Ο Σάκης Μπερέτας για τις πλημμύρες στη Μάνδρα, τον σύλλογο και τις αποζημιώσεις: «Κι εμείς τους ανθρώπους μας σε σακούλες τους παραλάβαμε» (Μέρος Β – video)
Ήταν Νοέμβρης του 2017 όταν η Μάνδρα πνίγηκε – όχι μόνο από το νερό, αλλά και από την αδικία, την εγκατάλειψη, τη σιωπή. Ο χρόνος πέρασε, όμως οι πληγές παραμένουν ανοιχτές. Πίσω από τις ανακοινώσεις, υπάρχουν άνθρωποι που έμειναν να μετρούν απώλειες, να διεκδικούν το αυτονόητο, να κουβαλούν τη μνήμη εκείνης της μέρας καθημερινά.
Σε αυτό το δεύτερο μέρος της συνέντευξής μας – δες εδώ το πρώτο, ακούμε τη φωνή τους. Ο Σάκης Μπερέτας, που έχασε τον πατέρα του, μας εξηγεί τον τρόπο με τον οποίοι στάθηκαν – σαν γροθιά – απέναντι στην καταστροφή και ύψωσαν το ανάστημά τους – ιδρύοντας έναν σύλλογο που γεννήθηκε μέσα από την ανάγκη για δικαιοσύνη. Συζητάμε για τις αποζημιώσεις, για την κρατική απουσία, αλλά και για το πείσμα μιας κοινότητας να κρατηθεί όρθια.
Συζήτηση για τον σύλλογο, τις αποζημιώσεις και τη μνήμη που δεν «ξεθωριάζει»
Θες να πούμε και για τον Σύλλογο;
Η σκέψη για τον Σύλλογο άρχισε να ωριμάζει μετά το Εφετείο. Και αυτό γιατί συνέβη αυτό που σας έχω πει πολλές φορές και θα το ξαναπώ: Δεν τον ξεκινήσαμε από την αρχή, γιατί δείξαμε εμπιστοσύνη. Σαν απλοί πολίτες, σαν άνθρωποι που πιστεύουμε στο κράτος, στον νόμο, στη δικαιοσύνη, στη δημοκρατία – δείξαμε εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη. Και αυτό, αποδείχθηκε τελικά το μεγαλύτερο μας λάθος.
VIRAL
Όταν βγάλαμε το συμπέρασμα για το πού το πάει η ελληνική Δικαιοσύνη με την υπόθεση της Μάνδρας, τότε είπαμε ότι πρέπει να διαλέξουμε έναν δρόμο για να αντιδράσουμε. Σε συζητήσεις που κάναμε, ανάμεσα σε απόψεις και ιδέες που έπεσαν στο τραπέζι, ήταν και αυτή για τον Σύλλογο. Και κινηθήκαμε για τη δημιουργία του.
Ο Σύλλογος δημιουργήθηκε κυρίως για να φτάσουμε την υπόθεση στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην καταφύγουμε εκεί. Έχουμε ήδη μιλήσει με ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το ευρωπαϊκό δίκαιο, και μας έχουν επιβεβαιώσει ότι καταπατώνται πολλά άρθρα – τόσο του ευρωπαϊκού δικαίου όσο και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – μέσα στη χώρα μας.
Αυτός είναι ο ένας σκοπός. Ο δεύτερος είναι να μην επιτρέψουμε να ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο. Και αν συμβεί, να σταθούμε δίπλα στις οικογένειες και να τις βοηθήσουμε να αποδοθεί σωστή, ουσιαστική δικαιοσύνη. Δεν θα επιτρέψουμε ξανά να περάσει έτσι μια υπόθεση, και άνθρωποι – είτε είναι κατηγορούμενοι, είτε πολιτικοί, είτε δημόσιοι υπάλληλοι – να μένουν ατιμώρητοι ενώ έχουν ευθύνη. Δεν θα το επιτρέψουμε. Και θα το παλέψουμε – και για τη δική μας υπόθεση, όσο μακριά κι αν χρειαστεί να φτάσουμε.
Και πώς πήρες την απόφαση να ηγηθείς;
Δεν ήταν προσωπική μου επιλογή. Ήμουν απλώς εκείνος που ξεκίνησε τη διαδικασία, μίλησα με όλους τους συγγενείς και κατάφερα να τους βρω έναν-έναν. Όλοι όμως μου είπαν: «Βγες μπροστά και σε στηρίζουμε. Πήγαινε και είμαστε δίπλα σου. Ό,τι χρειαστείς, θα είμαστε κοντά σου».
