«Τσακίζει» ο νέος νόμος για τις κληρονομιές: Πότε χάνουν τα δικαιώματά τους σύζυγοι και παιδιά

Το επόμενο διάστημα τίθενται σε εφαρμογή σημαντικές τροποποιήσεις στο κληρονομικό δίκαιο, οι οποίες αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα πολλές οικογένειες. Οι ρυθμίσεις επαναπροσδιορίζουν τις προϋποθέσεις με τις οποίες ένας συγγενής μπορεί να χάσει την ιδιότητα του κληρονόμου, ακόμη κι αν ανήκει στον στενό οικογενειακό κύκλο. Νομικοί κύκλοι χαρακτηρίζουν τις αλλαγές από τις πιο ουσιαστικές των τελευταίων ετών, καθώς αγγίζουν ζητήματα καθημερινότητας: γάμοι που έχουν ουσιαστικά λήξει, συγκρούσεις μεταξύ συγγενών, ακόμη και περιπτώσεις κακομεταχείρισης ή παραποίησης διαθήκης.

Οι βασικές αλλαγές

Πότε αποκλείεται ο σύζυγος

Σύμφωνα με ρεπορτάζ από τα «Νέα» και τη Μίνα Μουστάκα, ένα από τα βασικά ζητήματα που ρυθμίζονται αφορά τις σχέσεις μεταξύ συζύγων όταν ο γάμος έχει ουσιαστικά διακοπεί. Αν κατά τον χρόνο του θανάτου υπάρχει εκκρεμής διαδικασία διαζυγίου ή αποδεδειγμένη οριστική διάσταση, ο επιζών σύζυγος μπορεί να μην κληρονομήσει. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο αν εκδόθηκε το διαζύγιο, αλλά αν είχε ξεκινήσει η διαδικασία πριν τον θάνατο. Σε περιπτώσεις συναινετικού χωρισμού, η κατάθεση της αίτησης αποκτά καθοριστική σημασία. Αν δεν είχε προηγηθεί, ο σύζυγος εξακολουθεί να θεωρείται νόμιμος κληρονόμος. Αν όμως αποδεικνύεται ότι το ζευγάρι είχε διακόψει οριστικά τη συμβίωση για μεγάλο χρονικό διάστημα, το δικαίωμα μπορεί να χαθεί.

Πώς μεταβάλλεται η σειρά κληρονόμων

Στέρηση της νόμιμης μοίρας

Το νέο πλαίσιο διατηρεί αλλά και αποσαφηνίζει τη δυνατότητα του διαθέτη να αφαιρέσει από συγγενείς το προστατευόμενο μερίδιο κληρονομιάς. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν υπάρχει σοβαρός λόγος, όπως:

• βαριά προσβολή ή κακομεταχείριση,
• εγκατάλειψη,
• πράξεις έντονης αχαριστίας απέναντι στον κληρονομούμενο.

Η αφαίρεση πρέπει να δικαιολογείται και να αναφέρεται ρητά, διαφορετικά μπορεί να ακυρωθεί δικαστικά.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Οι νέοι κανόνες που αλλάζουν τα πάντα

Ποιοι θεωρούνται ανάξιοι κληρονόμοι

Η νομοθεσία προβλέπει ότι με απόφαση δικαστηρίου κάποιος μπορεί να αποκλειστεί πλήρως από την κληρονομιά. Οι βασικές περιπτώσεις περιλαμβάνουν:

• τέλεση εγκλήματος κατά της ζωής του κληρονομούμενου,
• άσκηση βίας ή απειλής σε βάρος του,
• παραποίηση ή καταστροφή διαθήκης,
• παρεμπόδιση σύνταξης διαθήκης.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η περιουσία δεν μεταβιβάζεται στον συγκεκριμένο συγγενή αλλά στους επόμενους κατά σειρά κληρονόμους.

Ποιος κληρονομεί τελικά;

Η έννοια της συγχώρεσης

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι ο δράστης δεν χάνει την κληρονομιά εφόσον ο κληρονομούμενος τον συγχώρεσε. Η συγχώρεση όμως πρέπει να αποδεικνύεται, για παράδειγμα μέσω διαθήκης ή επίσημου εγγράφου. Η διάταξη αυτή επιχειρεί να αποτυπώσει τη βούληση του ίδιου του διαθέτη, ακόμη και αν υπήρξαν σοβαρά περιστατικά στο παρελθόν.

Τι αλλάζει πρακτικά

Οι νέοι κανόνες δίνουν έμφαση στην πραγματική οικογενειακή κατάσταση και όχι μόνο στη νομική. Έτσι:

• η μακροχρόνια διάσταση αποκτά μεγαλύτερη σημασία,
• τα δικαιώματα των παιδιών προστατεύονται αυστηρότερα,
• τα εγγόνια μπορεί να κληθούν συχνότερα ως διάδοχοι,
• η αποποίηση γίνεται πιο σύνθετη διαδικασία.

Τα νέα κριτήρια του νόμου

Παραδείγματα

• Περίπτωση 1:

Ένα ζευγάρι ζει χωριστά για χρόνια χωρίς επαφή. Ο ένας πεθαίνει χωρίς διαθήκη. Το δικαστήριο μπορεί να θεωρήσει ότι η συμβίωση είχε λήξει οριστικά και η περιουσία να περάσει απευθείας στα παιδιά.

• Περίπτωση 2:

Άνδρας πεθαίνει χωρίς σύζυγο ή απογόνους. Η περιουσία μεταβιβάζεται στους γονείς του σύμφωνα με τη νόμιμη σειρά συγγενών.