Σαν σήμερα, 9 Δεκεμβρίου 1912: Το ελληνικό υποβρύχιο «Δελφίν» γράφει ιστορία – Η πρώτη επίθεση με τορπίλη υποβρυχίου παγκοσμίως
Η 9η Δεκεμβρίου 1912 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στην ελληνική στρατιωτική ιστορία, αλλά ένα κομβικό σημείο στην παγκόσμια ναυτική ιστορία. Σαν σήμερα, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου, το ελληνικό υποβρύχιο «Δελφίν», υπό τη γενναία διοίκηση του Υποπλοιάρχου Στέφανου Παπαρρηγόπουλου, επιχείρησε επίθεση με τορπίλες κατά του τουρκικού θωρακισμένου καταδρομικού «Μετζιτιέ» (Medjidieh). Παρόλο που η τορπίλη δεν βρήκε τον στόχο της, η ενέργεια αυτή καταγράφηκε ως η πρώτη αναφερόμενη στην παγκόσμια ναυτική ιστορία επίθεση υποβρυχίου με τορπίλη σε συνθήκες μάχης.
Το πολεμικό υπόβαθρο: Η κυριαρχία στο Αιγαίο
Το 1912, το Βασιλικό Ναυτικό της Ελλάδας είχε ως πρωταρχικό στόχο τον πλήρη έλεγχο του Αιγαίου και τον αποκλεισμό του Οθωμανικού στόλου εντός των Στενών των Δαρδανελίων. Ο κύριος όγκος του ελληνικού στόλου, υπό τον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, είχε πετύχει μεγάλες νίκες, όπως αυτή στην Έλλη. Ωστόσο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία διατηρούσε ισχυρά πλοία, όπως το «Μετζιτιέ», ένα σύγχρονο για την εποχή θωρακισμένο καταδρομικό, το οποίο αποτελούσε σοβαρή απειλή.
Σε αυτό το πλαίσιο, το υποβρύχιο – τότε μια νέα και αμφιλεγόμενη τεχνολογία – ανέλαβε έναν ρόλο πρωτοποριακό και εξαιρετικά επικίνδυνο: να επιχειρήσει μέσα στα ίδια τα Στενά, εκεί όπου η Οθωμανική άμυνα ήταν ισχυρότερη.
VIRAL
Ο τεχνολογικός πρωτοπόρος: Το υποβρύχιο «Δελφίν»
Το «Δελφίν» ήταν ένα από τα πρώτα υποβρύχια που ενέταξε η Ελλάδα στο δυναμικό της, αγορασμένο από τη Γαλλία (ναυπηγεία La Spezia) μεταξύ 1910 και 1912. Ήταν ένα σκάφος με μικρή εκτόπιση (μόλις 310 τόνοι εν καταδύσει) και σχετικά παλαιάς τεχνολογίας, με κινητήρα ντίζελ και ηλεκτρικούς κινητήρες, εξοπλισμένο με έξι τορπίλες.
Η χρήση του ήταν θεωρητικά περιορισμένη στην παράκτια άμυνα και την αναγνώριση. Ο Στέφανος Παπαρρηγόπουλος, ένας θαρραλέος και αποφασιστικός αξιωματικός, ήταν ο άνθρωπος που πίστεψε στις επιθετικές δυνατότητες του νέου όπλου. Το τόλμημά του να επιχειρήσει με το «Δελφίν» μέσα στη ζώνη αποκλεισμού των Δαρδανελίων ήταν από μόνο του μια πράξη υψηλού ρίσκου.
Η ιστορική επίθεση και η δραματική απόδραση
Η επιχείρηση έλαβε χώρα κοντά στη νήσο Τένεδο. Στις 9 Δεκεμβρίου 1912, το «Δελφίν» εντόπισε το οθωμανικό καταδρομικό «Μετζιτιέ» και τέσσερα αντιτορπιλικά.
Ο Παπαρρηγόπουλος αποφάσισε να καταδυθεί και να προσεγγίσει τον στόχο, αποφεύγοντας τα τουρκικά αντιτορπιλικά. Κατάφερε να φτάσει σε απόσταση βολής και εξαπέλυσε μια τορπίλη κατά του «Μετζιτιέ».
Η τορπίλη, είτε λόγω τεχνικού προβλήματος του τότε πρωτόγονου όπλου, είτε λόγω λανθασμένης εκτίμησης της πορείας, είτε επειδή πέρασε κάτω από το σκάφος (σύμφωνα με κάποιες εκδοχές), δεν έπληξε το τουρκικό πλοίο.
Αμέσως μετά την εκτόξευση, το «Δελφίν» αντιμετώπισε σοβαρό πρόβλημα: δυσκολεύτηκε να αναδυθεί. Η απόδραση από την περιοχή, υπό την απειλή των οθωμανικών σκαφών, ήταν μια δραματική δοκιμασία για το πλήρωμα. Τελικά, ο Παπαρρηγόπουλος και το πλήρωμά του κατάφεραν να βγουν στην επιφάνεια και να επιστρέψουν στη βάση τους με ασφάλεια.
Διαβάστε επίσης
Η παγκόσμια πρωτιά: Η εποχή του υποβρυχίου πολέμου
Αν και η αποστολή δεν ολοκληρώθηκε με επιτυχία από στρατιωτική άποψη, η ιστορική της σημασία είναι ανεκτίμητη.
Η επίθεση του «Δελφίν» κατά του «Μετζιτιέ» αποτελεί την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση στην παγκόσμια ιστορία ναυτικών επιχειρήσεων όπου υποβρύχιο εξαπέλυσε τορπίλη σε πραγματικές συνθήκες μάχης. Μέχρι τότε, τα υποβρύχια θεωρούνταν κυρίως πλοία αναγνώρισης.
Η τολμηρή αυτή ενέργεια του ελληνικού πληρώματος, στις 9 Δεκεμβρίου 1912, απέδειξε τη δυνητική επιθετική ικανότητα του υποβρυχίου. Η δράση του «Δελφίν» προλείανε το έδαφος για την ριζική αλλαγή της ναυτικής στρατηγικής που θα ακολουθούσε λίγα χρόνια αργότερα, κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τις καταστροφικές εκστρατείες των γερμανικών U-boats.
Η μνήμη του Παπαρρηγόπουλου και του «Δελφίν» τιμάται ως η στιγμή που η Ελλάδα, αν και με ένα πρωτόγονο μέσο, έδειξε στον κόσμο τον δρόμο για τον σύγχρονο υποβρύχιο πόλεμο.
0 ΣΧΟΛΙΑ