9 Δεκεμβρίου 2008: Ημέρα οδύνης και πολιτικής θύελλας – Η κηδεία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου στο Παλαιό Φάληρο

Σαν σήμερα, πριν από 17 χρόνια, η Αθήνα βυθιζόταν σε ένα κλίμα οδύνης, αλλά και έντονης πολιτικής πόλωσης και κοινωνικού αναβρασμού. Ήταν η ημέρα της κηδείας του 16χρονου μαθητή Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, που μόλις τρεις μέρες πριν, το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου 2008, είχε πέσει νεκρός στα Εξάρχεια από σφαίρα του ειδικού φρουρού Επαμεινώνδα Κορκονέα. Το τραγικό περιστατικό, μια εν ψυχρώ δολοφονία, είχε λειτουργήσει ως σπίρτο σε μια ήδη εύφλεκτη κοινωνική ύλη,  μια σειρά πρωτοφανών σε έκταση και ένταση ταραχών, συγκρούσεων και διαδηλώσεων που σάρωσαν την ελληνική επικράτεια.

Η κηδεία εν μέσω αναταραχής

Η 9η Δεκεμβρίου ήταν η κορύφωση του πένθους, αλλά ταυτόχρονα και ένα πεδίο έκφρασης της συσσωρευμένης οργής. Η ταφή του νεαρού μαθητή έγινε στο Νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου, σε μια τελετή που πραγματοποιήθηκε σε βαρύ κλίμα και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, καθώς η χώρα βρισκόταν ήδη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στους δρόμους. Η συμμετοχή του κόσμου ήταν συγκλονιστική. Χιλιάδες άνθρωποι –συγγενείς, φίλοι, συμμαθητές, αλλά και πλήθος αγανακτισμένων πολιτών– συνέρρευσαν για να πουν το τελευταίο αντίο στον Αλέξανδρο, που είχε μετατραπεί σε σύμβολο της αστυνομικής βίας και της γενικευμένης κρίσης του κράτους δικαίου.

Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. Ενώ η οικογένεια θρηνούσε την ανεπανόρθωτη απώλεια, στους γύρω δρόμους, η οργή της νεολαίας και των διαδηλωτών ήταν αμείωτη. Η κηδεία μετατράπηκε, άθελά της, σε ένα σημείο αναφοράς του αναβρασμού, με την εικόνα του φέρετρου ενός 16χρονου να επισφραγίζει το τραύμα που είχε υποστεί η ελληνική κοινωνία. Η πολιτεία, από την πρώτη στιγμή, είχε καταδικάσει ομόθυμα το περιστατικό. Συλλυπητήριες επιστολές έστειλαν ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, ο πρόεδρος της Βουλής, Δημήτρης Σιούφας, και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, ο οποίος μάλιστα χαρακτήρισε το συμβάν «τραύμα στο κράτος δικαίου» της Ελλάδος.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Πολιτικές επαφές και βαριές κουβέντες

Η 9η Δεκεμβρίου δεν ήταν μόνο ημέρα πένθους, αλλά και ημέρα εντατικών πολιτικών διεργασιών, καθώς η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας βρισκόταν αντιμέτωπη με μια κρίση που την είχε υπερβεί. Ο πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, προχώρησε σε επαφές με τους πολιτικούς αρχηγούς, καθώς και με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Στόχος των επαφών ήταν η εκτίμηση της έκρυθμης κατάστασης και η αναζήτηση πολιτικής συναίνεσης για την εκτόνωση του κλίματος. Ωστόσο, η συναίνεση αποδείχθηκε δύσκολη, καθώς η δολοφονία Γρηγορόπουλου αποκάλυψε και βάθυνε το χάσμα μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση της τότε Γενικής Γραμματέως του ΚΚΕ, Αλέκας Παπαρήγα, προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση και πολιτική αντιπαράθεση. Η κ. Παπαρήγα, αναφερόμενη στις καταστροφές και τα εκτεταμένα επεισόδια που συνόδευαν τις διαδηλώσεις, δήλωσε χαρακτηριστικά πως «Ο ΣΥΡΙΖΑ χαϊδεύει τα αυτιά των κουκουλοφόρων». Η δήλωση αυτή στόχευε τον Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ) –ο οποίος τότε βρισκόταν στην αντιπολίτευση υπό τον Αλέξη Τσίπρα– ασκώντας του κριτική για την, κατά την άποψή της, ήπια στάση του απέναντι στους βίαιους διαδηλωτές και τα φαινόμενα χουλιγκανισμού που εκμεταλλεύονταν την λαϊκή οργή. Η φράση της Παπαρήγα υπογράμμισε με τον πλέον έντονο τρόπο την εσωτερική τριβή στην Αριστερά, αλλά και την κρισιμότητα των στιγμών, όπου η πολιτική συζήτηση επικεντρωνόταν όχι μόνο στο τραγικό γεγονός της δολοφονίας, αλλά και στον χαρακτήρα των επακόλουθων ταραχών.

EUROKINISSI

Μια κοινωνική έκρηξη με πολλαπλές αιτίες

Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου δεν ήταν η μοναδική αιτία για την έκρηξη του Δεκεμβρίου 2008. Λειτούργησε ως καταλύτης σε μια περίοδο όπου η ελληνική κοινωνία αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα: η διεθνής οικονομική κρίση του 2008 είχε αρχίσει να δείχνει τα δόντια της, η ανεργία αυξανόταν, ενώ η διαφθορά και η δυσπιστία προς το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς είχαν αγγίξει υψηλά επίπεδα. Η δολοφονία ενός ανήλικου από αστυνομικό θεωρήθηκε από πολλούς ως η απόδειξη της αυθαιρεσίας της εξουσίας και της αδυναμίας του κράτους να προστατεύσει τους πολίτες του, ειδικά τους νέους.

Οι ταραχές του Δεκεμβρίου του 2008 ήταν μια εξέγερση της νεολαίας, αλλά και ένα ξέσπασμα κοινωνικής δυσαρέσκειας που ξεπέρασε τα στενά όρια των Εξαρχείων και της Αθήνας, επεκτεινόμενη σε δεκάδες πόλεις της Ελλάδας και λαμβάνοντας διεθνείς διαστάσεις με εκδηλώσεις αλληλεγγύης σε πολλές μεγαλουπόλεις του κόσμου.

Η 9η Δεκεμβρίου 2008, η μέρα της κηδείας, έμεινε στην ιστορία ως η μέρα που το πένθος συνάντησε την πολιτική ένταση, επισφραγίζοντας την έναρξη μιας περιόδου κοινωνικής και πολιτικής αβεβαιότητας που θα άλλαζε την πορεία της χώρας τα επόμενα χρόνια.