Σαν σήμερα, 29 Σεπτεμβρίου 1964: Κυκλοφορεί το κόμικ Μαφάλντα – Η αιώνια εξάχρονη που μισούσε τη σούπα και αμφισβητούσε τον κόσμο

Σαν σήμερα, πριν από έξι δεκαετίες, μια μικρή κοπέλα με μαύρα μαλλιά, φιόγκο και διαρκή ανησυχία για την τύχη της ανθρωπότητας, έκανε την πρώτη της εμφάνιση στις σελίδες του αργεντίνικου εβδομαδιαίου περιοδικού «Primera Plana». Η Μαφάλντα (Mafalda), η δημιουργία του μεγαλοφυούς καρτουνίστα Χοακίν Σαλβαδόρ Λαβάδο Τεχόν, γνωστού ως Κίνο (Quino), δεν ήταν απλώς ένα κόμικ στριπ. Ήταν, και παραμένει, ένα παγκόσμιο πολιτικό και φιλοσοφικό μανιφέστο κρυμμένο πίσω από την αθώα μάσκα ενός παιδιού.

Από την πρώτη της δημοσίευση στις 29 Σεπτεμβρίου 1964 μέχρι την τελευταία της εμφάνιση το 1973, η Μαφάλντα κατέκτησε τον κόσμο, μεταφράστηκε σε περισσότερες από 25 γλώσσες και έγινε σύμβολο αντίστασης, προοδευτικότητας και ευφυούς σαρκασμού.

Το αρχικό σχέδιο: Διαφημιστική καμπάνια για πλυντήρια

Η ιστορία της Μαφάλντα ξεκινά με μια ειρωνεία της τύχης. Ο Κίνο σχεδίασε αρχικά τον χαρακτήρα το 1962 για μια διαφημιστική καμπάνια πλυντηρίων της εταιρείας Mansfield. Η απαίτηση της διαφημιστικής ήταν οι χαρακτήρες να έχουν ονόματα που να αρχίζουν από “Μ” και να παραπέμπουν στα παιδιά του γνωστού αμερικανικού κόμικ Peanuts.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Εκείνη η διαφημιστική εκστρατεία δεν εκδόθηκε ποτέ. Ευτυχώς, ο Κίνο κράτησε τα σκίτσα και δύο χρόνια αργότερα, ο διευθυντής του Primera Plana τον έπεισε να τα δημοσιεύσει ως αυτόνομο κόμικ. Έτσι, η Μαφάλντα απαλλάχθηκε από τον ρόλο του διαφημιστή οικιακών συσκευών και πήρε τον ρόλο του κριτικού της καταναλωτικής κοινωνίας.

Ένα παιδί με παγκόσμια αντζέντα

Η Μαφάλντα, μια εξάχρονη (αν και η ηλικία της είναι το λιγότερο σημαντικό) από τη μεσαία τάξη του Μπουένος Άιρες, ενσαρκώνει τη συνείδηση και την ανησυχία για τον κόσμο. Σε αντίθεση με άλλα παιδιά-πρωταγωνιστές κόμικς, η Μαφάλντα:

• Μισεί τη Σούπα: Ο Κίνο έχει δηλώσει ότι η σούπα ήταν μια μεταφορά για τον αυταρχισμό και τη φασιστική επιβολή.
• Λατρεύει τους Beatles: Σύμβολο της ελευθερίας, της νιότης και της πολιτιστικής επανάστασης.
• Παρακολουθεί Ειδήσεις: Δεν ενδιαφέρεται για τα παιδικά παιχνίδια όσο για τις πολιτικές αναταραχές, τον Πόλεμο του Βιετνάμ, τον αντισημιτισμό ή τις παγκόσμιες ανισότητες. Φροντίζει την υδρόγειο σφαίρα της σαν άρρωστο μωρό, βάζοντας επιδέσμους στις ζώνες πολέμου.
• Αμφισβητεί την Εξουσία: Βάζει τους γονείς της σε δύσκολη θέση, θέτοντας υπαρξιακά ερωτήματα για τη δημοκρατία, την φτώχεια και τον ρόλο της γυναίκας.

Η παγκόσμια επιρροή και η κληρονομιά

Η επιτυχία της Μαφάλντα ξεπέρασε γρήγορα τα σύνορα της Αργεντινής. Η έκδοσή της στην Ιταλία το 1969, με πρόλογο από τον θρυλικό συγγραφέα Ουμπέρτο Έκο, ο οποίος την χαρακτήρισε «ηρωίδα θυμωμένη» (heroína iracunda), άνοιξε τον δρόμο για την ευρωπαϊκή της αναγνώριση.

Παρότι ο Κίνο σταμάτησε να σχεδιάζει το στριπ στις 25 Ιουνίου 1973 (δηλώνοντας ότι είχε «τελειώσει από ιδέες», αν και σε άλλο πλαίσιο σχολίασε ότι η Μαφάλντα «θα είχε εξαφανιστεί» υπό τη στρατιωτική δικτατορία του 1976), η επιρροή της παρέμεινε ανεξίτηλη.

Η Μαφάλντα αποτέλεσε πρότυπο αμφισβήτησης για γενιές αναγνωστών στη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη, διδάσκοντας ότι το χιούμορ και η αθωότητα μπορούν να είναι τα πιο ισχυρά όπλα κατά της τυραννίας και της αδικίας. Μέχρι σήμερα, αγάλματα της Μαφάλντα κοσμούν δημόσιους χώρους στο Μπουένος Άιρες και στην Οβιέδο της Ισπανίας, ενώ η φράση «Ο κόσμος είναι άρρωστος» παραμένει το διαχρονικό σύνθημά της.

Η κυκλοφορία της στις 29 Σεπτεμβρίου 1964 δεν ήταν απλώς η γέννηση ενός κόμικ, αλλά η έλευση μιας φωνής που αρνήθηκε να σιωπήσει, ενός μικρού κοριτσιού που μας έμαθε να ρωτάμε – και κυρίως – να μισούμε τη σούπα.