέλεσμα να καούν ανεξέλεγκτα για πέντε συνεχείς ημέρες. Οι μάρτυρες της εποχής περιέγραφαν σκηνές που θύμιζαν Αποκάλυψη: όσοι γλίτωσαν από τη μία καταστροφή, χάνονταν στην επόμενη. Οι νεκροί υπολογίζονται σε 60.000 με 90.000 ανθρώπους, αφήνοντας ανεξίτηλη τη μνήμη της τραγωδίας.
Ο σεισμός της Λισαβόνας είχε επίσης βαθιά φιλοσοφική και κοινωνική επίδραση. Ο Βολταίρος, συγκλονισμένος από το γεγονός, αμφισβήτησε τη θεολογική ιδέα ότι «όλα συμβαίνουν για το καλό», την οποία είχε προωθήσει ο Λάιμπνιτς. Στο ποίημά του «Poème sur le désastre de Lisbonne» και αργότερα στον «Καντίδο», εξέφρασε έντονη κριτική στην αισιόδοξη θεώρηση ότι ζούμε στο καλύτερο δυνατό σύμπαν, προβάλλοντας το ερώτημα: πώς μπορεί ένα γεγονός που σκότωσε χιλιάδες πιστούς να θεωρηθεί «καλό»; Οι σκέψεις αυτές τροφοδότησαν τις ιδέες του Διαφωτισμού και ενίσχυσαν την ανάγκη για επιστημονική ερμηνεία των φυσικών καταστροφών.
Διαβάστε επίσης
Η ανοικοδόμηση της Λισαβόνας υπήρξε επαναστατική για την εποχή. Ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, μαρκήσιος ντε Πομπάλ, επέβαλε αυστηρούς κανόνες κατασκευής και δοκιμές αντοχής στα νέα κτίρια, χρησιμοποιώντας στρατιώτες για να προσομοιώσουν σεισμό. Με αυτόν τον τρόπο γεννήθηκαν οι πρώτες αντισεισμικές τεχνικές στην Ευρώπη, ενώ η πόλη ξανασχεδιάστηκε με γνώμονα την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
0 ΣΧΟΛΙΑ