Κόκκινα δάνεια: Οι νέες ρυθμίσεις που βάζουν φρένο στους πλειστηριασμούς

Νέο πλαίσιο για τα κόκκινα δάνεια προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να περιοριστούν οι υπέρογκες απαιτήσεις από τόκους και να επιταχυνθούν οι συμφωνίες μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών. Οι προτεινόμενες αλλαγές προβλέπουν συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια για τις διμερείς διαπραγματεύσεις, περιορισμούς στις απαιτήσεις τραπεζών, funds και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), αλλά και αυστηρότερους κανόνες πριν από την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης. Κεντρικός στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ξεκάθαρο πλαίσιο διευθέτησης των οφειλών, με μεγαλύτερη προστασία για τους δανειολήπτες και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους πιστωτές.
Πλαφόν στις οφειλές και επανυπολογισμός των χρεών
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το ανώτατο ύψος της συνολικής απαίτησης. Με βάση το σχέδιο, το ποσό που θα διεκδικείται από τον οφειλέτη δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου του δανείου. Για παλαιές αγροτικές οφειλές προβλέπεται χαμηλότερο όριο, στο διπλάσιο του αρχικού ποσού, ενώ για δάνεια που χορηγήθηκαν πριν από το 1990 και για τα οποία δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία θα εφαρμόζεται ειδική μέθοδος υπολογισμού. Με αυτόν τον τρόπο, το μέρος της απαίτησης που ξεπερνά τα προβλεπόμενα όρια θα διαγράφεται, περιορίζοντας επιβαρύνσεις από τόκους και πρόσθετες χρεώσεις. Το πλαφόν θα καλύπτει καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ανεξάρτητα από το εάν έχουν μεταβιβαστεί, τιτλοποιηθεί ή ανατεθεί σε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων.
Τράπεζες, funds και servicers θα υποχρεούνται να επανυπολογίσουν τις υφιστάμενες οφειλές μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, χωρίς να χρειάζεται να υποβάλουν σχετικό αίτημα οι δανειολήπτες. Στον νέο υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί, χωρίς να προβλέπεται επιστροφή χρημάτων για πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν. Οι αλλαγές επηρεάζουν και τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς κατασχέσεις και πλειστηριασμοί θα μπορούν να συνεχίζονται μόνο για το αναπροσαρμοσμένο ύψος της οφειλής. Για τις υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, οι πιστωτές θα πρέπει να ενημερώνουν για το νέο υπόλοιπο και να προσαρμόζουν ανάλογα τις ενέργειές τους, ώστε να μην επιβάλλονται μέτρα για ποσά που υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια.
Συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για ρυθμίσεις και πλαφόν στην προκαταβολή
Το σχέδιο εισάγει δεσμευτικές προθεσμίες για τη διαπραγμάτευση μεταξύ οφειλετών και πιστωτών. Όταν υποβάλλεται αίτηση με πλήρη φάκελο, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, παρουσιάζοντας τεκμηριωμένη πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή αιτιολογώντας την απόρριψή της. Ο δανειολήπτης θα έχει στη διάθεσή του έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται σε διάστημα έως έξι μηνών, ακόμη και όταν η οφειλή βρίσκεται ήδη σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης. Οι προτάσεις των servicers θα πρέπει να βασίζονται στα πραγματικά εισοδήματα και στην περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, ενώ θα προβλέπονται δύο εναλλακτικές λύσεις. Εάν ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, θα καταγράφεται αυτομάτως παράβαση, θα ενημερώνεται η Τράπεζα της Ελλάδος και θα αναστέλλονται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση των τόκων μέχρι να δοθεί απάντηση.
Παράλληλα, η προκαταβολή για την επίτευξη απευθείας διμερούς ρύθμισης θα περιορίζεται στο 15% της οφειλής, έναντι πρακτικών που έφταναν ακόμη και το 50%. Επιπλέον, τρεις μήνες πριν από τον προγραμματισμένο πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα πρέπει να έχει καταθέσει τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Όσο ο δανειολήπτης εξυπηρετεί κανονικά μια ενεργή συμφωνία, θα απαγορεύονται η καταγγελία της σύμβασης, τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και οι πλειστηριασμοί από τον διαχειριστή της απαίτησης. Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων κανόνων, οι σχετικές πράξεις θα θεωρούνται άκυρες, θα πιστώνεται στον οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η διάρκεια της ρύθμισης θα παρατείνεται αντίστοιχα. Παράλληλα, προβλέπεται πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Πρόσβαση στα στοιχεία των οφειλών και αυξημένη διαφάνεια
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν επίσης το δικαίωμα του δανειολήπτη να ζητά πλήρη και αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή του. Τα στοιχεία θα περιλαμβάνουν τις αρχικές συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού των επιτοκίων, το ανεξόφλητο κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση. Ο πιστωτής θα πρέπει να παραδίδει την αναλυτική εικόνα μέσα σε 45 ημέρες. Εάν δεν ανταποκριθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, θα αναστέλλεται ο εκτοκισμός μέχρι να ικανοποιηθεί πλήρως το αίτημα του οφειλέτη. Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες για τη δραστηριότητά τους, καθώς και στρατηγικά σχέδια που θα περιλαμβάνουν προβλέψεις ανακτήσεων και δείκτες απόδοσης.
Διαβάστε επίσης
Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Θεώνη Αλαμπάση, οι νέοι κανόνες καθορίζουν σαφές χρονοδιάγραμμα για τις διμερείς διαπραγματεύσεις, θέτουν ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή και απαιτούν προτάσεις που στηρίζονται στην πραγματική οικονομική και περιουσιακή εικόνα του δανειολήπτη. Η ίδια υπογράμμισε ότι ο συνεπής οφειλέτης θα πρέπει να προστατεύεται από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης όσο τηρεί τη συμφωνία του, ενώ πριν από έναν πλειστηριασμό θα πρέπει να έχει προηγηθεί ουσιαστική και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Το νομοσχέδιο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου και η εφαρμογή των αλλαγών εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει στις αρχές του 2027, αφού ολοκληρωθούν η διαβούλευση και η νομοθετική επεξεργασία. Όπως έχει επισημανθεί από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, ζητούμενο είναι να περιοριστεί η αβεβαιότητα για τους οφειλέτες, να ενισχυθεί η ευθύνη των πιστωτών και να δημιουργηθεί ένα σύστημα ρυθμίσεων που οδηγεί σε ουσιαστικές λύσεις για το ιδιωτικό χρέος.






0 ΣΧΟΛΙΑ