Υπάρχουν και δύο-τρεις άνθρωποι που συμμετέχουν ισότιμα και με μεγάλη στήριξη. Έτσι προχώρησε η δημιουργία του Συλλόγου. Και να σας πω την αλήθεια, δεν είχα μόνο την υπομονή και το κουράγιο – που πολλοί δεν το βρίσκουν – είχα και κάτι ακόμα: τον θυμό. Αυτός με ώθησε. Με οδήγησε. Και δόξα τω Θεώ, μέχρι στιγμής καταφέρνω να τον συγκρατώ.
Έγινες τα πάντα: δικηγόρος, ερευνητής, τα πάντα.
Και συνεχίζω να μαθαίνω. Κάθε μέρα ανακαλύπτω κάτι καινούριο. Και είναι αυτό που σας είπα και πριν: για να ακουστείς σε αυτή τη χώρα, για να γίνει κάτι, πρέπει να φωνάξεις.
Αν εκείνη τη μέρα δεν είχαμε μαζευτεί, δεν είχαμε ιδρύσει τον Σύλλογο, δεν είχαμε φωνάξει, πιστεύω πως ο Άρειος Πάγος δεν θα έκανε τίποτα. Η υπόθεση θα είχε τελειώσει εκεί, ήσυχα και αθόρυβα. Όπως επίσης πιστεύω ότι, αν φωνάζαμε από την αρχή, θα είχαν αλλάξει πολλά.
Από την αρχή υπάρχει επικοινωνία με τον Σύλλογο στο Μάτι. Έχουμε πολύ καλή σχέση και μιλάμε τακτικά με όλους τους ανθρώπους εκεί. Μας ενώνει ένα κοινό αίσθημα – ο πόνος, η θλίψη και τα τραγικά γεγονότα που μας σημάδεψαν. Και όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με πολιτικά κριτήρια· είναι καθαρά ανθρώπινα.
Είναι κρίμα που ορισμένοι επιχειρούν να το πολιτικοποιήσουν. Με τα Τέμπη, δυστυχώς, δεν έχουμε καταφέρει να χτίσουμε τέτοια επικοινωνία. Δεν έχουμε μιλήσει προσωπικά με κάποιον από εκεί, ούτε έχουμε βρει τρόπο να συνδεθούμε. Ωστόσο, εμείς είμαστε ανοιχτοί σε κάθε συνεργασία.
Θέλουμε όλοι οι Σύλλογοι να ενωθούμε. Να το ακούσουν όλοι: θέλουμε να γίνουμε μια γροθιά. Και όχι μόνο οι Σύλλογοι. Όποιος άνθρωπος έχει χάσει συγγενή ή έχει θύμα από αμέλεια ή ευθύνη του κράτους – δεν μας νοιάζει ποιος κυβερνούσε τότε – θέλουμε να είναι δίπλα μας. Δεν παίζει ρόλο η πολιτική. Αυτό που μας νοιάζει είναι η ανθρώπινη ζωή.
Ο πολιτικός ρόλος είναι λειτούργημα. Δυστυχώς, κάποιοι βλέπουν μόνο το πολιτικό κόστος και την πολιτική ευθύνη. Κανείς δεν μιλάει για την ποινική ευθύνη. Κανείς δεν αναλαμβάνει το τίμημα της ευθύνης με τη σοβαρότητα που πρέπει. Πρόσφατα, μάλιστα, ένας βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος το ομολόγησε δημόσια: «Κοιτάμε το πολιτικό κόστος και την πολιτική ευθύνη· το ποινικό είναι άλλο θέμα».
Εγώ είμαι ξεκάθαρος. Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική τους καριέρα – και λυπάμαι που τη λένε «καριέρα», ενώ θα έπρεπε να είναι λειτούργημα. Δεν με νοιάζει το πολιτικό κόστος.
Αλήθεια, πιστεύετε ότι θα υπάρξει δικαιοσύνη;
Όχι. Δυστυχώς όχι.
Το λέω συχνά: το ότι εγώ έχασα έναν άνθρωπο στη Μάνδρα, κάποιος άλλος στο Μάτι ή στα Τέμπη, είναι μια τραγωδία που θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα. Μπορεί να συμβεί σε όλους μας.
Οπότε πρέπει όλοι μας να το σκεφτούμε σοβαρά και να αντιδράσουμε. Γιατί, όπως βλέπετε, δεν υπάρχει τέλος. Δεν έχει τελειωμό. Η ίδια η ελληνική Δικαιοσύνη έχει δώσει λόγους να μην την εμπιστεύεσαι. Δεν σου εμπνέει πίστη ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη.
