Στέλιος Κυριακίδης: Ο θρύλος του Μαραθωνίου – Ο δρομέας που έσωσε την Ελλάδα

Ο Στέλιος Κυριακίδης δεν ήταν απλώς ένας αθλητής· υπήρξε μία θρυλική μορφή του ελληνικού αθλητισμού, ένα ίνδαλμα που ταύτισε τον θρίαμβό του στον στίβο με την εθνική ανάγκη. Ο δρομέας μεγάλων αποστάσεων, με κορυφαία στιγμή της καριέρας του την ιστορική επικράτηση στον Μαραθώνιο της Βοστώνης το 1946, έδωσε κουράγιο και υλική βοήθεια σε έναν λαό που μόλις είχε βγει από τη φρίκη του πολέμου.

Ο Στυλιανός Κυριακίδης γεννήθηκε στην Πάφο της αγγλοκρατούμενης Κύπρου στις 15 Ιανουαρίου 1910. Προερχόμενος από μία φτωχή αγροτική οικογένεια, αναγκάστηκε από μικρός να βγει στη βιοπάλη. Ο αθλητισμός δεν ήταν στο μυαλό του, μέχρι που τον διέκρινε ο Άγγλος γιατρός Ρέτζιναλντ Τσέβερτον, ο οποίος έγινε ο πρώτος του προπονητής.

Η ανάδειξη ενός ταλέντου

Το πλούσιο ταλέντο του Κυριακίδη φάνηκε αμέσως. Στους Πρώτους Παγκύπριους Αγώνες (1932), κέρδισε τα 1.500μ., τα 10.000μ., τα 5.000μ. και τα 20.000μ., κατακτώντας τέσσερις νίκες σε λίγες μέρες.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η φήμη του έφτασε γρήγορα στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα το 1933 να συμπεριληφθεί στην εθνική ομάδα για τους Βαλκανικούς Αγώνες Στίβου της Αθήνας, όπου κατέκτησε αργυρό μετάλλιο στον Μαραθώνιο. Τον επόμενο χρόνο, στους Βαλκανικούς Αγώνες του Ζάγκρεμπ, ο Κυριακίδης θριάμβευσε, νικώντας τόσο στα 10.000μ. όσο και στον Μαραθώνιο, καταρρίπτοντας μάλιστα τα βαλκανικά ρεκόρ και στα δύο αγωνίσματα.

Το 1936, εγκαταστάθηκε οριστικά στην Ελλάδα, κερδίζοντας όλα τα πανελλήνια πρωταθλήματα των μεγάλων αποστάσεων. Την ίδια χρονιά, έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, τερματίζοντας στην 11η θέση με πανελλήνιο ρεκόρ 2:43:20. Στους Βαλκανικούς Αγώνες που ακολούθησαν, κέρδισε τόσο τα 10.000μ. όσο και τον Μαραθώνιο.

Ο όρκος της Βοστώνης: «Μια μέρα θα ξανάρθω και θα νικήσω»

Το 1938, ο Κυριακίδης ταξίδεψε για πρώτη φορά στον Μαραθώνιο της Βοστώνης. Εκεί αναγκάστηκε να εγκαταλείψει λόγω τραυματισμού, εξαιτίας των καινούριων παπουτσιών που φορούσε. Η αυτοπεποίθησή του, ωστόσο, ήταν ακλόνητη. Στην τοπική εφημερίδα «Boston Globe» έκανε έναν όρκο: «Μια μέρα θα ξανάρθω και θα νικήσω». Κράτησε την υπόσχεσή του και το 1946 επέστρεψε στη Βοστώνη.

Ο θρίαμβος του 1946: «Για την Ελλάδα!»

Ο θρίαμβος ήρθε στις 20 Απριλίου 1946. Ο Στέλιος Κυριακίδης, συναγωνιζόμενος την αφρόκρεμα των αθλητών του κόσμου, πέρασε πρώτος τη γραμμή του τερματισμού με μία φανταστική επίδοση: 2:29:27 – 14 λεπτά κάτω από το προσωπικό του ρεκόρ!

Η νίκη του δεν ήταν μόνο αθλητική. Καθώς έκοβε το νήμα του τερματισμού, αναφωνούσε «Για την Ελλάδα!», σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Life. Η φράση του αυτή συνοψίζει την αποστολή του: Ο Κυριακίδης αναγκάστηκε να πουλήσει κάποια από τα υπάρχοντά του για να εξασφαλίσει το εισιτήριο της Βοστώνης, όχι μόνο για να αγωνιστεί, αλλά για να τραβήξει την προσοχή της Αμερικής στην τραγική κατάσταση της Ελλάδας, η οποία μόλις είχε βγει από τη ναζιστική λαίλαπα και εισερχόταν στον Εμφύλιο Πόλεμο.

Με τις δάφνες της νίκης του, παρέμεινε στις ΗΠΑ, αναλαμβάνοντας εκστρατεία για τη συγκέντρωση χρημάτων και βοήθειας από πλούσιους Αμερικανούς και Έλληνες της διασποράς για τον χειμαζόμενο ελληνικό λαό.

Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα, στις 23 Μαΐου 1946, του επιφυλάχθηκε υποδοχή ήρωα από χιλιάδες Αθηναίους, αναγνωρίζοντας ότι ο θρίαμβός του είχε μεταφραστεί σε εθνική ανακούφιση.

Η κατοχή και η σωτηρία

Η ζωή του Κυριακίδη ήταν γεμάτη δράμα και κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Παντρεύτηκε την Ιφιγένεια, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά. Το 1943, συνελήφθη από τους Γερμανούς στο Χαλάνδρι, μαζί με άλλα 49 άτομα, ως αντίποινα για τον φόνο ενός Γερμανού στρατιώτη.

Ο ίδιος γλίτωσε το εκτελεστικό απόσπασμα, επειδή τον αναγνώρισε ένας Γερμανός αξιωματικός που έτυχε να είναι μαραθωνοδρόμος. Οι υπόλοιποι συλληφθέντες εκτελέστηκαν. Οι Γερμανοί έκτοτε δεν τον ενόχλησαν ξανά, δίνοντάς του την ευκαιρία να παρέχει άσυλο σε στρατιωτικούς των Συμμάχων.

Το 1948, ο Κυριακίδης συμμετείχε στους πρώτους μεταπολεμικούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, όπου τερμάτισε 18ος στον Μαραθώνιο, παρά τον τραυματισμό του. Ήταν το κύκνειο άσμα ενός θρύλου.

Μέχρι το τέλος της ζωής του, αφιερώθηκε στον αθλητισμό ως προπονητής και διοικητικός παράγοντας, υπήρξε μάλιστα ιδρυτικό μέλος του Αθλητικού Ομίλου Φιλοθέης το 1956. Ο Στέλιος Κυριακίδης πέθανε στην Αθήνα στις 10 Δεκεμβρίου 1987, σε ηλικία 77 ετών, αφήνοντας πίσω του την κληρονομιά ενός ανθρώπου που έτρεξε, κυριολεκτικά, για την Ελλάδα.