Κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών: Τι αλλάζει από σήμερα για τους οφειλέτες
Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα, 1η Σεπτεμβρίου 2026, η νέα ψηφιακή διαδικασία για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτου, δίνοντας για πρώτη φορά στις σχετικές πράξεις μια πλήρως ηλεκτρονική «ταυτότητα». Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) καλούνται πλέον να καταχωρίζουν ηλεκτρονικά κάθε δήλωση, αφήνοντας σαφές ψηφιακό αποτύπωμα, ενώ οι οφειλέτες έρχονται αντιμέτωποι με μια διαδικασία που θα εξελίσσεται βάσει αυστηρά καθορισμένων χρονικών ορίων. Η αλλαγή αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις και να επιταχύνει τη διαδικασία δέσμευσης χρημάτων στους τραπεζικούς λογαριασμούς, όταν φυσικά πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις.
Τι σημαίνει κατάσχεση εις χείρας τρίτου
Για έναν οφειλέτη, το νέο σύστημα σημαίνει ότι, σε περίπτωση που μπλοκαριστεί ο τραπεζικός του λογαριασμός, η διαδικασία θα συνδέεται με συγκεκριμένο κωδικό, ηλεκτρονική δήλωση και ακριβή χρονική σήμανση. Έτσι, το πότε κατατέθηκε μια δήλωση και με ποιον τρόπο θα είναι πολύ πιο εύκολο να αποδειχθεί, περιορίζοντας τα περιθώρια αμφισβήτησης και τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρέος οδηγεί αυτομάτως σε κατάσχεση ούτε ότι η δέσμευση χρημάτων γίνεται χωρίς όρους. Όταν όμως ξεκινήσει η διαδικασία, θα είναι πλέον περισσότερο αυτοματοποιημένη, ταχύτερη και πλήρως καταγεγραμμένη. Η «κατάσχεση εις χείρας τρίτου» εφαρμόζεται όταν ο πιστωτής διαθέτει εκτελεστό τίτλο, όπως διαταγή πληρωμής ή δικαστική απόφαση, και στρέφεται εναντίον χρημάτων που βρίσκονται στην κατοχή κάποιου τρίτου και όχι απευθείας του οφειλέτη. Για παράδειγμα, στην περίπτωση τραπεζικού λογαριασμού, τρίτος θεωρείται η τράπεζα που διακρατά τα χρήματα. Αντίστοιχη διαδικασία μπορεί να αφορά εργοδότη που οφείλει μισθό, πελάτη που δεν έχει εξοφλήσει τιμολόγιο ή δημόσιο φορέα που διαχειρίζεται χρήματα για λογαριασμό του οφειλέτη.
Ο μοναδικός κωδικός της υπόθεσης
Μετά την επίδοση του κατασχετηρίου, ο τρίτος καλείται να δηλώσει εάν υπάρχει η συγκεκριμένη απαίτηση, ποιο είναι το διαθέσιμο ποσό, εάν έχουν προηγηθεί άλλες κατασχέσεις και εάν τα χρήματα εμπίπτουν σε καθεστώς ακατάσχετου, όπως μπορεί να συμβαίνει με μισθούς και συντάξεις. Στο νέο ψηφιακό μοντέλο, κεντρικό ρόλο αποκτά ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης (ΜΚΔ). Για κάθε νέα κατάσχεση εις χείρας τρίτου, ο πιστοποιημένος δικαστικός επιμελητής θα εισάγει τα στοιχεία της υπόθεσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας. Με την καταχώριση δημιουργείται ο ΜΚΔ, ο οποίος συνδέει την πράξη της κατάσχεσης με την ηλεκτρονική δήλωση της τράπεζας ή οποιουδήποτε άλλου τρίτου. Ο κωδικός λειτουργεί ουσιαστικά ως η ψηφιακή ταυτότητα κάθε υπόθεσης και επιτρέπει την αναζήτηση των σχετικών δηλώσεων και την παρακολούθηση της εξέλιξης της διαδικασίας.
