Τι αλλάζει με τις φοροαπαλλαγές: Ποιες μπαίνουν στο στόχαστρο και γιατί ζητείται επανεξέταση

Η συζήτηση για το μέλλον των φοροαπαλλαγών επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς μετά την Τράπεζα της Ελλάδος και το ΙΟΒΕ καλεί την κυβέρνηση να επανεξετάσει συνολικά το καθεστώς των 1.236 φοροαπαλλαγών και εκπτώσεων που ισχύουν σήμερα. Στην τριμηνιαία του έκθεση για την ελληνική οικονομία, το ΙΟΒΕ αναγνωρίζει ότι οι φοροαπαλλαγές μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο στοχευμένης πολιτικής, προειδοποιεί όμως ότι η ανεξέλεγκτη διεύρυνσή τους αποδυναμώνει τα δημόσια έσοδα και καθιστά το φορολογικό σύστημα πιο σύνθετο και λιγότερο διαφανές.

Γιατί ΙΟΒΕ και ΤτΕ ζητούν άμεσο «ξεκαθάρισμα» στο φορολογικό σύστημα

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται, σύμφωνα με τα «Νέα», δείχνουν μια διαχρονικά ανοδική πορεία. Από τα περίπου 3 δισ. ευρώ το 2014, οι φοροαπαλλαγές εκτινάχθηκαν στα 7,7 δισ. το 2017. Η μόνη χρονιά που καταγράφηκε υποχώρηση ήταν το 2020, εν μέσω πανδημίας, όταν η οικονομική δραστηριότητα περιορίστηκε. Από το 2021 και μετά, η τάση επανήλθε έντονα ανοδική, με το συνολικό ύψος των απαλλαγών να αγγίζει τα 22,9 δισ. ευρώ το 2024.

Πάνω από 22 δισ. ευρώ εκτός ταμείων και το δίλημμα της κυβέρνησης

Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η αναλογία των φοροαπαλλαγών σε σχέση με τα συνολικά φορολογικά έσοδα. Το 2014 αντιστοιχούσαν μόλις στο 6,6%, ενώ το 2017 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε απότομα στο 15,7%. Η άνοδος συνεχίστηκε έως το 2021, φτάνοντας το 26,6%, για να κορυφωθεί το 2024 στο 34,2% των συνολικών εσόδων. Πρόκειται για ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο 18 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που κινήθηκε στο 21,4%.

Γιατί ζητείται «λίφτινγκ» στο φορολογικό σύστημα

Το ΙΟΒΕ αποδίδει την απότομη αύξηση των τελευταίων ετών σε συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, καθώς και η αύξηση του αφορολόγητου ορίου για δωρεές και γονικές παροχές στα 800.000 ευρώ. Οι αλλαγές αυτές οδήγησαν σε υψηλότερες αποτιμήσεις ακινήτων που εξαιρούνται από τον ειδικό φόρο επί των ακινήτων, αυξάνοντας το συνολικό κόστος των απαλλαγών.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Ρεκόρ εξαιρέσεων και χαμένα φορολογικά έσοδα

Η ανάλυση της κατανομής τους αποκαλύπτει ότι το μεγαλύτερο βάρος εντοπίζεται στη φορολογία κεφαλαίου, η οποία απορροφά σχεδόν το 40% του συνόλου, με κυρίαρχες υποκατηγορίες τον ειδικό φόρο ακινήτων και τον φόρο μεταβίβασης. Ακολουθεί η φορολογία νομικών προσώπων με ποσοστό άνω του 25%, κυρίως λόγω απαλλαγών σε εισοδήματα επιχειρηματικής δραστηριότητας και μερίσματα. Στη φορολογία φυσικών προσώπων κατευθύνεται περίπου το 22%, με αιχμή τις μειώσεις φόρου σε μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες. Σημαντικά μικρότερη είναι η συμμετοχή έμμεσων φόρων, όπως ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης.

Παράλληλα, η έκθεση αναφέρεται και στο ζήτημα της φοροδιαφυγής, με έμφαση στο λεγόμενο «κενό ΦΠΑ». Αν και τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αξιόλογη πρόοδος, από επίπεδα κοντά στο 29% το 2017, το κενό μειώθηκε κάτω από το 9% το 2025, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι, εκτός από τη μη συμμόρφωση, οι εκτεταμένες εξαιρέσεις στον ΦΠΑ περιορίζουν τα δυνητικά έσοδα.

Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: απαιτείται περιορισμός της έκτασης ή του όγκου των φοροαπαλλαγών, με στόχο ένα απλούστερο, πιο διαφανές και αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα. Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη κοινωνικών ομάδων και επενδύσεων και στη διασφάλιση σταθερών δημοσίων εσόδων, χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα την οικονομία.