Θες να μιλήσουμε καθαρά; Όχι, δεν την εμπιστεύομαι πια. Ούτε αυτή, ούτε τους πολιτικούς.
Όταν βλέπεις να κάθονται σε ένα δικαστήριο και δύο μεγάλα κόμματα να στηρίζουν τους κατηγορούμενους, πώς να εμπιστευτείς; Όταν ακούς μια κατηγορούμενη να λέει πως υπάρχουν κι άλλοι υπεύθυνοι, αλλά ποτέ δεν τους κατονομάζει, πώς να πιστέψεις ότι κάτι θα αλλάξει; Όταν δεν γίνονται νέες ενέργειες, όταν άλλοι έρχονται να την υπερασπιστούν, δείχνει πως όλο το πράγμα είναι στημένο.
Η εντύπωση που σου δίνεται είναι ότι παίζεται ένα οργανωμένο παιχνίδι. Να φτάσουμε σε σημείο να κατηγορηθεί κάποιος, να φανεί στον κόσμο ότι κάτι γίνεται, και μετά να οδηγηθεί στην αθώωση. Παλεύεις πέντε-έξι χρόνια για να αποδείξεις πως είσαι αθώος και στο τέλος… το καταφέρνεις. Την εξοντώσαμε πολιτικά, λένε. Της πήραμε την Περιφέρεια. Αλλά στο τέλος, θα την αθωώσουμε και όλα καλά.
Πέρα από την οδύνη της απώλειας, οι οικογένειες των θυμάτων της τραγωδίας στη Μάνδρα βρέθηκαν αντιμέτωπες με έναν δεύτερο Γολγοθά – αυτόν της διεκδίκησης της κρατικής στήριξης. Η αποζημίωση άργησε, η σύνταξη ήρθε καθυστερημένα και κουτσουρεμένη, και ακόμα και τα αυτονόητα μετατράπηκαν σε αστείες και ταπεινωτικές διαδικασίες. Αν δεν υπήρχαν άνθρωποι που έψαξαν μόνοι τους για νομικές λύσεις, ίσως τίποτα να μην είχε γίνει. Και όταν πρόσφατα το κράτος ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από τις εφέσεις για αποζημιώσεις θυμάτων καταστροφών, το «χειροκρότημα» ήρθε με πικρή ειρωνεία.
Οικονομικά μας έδωσε μια ειδική αποζημίωση το κράτος, όπως έχει δώσει σε όλες οι οικογένειες και άλλων τραγωδιών, στο οποίο μας το έδωσαν μετά από 1,5 χρόνο και πώς έγινε κιόλας, όχι θέλω να το πω το πώς έγινε γιατί είναι αστείο και το πώς έγινε.
Υπάρχει μια γυναίκα η οποία ψάχνεται πολύ και βρίσκει πολλά πράγματα και βρήκε ένα νόμο για τις φυσικές καταστροφές και δεν πήγε και τον έδωσε και πέρασε τη βουλή. Με αυτόν τον τρόπο δόθηκε η αποζημίωση. Διαφορετικά τίποτα. Και μάλιστα, θυμάμαι η μητέρα μου επειδή χρωστάει δύο ευρώ στην εφορία έπρεπε να πάει να πληρώσει το χρέος στο δύο ευρώ για να της καταβληθεί το ποσό γιατί θα έπρεπε να πάει το ποσό στην εφορία να γίνει η κράτηση και να πάει μετά.
Αυτό είναι το ελληνικό κράτος και για να συνεχίσω για το ελληνικό κράτος. η μητέρα μου πήρε τη σύνταξή της μετά από 1,5 χρόνο και όχι ολόκληρη, έπαιρνε 200 ευρώ. Σύνταξη χηρείας. Σύνταξη χηρείας γιατί δεν είχε βγει όλο το ποσό και ήταν ένα προσωρινό ποσό που της έδιναν μέχρι τότε, 200 ευρώ. Μετά ανέβηκε το οποίο το μοίραζε με την αδερφή μου, βγήκε η σύνταξή της, δηλαδή μετά από τρία χρόνια βγήκε και το μοίραζε. Κατάφερε πέρυσι να πάρει και το επικούρικο.
Πρόσφατα ακούσαμε όλοι και με έπαιρναν και οι δημοσιογράφοι, μάλιστα με μεγάλη χαρά, να μας πούνε ότι ο κ. Πιερρακάκης έβγαλε νόμο που λέει ότι αποσύρεται από τις αποζημιώσεις το κράτος από τις εφέσεις.
