Ερχονται αυξήσεις- φωτιά στα τσιγάρα, κανονικά και ηλεκτρονικά – Πόσο θα φτάσει η τιμή στην Ελλάδα;

Βόμβα έτοιμη να σκάσει στα θεμέλια των πορτοφολιών εκατομμυρίων πολιτών ετοιμάζουν οι Βρυξέλλες, φέρνοντας στο προσκήνιο αλλαγές που θα αλλάξουν δραματικά την καθημερινότητα των καπνιστών. Στο «μικροσκόπιο» του κρίσιμου ECOFIN της 9ης Νοεμβρίου μπαίνει η σαρωτική αναθεώρηση των κανόνων φορολογίας των καπνικών προϊόντων, μια εξέλιξη που, πίσω από την «ακαδημαϊκή» και διπλωματική γλώσσα των ευρωπαϊκών θεσμών, κρύβει χαράτσια και ανατιμήσεις-φωτιά.

Η αγωνία χτυπάει κόκκινο, καθώς τα σχέδια των Βορειοευρωπαίων εταίρων προβλέπουν γενικευμένη αύξηση των φόρων, απειλώντας να μετατρέψουν το πακέτο του τσιγάρου σε… είδος πολυτελείας. Πώς θα διαμορφωθεί το νέο τοπίο, γιατί η Αθήνα βρίσκεται σε θέση άμυνας και ποια είναι η ανατριχιαστική πρόβλεψη για την τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής στο περίπτερο;

Το «χρυσό» πακέτο και η αλήθεια πίσω από την αύξηση-σοκ στα 6,50 ευρώ

Η επίσημη δικαιολογία από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μιλάει για τον εκσυγχρονισμό ενός παρωχημένου φορολογικού πλαισίου, με απώτερο στόχο την υποστήριξη των στόχων δημόσιας υγείας και την ευθυγράμμιση της δημοσιονομικής πολιτικής με την τρέχουσα αγορά. Ωστόσο, η ωμή πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική: οι χώρες του βορρά επιδιώκουν να καλύψουν ένα τεράστιο μέρος του νέου Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού αντλώντας κεφάλαια από τα πορτοφόλια των καπνιστών.

VIRAL

Επιχειρηματίας που έδωσε 13.900 ευρώ στη ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»: «Φαίη σε παρακαλώ βάλε λεφτά, το παιδί θα πεθάνει» – Η αποκάλυψη της

Κωνσταντίνος Φιρινίδης: Αυτή είναι η σύντροφος του – «Έχουμε φάει τόσες χιλιάδες μέσα σε λίγες μέρες..» του έλεγε, δείτε τους διαλόγους

ΜΚΟ της ντροπής: Ο αρχηγός του κυκλώματος που «άρπαζε» εκατομμύρια από εράνους και τα «ξέπλενε» σε τζόγο και ποδόσφαιρο – Φωτογραφίες

Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της αριβούς αύξησης των ελάχιστων συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα το πεδίο εφαρμογής διευρύνεται επικίνδυνα, συμπεριλαμβάνοντας νέα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Για την Ελλάδα, οι αριθμοί προκαλούν ίλιγγο. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς και τις αναλύσεις, αν οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης προσαρμοστούν στα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα, η τιμή στις πλέον δημοφιλείς μάρκες τσιγάρων στη χώρα μας εκτιμάται ότι θα απογειωθεί στα 6,50 ευρώ, από τα 4,80 ευρώ που κοστίζουν σήμερα. Μια αύξηση-μαμούθ που θα δοκιμάσει τις αντοχές των καταναλωτών και αναμένεται να προκαλέσει ντόμινο αντιδράσεων.

Το «τρίπτυχο» της φωτιάς: Πώς αλλάζει ο χάρτης της αγοράς

Οι αυξήσεις αυτές θεωρούνται εξαιρετικά δύσκολο να αποφευχθούν, καθώς βασίζονται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες πολιτικής που προωθούνται αμείλικτα:

• Αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών: Στόχος είναι η μείωση της ανισότητας μεταξύ των κρατών-μελών, με τον ελάχιστο συντελεστή να προσαρμόζεται ανάλογα με την οικονομική κατάσταση και τα γενικά επίπεδα τιμών κάθε χώρας. Η Κομισιόν επικαλείται την αργή μείωση του καπνίσματος στην Ευρώπη –καθώς η επικράτηση παραμένει στο 24%– βάζοντας ως «κόκκινη γραμμή» το φιλόδοξο σχέδιο να χρησιμοποιεί καπνό λιγότερο από το 5% του πληθυσμού έως το 2040.
• Επέκταση σε νέα προϊόντα: Στο στόχαστρο μπαίνουν πλέον και τα λεγόμενα «εναλλακτικά» προϊόντα. Ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενος καπνός και σακουλάκια νικοτίνης θα καλύπτονται από νέους ελάχιστους φόρους, με την ελπίδα (ή την πρόθεση) να περιοριστεί η ελκυστικότητά τους.
• Αυστηρότεροι έλεγχοι στον ακατέργαστο καπνό: Προκειμένου να περιοριστεί η εκτροπή του στην παράνομη αλυσίδα εφοδιασμού, το ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης προϊόντων με ΕΦΚ θα επεκταθεί και στον ακατέργαστο καπνό, θωρακίζοντας θεωρητικά τα κράτη-μέλη απέναντι στο λαθρεμπόριο.

Η θέση της Ελλάδας και οι «καυτές» επιβαρύνσεις στα νότια σύνορα

Η ελληνική κυβέρνηση έχει κρατήσει από την πρώτη στιγμή ξεκάθαρα αρνητική στάση απέναντι σε αυτό το άνευ προηγουμένου φορολογικό κύμα. Στόχος της Αθήνας είναι να διεκδικήσει τουλάχιστον επαρκή μεταβατικά διαστήματα, ώστε να αποφευχθεί ένα βίαιο σοκ τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιωσιμότητα της αγοράς, ενώ ζητούνται επιπλέον ασφαλιστικές δικλείδες για να αποτραπεί η έξαρση του λαθρεμπορίου.

Άλλωστε, σύμφωνα με μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ελλάδα μαζί με τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία βρίσκονται σε μια ιδιαίτερη κατηγορία: παραμένουν οριακά πάνω από την ελάχιστη απαίτηση των 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα που είχε οριστεί με την Οδηγία του 2014. Ενώ χώρες όπως η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Γαλλία υπερβαίνουν ήδη τα νέα όρια, τα νότια και ανατολικά κράτη της ΕΕ θα κληθούν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη.

Συγκεκριμένα, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα αναγκαστούν να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές ΕΦΚ για τα τσιγάρα κατά περισσότερο από 80% για να συμμορφωθούν με τα νέα δεδομένα. Οι επόμενες ημέρες κρίνονται καθοριστικές, με τους καπνιστές να μετρούν αντίστροφα και την αγορά να προετοιμάζεται για αναταραχές.