Σωτηρία Βασιλακοπούλου: Μια σύγχρονη ηρωίδα του ΚΚΕ – Σκοτώθηκε, σαν σήμερα 18 Ιουλίου του 1980, κατά τη διάρκεια απεργιακής κινητοποίησης στην ΕΤΜΑ

Σαν σήμερα, 28 Ιουλίου 1980, ένα τραγικό συμβάν στον Βοτανικό συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία και πυροδότησε έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η Σωτηρία Βασιλακοπούλου, τριτοετής φοιτήτρια της Παντείου και μέλος της ΚΝΕ, βρήκε ακαριαίο θάνατο έξω από το εργοστάσιο της κλωστοϋφαντουργίας ΕΤΜΑ, στην προσπάθειά της να μοιράσει προκηρύξεις σε εργαζόμενους. Το περιστατικό, αν και αρχικά αντιμετωπίστηκε ως τροχαίο δυστύχημα από την Αστυνομία, υιοθετήθηκε από το ΚΚΕ ως «δολοφονία», μετατρέποντάς το σε σύμβολο του εργατικού και φοιτητικού αγώνα.

Εκείνη την περίοδο, η Ελλάδα βίωνε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία, με την ανεργία, τις απολύσεις και την ακρίβεια να μαστίζουν την κοινωνία, επιδεινούμενες από τις πετρελαϊκές κρίσεις. Τη χώρα κυβερνούσε η Νέα Δημοκρατία με πρωθυπουργό τον Γεώργιο Ράλλη, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου όδευε ολοταχώς προς την εξουσία, εν μέσω έντονης πολιτικής πόλωσης.

Λίγο μετά τις 2 το μεσημέρι της 28ης Ιουλίου, η Σωτηρία Βασιλακοπούλου βρισκόταν στην κεντρική πύλη του εργοστασίου της ΕΤΜΑ μαζί με άλλους φοιτητές της ΚΝΕ, μοιράζοντας προπαγανδιστικό υλικό ενάντια στην κυβερνητική πολιτική. Καθώς οι πρώτοι εργάτες της πρωινής βάρδιας έβγαιναν από το εργοστάσιο και ακολουθούσαν τα λεωφορεία της επιχείρησης, η Σωτηρία προσπάθησε να ρίξει προκηρύξεις σε ένα από τα πούλμαν, με αριθμό ΥΜ 1633, το οποίο οδηγούσε ο 27χρονος Μάριος Χαρίτος. Κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, η άτυχη κοπέλα βρέθηκε κάτω από τις ρόδες του λεωφορείου, βρίσκοντας ακαριαίο θάνατο.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Πολιτικές αντιδράσεις και δικαστικές εξελίξεις

Το τραγικό συμβάν προκάλεσε άμεση και δριμεία αντίδραση από το ΚΚΕ. Το κόμμα εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία κατήγγειλε την «εργοδοσία για εγκληματική ενέργεια, που προκάλεσε ο εγκάθετος οδηγός της επιχείρησης» και καταλόγισε ευθύνες στην «αντεργατική πολιτική της κυβέρνησης Ράλλη». Ουσιαστικά, το ΚΚΕ χαρακτήριζε τον θάνατο της Βασιλακοπούλου δολοφονία, όπως άλλωστε φώναζε το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» της 29ης Ιουλίου. Αντιθέτως, η Αστυνομία αντιμετώπισε το περισταστικό ως τροχαίο δυστύχημα, αποδίδοντάς το σε ατυχείς συμπτώσεις. Την ίδια ημέρα, το Συνδικάτο Κλωστοϋφαντουργίας και η Εργοστασιακή Επιτροπή κήρυξαν απεργία στο εργοστάσιο της ΕΤΜΑ.

Την επομένη, 29 Ιουλίου, ο εισαγγελέας Γεώργιος Θεοφανόπουλος (ο μετέπειτα δικαστικός που δολοφονήθηκε από την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» την 1η Απριλίου 1985), άσκησε ποινική δίωξη κατά του οδηγού του πούλμαν, Μάριου Χαρίτου, για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Υπουργός Προεδρίας, Κωστής Στεφανόπουλος (ο μετέπειτα Πρόεδρος της Δημοκρατίας), με δηλώσεις του.

Η κηδεία της Σωτηρίας Βασιλακοπούλου πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουλίου στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, παρουσία πλήθους κόσμου και της ηγεσίας του ΚΚΕ. Την ίδια ημέρα, σε μια έντονη στιγμή κατά την καθιερωμένη ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ένας δημοσιογράφος του «Ριζοσπάστη» έκανε λόγο για «καθαρή δολοφονία» της Βασιλακοπούλου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Αθανάσιος Τσαλδάρης, αντέδρασε έντονα, απαντώντας: «Σταματήστε τη λέξη δολοφονία. Εσείς κάθε ημέρα δολοφονείτε στο Αφγανιστάν. Εσείς δολοφονείτε τη δημοκρατία», αναφερόμενος στην τότε εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν και το μποϊκοτάζ των Αμερικανών στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας.

Σαν σήμερα δολοφονείται η Σωτηρία Βασιλακοπούλου

Η δικαστική απόφαση 

Στο δικαστικό σκέλος της υπόθεσης, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών, με την 5341/80 απόφασή του στις 9 Ιανουαρίου 1981, παρέπεμψε τον Χαρίτο στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Ωστόσο, στις 9 Ιανουαρίου 1982, το Δ’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, που δίκασε την υπόθεση, ανέτρεψε την κατηγορία, μετατρέποντάς την σε ανθρωποκτονία από πρόθεση και παραπέμποντας τον Χαρίτο στο Κακουργιοδικείο, μια εξέλιξη που χαιρετίστηκε από τον κομματικό τύπο του ΚΚΕ.

Ο συνήγορος του Χαρίτου, Αλέξανδρος Λυκουρέζος, άσκησε έφεση, η οποία εκδικάστηκε από το Τριμελές Εφετείο Αθηνών. Το δικαστήριο, στις 15 Ιανουαρίου 1983, δέχθηκε τελικά ότι ο οδηγός του μοιραίου λεωφορείου ενεπλάκη σε τροχαίο δυστύχημα και τον καταδίκασε σε φυλάκιση 12 μηνών για ανθρωποκτονία από αμέλεια.

Κάθε χρόνο, στις 28 Ιουλίου, τα μέλη της ΚΝΕ οργανώνουν εκδήλωση μνήμης για τη Σωτηρία Βασιλακοπούλου στην πύλη του εργοστασίου της ΕΤΜΑ, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη της. Ο αείμνηστος Γιάννης Ρίτσος, τιμώντας τη μνήμη της, εκφώνησε ένα συγκλονιστικό απόσπασμα από τις «Γειτονιές του Κόσμου»:

«Και συ να λείπεις… Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της, και συ να λείπεις… Να λείπεις- δεν είναι τίποτα να λείπεις. Αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει, θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλα εκείνα που γι’ αυτά έχεις λείψει, θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλο τον κόσμο…»