Εγώ ρωτάω τον κ. Πιερρακάκη λοιπόν να μας πει πόσα λεφτά έχουν πάρει οι κατηγορούμενοι για την υπεράσπισή τους στα δικαστήρια. Να δούμε. Οι Έλληνες φορολογούμενοι πληρώνουμε τους κατηγορούμενους. Και υπάρχει νόμος για αυτό. Ας κάνει μια έρευνα να δει, οι αποζημιώσεις των Ελλήνων δεν βγαίνουν.
Στο πόσο που έχουν πάρει οι κατηγορούμενοι χωρίς να έχει μπει το κράτος θα τους εμποδίσει αυτό. Τα ζητάνε. Εγκρίνεται. Τα παίρνουν. Και σε εμάς μας κάνει χάρη επειδή δεν θα κάνει έφεση το κράτος.
Στα ευρωπαϊκά δικαστήρια έχουμε βρει πολλά πράγματα, τα οποία δεν γίνονται στη χώρα μας. Δηλαδή, πράγματα που δεν λήθηκαν υπόψη στη χώρα μας. Θεωρούμε ότι είναι μονόδρομος πλέον για να αποδοθεί πραγματική δικαιοσύνη. Βέβαια, δεν νομίζω ότι μπορεί να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι. Απλά θα ακούσουμε για άλλη μια φορά από ευρωβουλευτές, από βουλευτές, από οτιδήποτε άλλο, για να κάνει η πολιτική ηγεσία ότι θα πάμε να εκθέσουμε εμείς τη χώρα μας. Λυπάμαι αλλά δεν την εκθέτουμε εμείς τη χώρα μας. Την εκθέτουν εκείνοι που κυβερνάνε, εκείνοι που δεν αποδίδουν δικαιοσύνη και μας σπρώχνουν στα άκρα. Δυστυχώς, είμαι σίγουρος, πολλοί θα ήθελαν να μας κατηγορήσουν και γι’ αυτό, να μας ρίξουν λάσπη σ’ αυτό, αλλά είναι η επιλογή που μας δίνουν. Ζούμε στο 2025, δεν είναι δυνατόν να ανεχόμαστε άλλο τέτοια κοροϊδία με ανθρώπινες ζωές.
Δηλαδή, δεν υπάρχει αυτό το πράγμα. Χάνονται άνθρωποι και δεν φταίει κανένας. Δεν μπορώ να καταλάβω. Ο κόσμος, στην πλειοψηφία, μας βοηθάει, μας στηρίζει. Μας λέει ότι είναι μαζί μας, φτάνει να το δείξει κιόλας. Αλλά δυστυχώς πάντα θα υπάρχουν και εκείνοι οι οποίοι θα πουν το κακοπροαίρετο. Δυστυχώς κάποιοι το βλέπουν και κομματικά. Είναι πολύ λάθος όταν χάνονται ζωές να βλέπεις κάτι κομματικά.
Αυτό είναι κάτι λάθος που δυστυχώς συμβαίνει στην Ελλάδα. Κοιτάμε ποιος κυβερνάει για να δούμε αν θα το υποστηρίξουμε. Δηλαδή, θυμάμαι, υπήρχαν άνθρωποι στα Τέμπη που λέγανε «Επιτέλους, έχουμε νεκρούς». Φαντάζομαι όλοι το έχετε δει κάπου γραμμένο. Είναι ντροπή να γυρνάς και να λες «Επιτέλους, έχουμε νεκρούς» επειδή δεν αρέσκεσαι με αυτό που κυβερνάει.
Διαβάστε επίσης
Να σας πω κάτι, υπήρχαν πολλοί που μου λέγανε δεν θα τιμωρηθεί κανένας, δεν θα τιμωρηθεί κανένας, είμαστε στην Ελλάδα και νευρίαζα και έλεγα, είναι δυνατόν, τι είναι αυτά που μου λες. Πώς δεν θα τιμωρηθεί κανένας; Χάθηκαν 25 άνθρωποι χωρίς να έχουν την παραμικρή ευθύνη και εσύ γυρνάς και μου λες δεν θα τιμωρηθούν, γιατί; Γιατί είμαστε στην Ελλάδα; Γιατί έτσι λειτουργεί η Ελλάδα; Γιατί η δικαιοσύνη δεν είναι ανεξάρτητη; Γιατί θα τα κουκουλώσουν;
Ισχύουν όλα αυτά. Το θέμα τι κάνουμε εμείς για να προχωρήσουμε σε όλο αυτό.
