Μισθοί χωρίς διακρίσεις: Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για γυναίκες και άνδρες με τις νέες ρυθμίσεις Κεραμέως

Από την 1η Νοεμβρίου 2026 τίθεται σε ισχύ το νέο πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια και την ισότητα στις αμοιβές γυναικών και ανδρών εργαζομένων. Οι σχετικές διατάξεις, οι οποίες θεσπίστηκαν με τον νόμο 5316/2026 για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970, καθιερώνουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Βασική επιδίωξη είναι να διασφαλιστεί ότι οι αποδοχές κάθε εργαζομένου καθορίζονται με βάση το αντικείμενο, τις απαιτήσεις και την αξία της εργασίας του και όχι με κριτήριο το φύλο. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται παρεμβάσεις τόσο κατά τη διαδικασία πρόσληψης όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, με ενισχυμένη ενημέρωση των υποψηφίων και περισσότερα δικαιώματα πληροφόρησης για όσους ήδη απασχολούνται. Επιπλέον, εισάγονται διαδικασίες ελέγχου για τον εντοπισμό μισθολογικών αποκλίσεων που δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικούς λόγους, ενώ οι εργοδότες θα καλούνται να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα όπου διαπιστώνονται ανισότητες. Οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν, παράλληλα, την προστασία των εργαζομένων και τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους για να διεκδικούν ίση μεταχείριση και δίκαιες αποδοχές.

Αντικειμενικά κριτήρια για τον καθορισμό των μισθών

Με βάση το νέο καθεστώς, από την 1η Νοεμβρίου όλοι οι εργοδότες, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης ή τον αριθμό των εργαζομένων τους, οφείλουν να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που εξασφαλίζουν ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας. Οι συγκεκριμένες δομές θα πρέπει να αποτυπώνονται εγγράφως, να παρέχουν τη δυνατότητα συγκριτικής αξιολόγησης των θέσεων απασχόλησης, να περιλαμβάνουν διαδικασία αναθεώρησης και να καθορίζουν με σαφήνεια τα επιμέρους στοιχεία των αποδοχών για κάθε κατηγορία εργαζομένων. Η αξιολόγηση των θέσεων θα πραγματοποιείται με αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία δεν θα επιτρέπεται να δημιουργούν έμφυλες διακρίσεις και θα διαμορφώνονται σε συνεννόηση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, εφόσον υπάρχουν. Μεταξύ των παραγόντων που θα λαμβάνονται υπόψη συγκαταλέγονται οι δεξιότητες, η προσπάθεια που απαιτείται, το επίπεδο ευθύνης και οι συνθήκες υπό τις οποίες παρέχεται η εργασία. Επιπρόσθετα, μπορούν να συνεκτιμώνται στοιχεία που συνδέονται με τη συγκεκριμένη θέση, όπως η προϋπηρεσία και οι σχετικές μη τεχνικές δεξιότητες. Για τις επιχειρήσεις που δεσμεύονται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, παρέχεται η δυνατότητα αξιοποίησης των κατηγοριοποιήσεων και των μισθολογικών κλιμακίων που περιλαμβάνονται σε αυτή. Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να υποβάλλουν δεδομένα για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών, τις αντίστοιχες διαφορές στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα, καθώς και τις αποκλίσεις που καταγράφονται ανά κατηγορία εργαζομένων. Σε περίπτωση που προκύπτουν διαφορές οι οποίες δεν μπορούν να εξηγηθούν με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως η μεγαλύτερη επαγγελματική εμπειρία, τα αυξημένα προσόντα ή οι ειδικές απαιτήσεις μιας θέσης, ο εργοδότης θα πρέπει να προχωρά στις απαραίτητες διορθωτικές παρεμβάσεις, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Τι αλλάζει στις προσλήψεις και ποια δικαιώματα αποκτούν οι εργαζόμενοι

Η υποχρέωση για μεγαλύτερη διαφάνεια ξεκινά ήδη από το στάδιο της αναζήτησης και επιλογής προσωπικού. Ειδικότερα, όσοι διεκδικούν μια θέση εργασίας θα πρέπει να λαμβάνουν ενημέρωση, πριν από την πρώτη συνέντευξη, σχετικά με τον αρχικό μισθό ή το εύρος των αποδοχών που προβλέπονται για τη συγκεκριμένη θέση. Η σχετική πληροφόρηση θα στηρίζεται σε κριτήρια αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο, ώστε οι υποψήφιοι να γνωρίζουν εκ των προτέρων το μισθολογικό πλαίσιο της εργασίας που προσφέρεται. Παράλληλα, απαγορεύεται στους εργοδότες να ζητούν από τους υποψηφίους στοιχεία για τον μισθό που λάμβαναν σε προηγούμενη απασχόλησή τους, προκειμένου οι παλαιότερες αποδοχές να μη χρησιμοποιούνται ως βάση για τον καθορισμό της νέας αμοιβής. Διευρυμένη είναι και η δυνατότητα ενημέρωσης όσων εργάζονται ήδη σε μια επιχείρηση. Συγκεκριμένα, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν γραπτό αίτημα και να ζητούν πληροφορίες τόσο για το δικό τους ατομικό επίπεδο αμοιβής όσο και για τα μέσα επίπεδα αποδοχών, ανά φύλο, στις κατηγορίες προσωπικού που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να ανταποκρίνονται σε αυτά τα αιτήματα μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ξεπερνά τους δύο μήνες από την ημερομηνία υποβολής τους. Επιπλέον, θα πρέπει να ενημερώνουν το προσωπικό τους κάθε χρόνο για το δικαίωμα πρόσβασης στις συγκεκριμένες πληροφορίες, αλλά και για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει προκειμένου να το ασκήσει.

