Το ανεξιχνίαστο αίνιγμα της οδού Πειραιώς: Η δολοφονία του εκδότη Τζώρτζη Αθανασιάδη που «στοίχειωσε» τη Μεταπολίτευση και τα αναπάντητα ερωτήματα 43 χρόνια μετά
Υπάρχουν ορισμένες στιγμές στην πολιτική και δημοσιογραφική ιστορία αυτού του τόπου που μοιάζουν με μαύρες τρύπες, καταπίνοντας την αλήθεια και αφήνοντας πίσω τους μόνο ψιθύρους, θεωρίες συνωμοσίας και μια αίσθηση ατελούς δικαιοσύνης. Μία από αυτές τις στιγμές εκτυλίχθηκε το βράδυ της 19ης Μαρτίου 1983, στην καρδιά της Αθήνας, όταν ο ήχος τριών πυροβολισμών μέσα στα γραφεία της εφημερίδας «Η Βραδυνή» έμελλε να σφραγίσει ένα από τα πιο σκοτεινά και δυσεξήλυτα μυστήρια της Μεταπολίτευσης. Η δολοφονία του εκδότη Τζώρτζη Αθανασιάδη, ενός ανθρώπου με τεράστιο εκτόπισμα στον χώρο του Τύπου και στενού φίλου του Κωνσταντίνου Καραμανλή, παραμένει μέχρι σήμερα ένας «κλειστός φάκελος» που αρνείται να δώσει απαντήσεις, τροφοδοτώντας επί δεκαετίες το συλλογικό φαντασιακό με σενάρια για τρομοκράτες-φαντάσματα, πράκτορες και πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο Τζώρτζης Αθανασιάδης δεν ήταν ένας τυχαίος εκδότης. Ήταν η «ψυχή» της ιστορικής «Βραδυνής», μιας εφημερίδας που αποτέλεσε το προπύργιο της συντηρητικής παράταξης και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις της εποχής. Το 1983, η Ελλάδα βρισκόταν σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης. Το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στην εξουσία μόλις ενάμιση χρόνο, η Νέα Δημοκρατία αναζητούσε τον νέο της βηματισμό στην αντιπολίτευση και το κλίμα στους δρόμους της Αθήνας ήταν συχνά «εύφλεκτο». Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εκτέλεση ενός ανθρώπου του βεληνεκούς του Αθανασιάδη, μέσα στον φυσικό του χώρο, την ώρα που εργαζόταν για την έκδοση της επόμενης ημέρας, προκάλεσε ένα σοκ που ξεπέρασε τα όρια του δημοσιογραφικού κόσμου και άγγιξε την ίδια την κορυφή της πολιτειακής ιεραρχίας.
Το μοιραίο ραντεβού και οι τρεις σφαίρες της σιωπής
Ήταν λίγο μετά τις 8 το βράδυ, όταν ένας άνδρας γύρω στα 30, με καπαρντίνα και καπέλο, πέρασε το κατώφλι του κτιρίου της οδού Πειραιώς 9-11. Με μια άνεση που υποδήλωνε είτε γνώση του χώρου είτε μια προσχεδιασμένη ψυχραιμία, ανέβηκε στον δεύτερο όροφο και ζήτησε να δει τον εκδότη. Ο Αθανασιάδης, άνθρωπος προσιτός και παλαιάς κοπής, δέχτηκε τον άγνωστο επισκέπτη στο γραφείο του. Λίγα λεπτά αργότερα, ακούστηκαν τρεις ξεροί κρότοι. Ο δράστης βγήκε από το γραφείο, κατέβηκε τις σκάλες και εξαφανίστηκε μέσα στο πλήθος της Αθήνας, αφήνοντας πίσω του τον εκδότη νεκρό, χτυπημένο από τρεις σφαίρες ενός πιστολιού των 7.65mm.
Η σκηνή του εγκλήματος ήταν περίεργη. Πάνω στο γραφείο του θύματος βρέθηκε ένα σημείωμα που έφερε την υπογραφή μιας οργάνωσης που δεν είχε ακουστεί ποτέ ξανά: «Αντιστρατιωτική Πάλη». Το κείμενο ήταν γεμάτο με ιδεολογικά τσιτάτα της εποχής, όμως για πολλούς αναλυτές και αστυνομικούς, αυτή η υπογραφή δεν ήταν παρά ένα «προπέτασμα καπνού». Η ευκολία με την οποία ο δράστης εισήλθε και εξήλθε από ένα τόσο κεντρικό και φρουρούμενο σημείο, ο τρόπος που εκτέλεσε τον Αθανασιάδη και η παντελής έλλειψη στοιχείων που να οδηγούν σε γνωστά τρομοκρατικά δίκτυα, όπως η «17 Νοέμβρη» ή ο «ΕΛΑ», δημιούργησαν από την πρώτη στιγμή την υποψία ότι πρόκειται για κάτι πολύ πιο σύνθετο από μια απλή τρομοκρατική ενέργεια.