VIRAL
Πότε υποβάλλεται η δήλωση
Η πρόσβαση στα στοιχεία της υπόθεσης δεν θα είναι ανοικτή σε οποιονδήποτε. Ο οφειλέτης θα μπορεί να ενημερώνεται μέσω πληρεξούσιου ή εξουσιοδοτημένου δικηγόρου, ο οποίος θα χρησιμοποιεί τον ΜΚΔ και την απαραίτητη εξουσιοδότηση προκειμένου να διαπιστώσει τι ακριβώς έχει δηλώσει η τράπεζα ή ο άλλος τρίτος. Παράλληλα, η δήλωση της τράπεζας θα κατατίθεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και θα φέρει εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή, καθώς και υποχρεωτική ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα. Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα θα καταγράφει με ακρίβεια όχι μόνο την ημερομηνία αλλά και την ώρα υποβολής, στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την τήρηση των προθεσμιών. Κατά κανόνα, η δήλωση πρέπει να έχει υποβληθεί μέχρι την όγδοη ημέρα από την επίδοση του κατασχετηρίου, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις προβλέπεται προθεσμία 30 ημερών. Σε κάθε περίπτωση, η διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 19:00:00 της τελευταίας ημέρας.
Τι ισχύει για το ακατάσχετο
Εάν η τελευταία ημέρα της προθεσμίας συμπέσει με αργία, αυτή μεταφέρεται στην επόμενη εργάσιμη ημέρα, με την ίδια καταληκτική ώρα, δηλαδή έως τις 19:00. Σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος κατά την τελευταία ημέρα, προβλέπεται η δυνατότητα επίδοσης της δήλωσης στον δικαστικό επιμελητή που επέβαλε την κατάσχεση, με την προθεσμία να παρατείνεται αυτομάτως κατά μία ημέρα. Η ψηφιοποίηση, πάντως, δεν καταργεί το καθεστώς προστασίας των ακατάσχετων ποσών ούτε αλλάζει από μόνη της τις βασικές προϋποθέσεις για την επιβολή κατάσχεσης. Η τράπεζα εξακολουθεί να υποχρεούται να δηλώνει εάν στους λογαριασμούς υπάρχουν ποσά που προστατεύονται από το ακατάσχετο, όπως μέρος μισθού ή σύνταξης. Η πληροφορία αυτή θα ενσωματώνεται πλέον ηλεκτρονικά στη δήλωση, δημιουργώντας ένα σαφές καταγεγραμμένο ίχνος για το τι ελέγχθηκε και ποια ήταν η απάντηση της τράπεζας. Σημαντικό είναι επίσης ότι το νέο σύστημα δεν έχει αναδρομική ισχύ: αφορά αποκλειστικά κατασχέσεις εις χείρας τρίτου που επιβάλλονται από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και μετά, ενώ οι παλαιότερες υποθέσεις δεν εντάσσονται αυτόματα στη νέα διαδικασία.
Τα έξοδα και η επιτάχυνση της διαδικασίας
Για τη σύνταξη της έκθεσης κατάσχεσης, η αμοιβή του δικαστικού επιμελητή διαμορφώνεται στα 150 ευρώ όταν η απαίτηση δεν υπερβαίνει τις 8.000 ευρώ και στα 300 ευρώ όταν το ποσό είναι υψηλότερο. Για κάθε αντίγραφο προβλέπεται επιπλέον αμοιβή 5 ευρώ. Το κόστος χρήσης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ανέρχεται στο 3% της αμοιβής του δικαστικού επιμελητή, ωστόσο δεν μετακυλίεται στον οφειλέτη ούτε προστίθεται στα έξοδα της εκτελεστικής διαδικασίας. Η νέα ψηφιακή διαδικασία έχει ως βασικό πλεονέκτημα τη μεγαλύτερη διαφάνεια, καθώς μειώνει τον κίνδυνο απώλειας μιας δήλωσης ή αμφισβήτησης της ακριβούς ώρας κατάθεσής της. Από την άλλη πλευρά, η ηλεκτρονική οργάνωση της διαδικασίας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ταχύτερη διεκπεραίωση ακόμη και μεγάλου αριθμού κατασχέσεων, ιδίως από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Για τους οφειλέτες, επομένως, το νέο σύστημα σημαίνει ότι η παρακολούθηση μιας υπόθεσης γίνεται ευκολότερη, αλλά παράλληλα μειώνονται τα χρονικά περιθώρια που στο παρελθόν μπορούσαν να προκύψουν λόγω γραφειοκρατικών ή διαδικαστικών καθυστερήσεων.
0 ΣΧΟΛΙΑ