Δυστυχώς κι εμείς τους ανθρώπους μας σε σακούλες τους παραλάβαμε
Είναι αστείο το γεγονός να βλέπεις τον Πρωθυπουργό της χώρας, ας πούμε, να γυρνάει και να λέει για τον Νίκο Παπά το 13-0. Το οποίο αυτό 13-0 που κατηγορήθηκε δεν ξέρουμε τι είναι. Ούτε φυλακή μπήκε, ούτε κατηγορήθηκε για κάτι, πολιτεύεται, τα χρήματά του τα παίρνει, διασκεδάζει έξω τη ζωή του όμορφα και ωραία σαν φυσιολογικός άνθρωπος.
Kαι την ίδια στιγμή να μου έχει την κατηγορούμενη δήμαρχο Μάνδρας, Γιάννα Κριεκούκη, με απόσπαση στο Μαξίμου; Διακρίσεις, ψέματα, ειρωνεία. Δεν ξέρω. Δηλαδή πράγματα που είναι αστεία.
Και προχθές είδαμε ένα – τιμωρήθηκε και ο Πολάκης – και τι έγινε; Έγινε κάτι; Αναστολή. Κερδίσαμε μια πολιτική νίκη πάλι. Είναι πάλι αυτό που λέμε: η πολιτική καριέρα. Για να ρίξουμε πέντε ψήφους από εκεί, να πάρουμε πέντε ψήφους εμείς από εδώ.
Να σας πω και αυτό λοιπόν, γιατί και αυτό είχε ενδιαφέρον. Η πολιτική έτσι… Πώς θα το θέσω; Το πρόσωπο του Γεωργιάδη, πώς να το πω τώρα για να ακουστεί σωστά…
Η πολιτική υπόληψη, λοιπόν, του προσώπου του Άδωνι Γεωργιάδη έχει μεγαλύτερη αξία από μια ανθρώπινη ζωή που χάθηκε στη Μάντρα ή στο Μάτι, στο κομμάτι της αποζημίωσης. Η ηθική του κοστίζει περισσότερο, η υπόληψή του, από ότι ένας θάνατος, μια ψυχή. Άλλο ένα τραγικό.
Αλλά αφού θέλουμε να πούμε τι γίνεται με τις υπόλοιπες ψήφους, ψάξε και δες πόσα στελέχη έχει το κάθε κόμμα. Και ψάξε και δες τι θέλει το κάθε στέλεχος από αυτό: θέλει να ανέβει κάπου, θέλει να βολευτεί κάπου, θέλει να πάρει μια θέση μετακλητού, θέλει να γίνει κάτι. Πάντως δεν μπήκε η πλειοψηφία – γιατί υπάρχουν και κάποιοι με αγνά αισθήματα, δεν θα πάψω να το λέω – δεν μπήκε με σκοπό «πάμε να βοηθήσουμε τη χώρα μας». Όχι βέβαια, κανένας δεν μπαίνει με αυτόν τον σκοπό.
Η Μάντρα ήταν 8 μήνες, αν θυμάστε καλά, σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Δηλαδή, κανένας από τους ανθρώπους εκεί πέρα που έχασε άνθρωπο δεν θεωρώ ότι είχε το κουράγιο εκείνη τη στιγμή — όταν κοίταγε και αυτό στην επιβίωσή του — να δει τι θα κάνει με αυτό το θέμα.
Δυστυχώς κι εμείς τους ανθρώπους μας σε σακούλες τους παραλάβαμε. Όλους τους παραλάβαμε σε σακούλες.
Τι εννοείς σακούλες;
Ήταν σε μια σακούλα μέσα, ολόκληρος. Τον οποίον τον πήραν από τη σακούλα, τον βάλανε σε ένα κρεβάτι για να τον πάνε για τη νεκροτομή. Και μετά ήρθε το γραφείο τελετών και τον παραλάβαμε.
Όλοι οι άνθρωποι που βρήκαν στις λάσπες ή οπουδήποτε αλλού παραδόθηκαν στο νοσοκομείο μέσα σε σακούλες. Ξέρω εγώ άνθρωπο που ήταν μπροστά, που πήγαινε να αναγνωρίσει. Και η μητέρα μου το έχει πει αυτό. Και έβλεπα, λέει, σακούλες. Και μέσα είχε ανθρώπους.
Δηλαδή η μαμά σου παρέλαβε τον πατέρα σου σε σακούλα;
Η μητέρα μου, επειδή τον πατέρα μου τον βρήκε ένας από τους πρώτους. Τον βρήκε ένας ψαράς στην Ελευσίνα. Εκείνη τη στιγμή τον είχαν πάρει στο νεκροτομείο για εξετάσεις. Αλλά μου λέει: «Την ώρα που ανέβαινα, έβλεπα κάτω σακούλες, σκουπιδιών μεγάλες, και έβλεπα μέσα πτώματα».
0 ΣΧΟΛΙΑ