VIRAL
Η «σκιά» των υπηρεσιών και το θρίλερ με τον Δάνο Κρυστάλλη
Η έρευνα που ακολούθησε ήταν μία από τις πιο πολυσυζητημένες στην ιστορία της ελληνικής αστυνομίας. Τα ονόματα που ενεπλάκησαν στις ανακρίσεις προκάλεσαν ίλιγγο. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν αυτή του Δάνου Κρυστάλλη, ενός ανθρώπου που εμφανίστηκε ως «σύνδεσμος» με τον αντιεξουσιαστικό χώρο, αλλά αργότερα αποκαλύφθηκε ότι είχε επαφές με τις κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών (ΕΥΠ). Η εμπλοκή του στην υπόθεση Αθανασιάδη, μαζί με άλλες υποθέσεις βομβιστικών επιθέσεων, δημιούργησε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ αμφιβολιών. Ήταν ο δράστης μέρος ενός «παρακράτους» που ήθελε να πλήξει την τότε κυβέρνηση; Ήταν μια προβοκάτσια με στόχο τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης;
Ο Κρυστάλλης τελικά αθωώθηκε για τη δολοφονία του εκδότη, όμως η «σκιά» πάνω από την υπόθεση δεν έφυγε ποτέ. Η «17 Νοέμβρη», με προκηρύξεις της στο μέλλον, αρνήθηκε κάθε σχέση με το χτύπημα, χαρακτηρίζοντάς το μάλιστα ως «σκοτεινή επιχείρηση», ενώ η οργάνωση «Αντιστρατιωτική Πάλη» δεν εμφανίστηκε ποτέ ξανά για να αναλάβει την ευθύνη για οτιδήποτε άλλο. Οι αρχές βρέθηκαν σε ένα αδιέξοδο, με τα στοιχεία να αλλοιώνονται από τον χρόνο και τις μαρτυρίες να εξασθενούν. Το αποτέλεσμα ήταν η υπόθεση να οδηγηθεί στο αρχείο, αφήνοντας την οικογένεια του Αθανασιάδη και τον δημοσιογραφικό κόσμο με την πικρή γεύση μιας δολοφονίας που «έπρεπε» να μείνει ανεξιχνίαστη.
Μια δολοφονία που άλλαξε τον Τύπο και την Πολιτική
Ο θάνατος του Τζώρτζη Αθανασιάδη σήμανε το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τη «Βραδυνή», η οποία παρά τις προσπάθειες δεν κατάφερε ποτέ να ανακτήσει την παλιά της αίγλη και τον ρυθμιστικό της ρόλο. Ταυτόχρονα, η δολοφονία αυτή λειτούργησε ως ο «καθρέφτης» μιας κοινωνίας που πάλευε να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοκρατική ομαλότητα και τα κατάλοιπα ενός σκοτεινού παρελθόντος. Οι συνωμοσιολογικές θεωρίες που γεννήθηκαν τότε —περί εμπλοκής ξένων υπηρεσιών, εσωτερικών ερίδων στον χώρο της Δεξιάς ή ακόμα και προσωπικών διαφορών— συνεχίζουν να ανακυκλώνονται κάθε φορά που η επέτειος της 19ης Μαρτίου έρχεται στην επικαιρότητα.
Διαβάστε επίσης
Σήμερα, δεκαετίες μετά εκείνο το βροχερό βράδυ στην οδό Πειραιώς, η δολοφονία του Τζώρτζη Αθανασιάδη παραμένει η μεγαλύτερη «μαύρη τρύπα» της ελληνικής δημοσιογραφίας. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ελευθερία του Τύπου συχνά πληρώνεται με βαρύ τίμημα και ότι η αλήθεια, όταν μπλέκεται στα γρανάζια της υψηλής πολιτικής και των μυστικών υπηρεσιών, μπορεί να μείνει θαμμένη για πάντα κάτω από το βάρος της σιωπής. Ο Αθανασιάδης έφυγε παίρνοντας μαζί του τα μυστικά εκείνης της τελευταίας συνομιλίας στο γραφείο του, αφήνοντας την ιστορία να αναρωτιέται ακόμα ποιος ήταν ο άνδρας με την καπαρντίνα που σκότωσε έναν από τους τελευταίους «πατριάρχες» της ελληνικής εφημερίδας.
0 ΣΧΟΛΙΑ