VIRAL

Φως στο Τούνελ: Πού βρίσκεται ο 33χρονος Κώστας Ασλανίδης; Το θρίλερ στην Καρύταινα

Γιώργος Μαζωνάκης: Το μυστηριώδες σημείωμα που φέρεται να εντοπίστηκε στη βίλα του – Τι έγραφε

Θάνατος Γιώργου Χατζίδη: Στο μικροσκόπιο ο γιος – Τι κατέγραψαν οι κάμερες και τι έδειξαν τα ιατροδικαστικά ευρήματα

Πότε ενεργοποιείται ο μηχανισμός ελέγχου των μισθολογικών διαφορών

Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται επίσης ειδική διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αμοιβών, η οποία ενεργοποιείται όταν πληρούνται ταυτόχρονα τρεις συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η πρώτη αφορά την ύπαρξη μέσης μισθολογικής απόκλισης τουλάχιστον 5% μεταξύ γυναικών και ανδρών σε οποιαδήποτε κατηγορία εργαζομένων. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η συγκεκριμένη διαφορά να μην μπορεί να αιτιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια που είναι ουδέτερα ως προς το φύλο, ενώ η τρίτη αφορά την αδυναμία διόρθωσής της μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την υποβολή των σχετικών στοιχείων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία επιδιώκεται να εντοπίζονται οι αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις, να καθορίζονται παρεμβάσεις για την εξάλειψή τους και να περιορίζεται ο κίνδυνος να εμφανιστούν ξανά στο μέλλον. Η κοινή αξιολόγηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την καταγραφή της συμμετοχής γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία εργαζομένων, τη σύγκριση των μέσων επιπέδων των αποδοχών τους, καθώς και την εξέταση των πρόσθετων ή μεταβλητών στοιχείων που συνθέτουν τον μισθό. Στη συνέχεια, αποτυπώνονται οι διαφορές που έχουν εντοπιστεί και αναλύονται οι λόγοι που τις προκαλούν, με βάση αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά θα καθορίζονται από κοινού από την επιχείρηση και τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης εξετάζεται ακόμη το ποσοστό των γυναικών και των ανδρών που είδαν τις αποδοχές τους να βελτιώνονται μετά την επιστροφή τους από άδεια μητρότητας ή πατρότητας, γονική άδεια ή άδεια φροντίδας, εφόσον υπήρξε αντίστοιχη μισθολογική εξέλιξη στην κατηγορία τους κατά το διάστημα λήψης της άδειας. Εάν από την εξέταση προκύψουν αποκλίσεις που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με αντικειμενικούς και ουδέτερους ως προς το φύλο παράγοντες, θα πρέπει να προσδιορίζονται τα μέτρα που απαιτούνται για την αποκατάστασή τους και να ελέγχεται κατά πόσο αυτά αποδίδουν. Για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων θα λαμβάνονται υπόψη και τα συμπεράσματα από τυχόν προηγούμενες κοινές αξιολογήσεις αμοιβών.

Προσφυγή στην Επιθεώρηση Εργασίας και στη δικαιοσύνη

Οι νέες διατάξεις προβλέπουν, τέλος, ενισχυμένες δυνατότητες διεκδίκησης για τους εργαζομένους που θεωρούν ότι έχουν υποστεί άνιση μεταχείριση στις αποδοχές τους. Σε περίπτωση που διαπιστώνουν παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής, θα μπορούν να απευθύνονται στην Επιθεώρηση Εργασίας και να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη, διεκδικώντας την αποκατάσταση των δικαιωμάτων τους.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα υποστήριξής τους από τον Συνήγορο του Πολίτη, καθώς και από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Με αυτόν τον τρόπο, το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στην υποχρέωση των επιχειρήσεων να καταγράφουν και να δημοσιοποιούν στοιχεία για τις αμοιβές, αλλά δημιουργεί παράλληλα μηχανισμούς ελέγχου και παρέχει στους εργαζομένους περισσότερα εργαλεία για να διεκδικούν ίση μεταχείριση. Κεντρικός στόχος είναι να εντοπίζονται εγκαίρως οι μισθολογικές ανισότητες, να αποκαθίστανται όσες δεν στηρίζονται σε θεμιτά και αντικειμενικά κριτήρια και να διασφαλίζεται ότι γυναίκες και άνδρες αμείβονται ισότιμα όταν προσφέρουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.