Σαν σήμερα, 29 Σεπτεμβρίου 1829: Η γέννηση της Σκότλαντ Γιαρντ – Η επανάσταση στην Αστυνόμευση του Λονδίνου

Η 29η Σεπτεμβρίου 1829 αποτελεί μια κομβική ημερομηνία στην παγκόσμια ιστορία της επιβολής του νόμου. Την ημέρα αυτή, βγήκαν στους δρόμους του Λονδίνου οι πρώτοι αστυνομικοί της νεοσύστατης Μητροπολιτικής Αστυνομίας του Λονδίνου (Metropolitan Police Service), ενός σώματος που έμελλε να γίνει παγκοσμίως γνωστό με το όνομα του αρχικού του αρχηγείου: Σκότλαντ Γιαρντ (Scotland Yard). Η ίδρυση αυτή δεν ήταν απλώς μια οργανωτική αλλαγή, αλλά μια ριζική φιλοσοφική μετατόπιση στον τρόπο διαχείρισης της δημόσιας τάξης, θέτοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη αστυνόμευση.

Ο πατέρας της σύγχρονης αστυνόμευσης: Σερ Ρόμπερτ Πιλ

Ο εμπνευστής και πολιτικός αρχιτέκτονας πίσω από αυτή τη μεταρρύθμιση ήταν ο Σερ Ρόμπερτ Πιλ (Sir Robert Peel), τότε Υπουργός Εσωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας και μετέπειτα δύο φορές Πρωθυπουργός. Ο Πιλ είχε αναγνωρίσει ότι το υπάρχον σύστημα, το οποίο βασιζόταν σε άμισθους ενοριακούς αστυνομικούς (parish constables) και νυχτοφύλακες (watchmen), ήταν εντελώς αναποτελεσματικό για την πολυπληθή και ραγδαία αναπτυσσόμενη πρωτεύουσα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, η οποία βίωνε ταυτόχρονα τις κοινωνικές αναταραχές της Βιομηχανικής Επανάστασης.

Η αστυνόμευση μέχρι το 1829 ήταν κατακερματισμένη, συχνά διεφθαρμένη και, κυρίως, αντιδραστική—επεδίωκε τη σύλληψη μετά την τέλεση του εγκλήματος. Ο Πιλ, μέσω του Νόμου περί Μητροπολιτικής Αστυνομίας του 1829 (Metropolitan Police Act 1829), θέσπισε ένα ενιαίο, επαγγελματικό, πληρωμένο και κεντρικά οργανωμένο σώμα, υπεύθυνο για την αστυνόμευση μιας ευρείας περιοχής γύρω από το Τσάρινγκ Κρος (Charing Cross), εξαιρώντας μόνο την Πόλη του Λονδίνου (City of London), η οποία διατήρησε τη δική της αστυνομική δύναμη.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Οι «Μπόμπις» και οι «Πίλερς»: Μια νέα φιλοσοφία

Οι νέοι αστυνομικοί έγιναν γνωστοί ως “Bobbies” (από το όνομα Robert) ή “Peelers” (από το επώνυμο Peel). Αυτά τα ψευδώνυμα υπογράμμιζαν την προσωπική σύνδεση του Πιλ με τη μεταρρύθμιση.

Το σημαντικότερο όμως ήταν η φιλοσοφία που διέκρινε τη νέα δύναμη, η οποία κωδικοποιήθηκε αργότερα στις «Αρχές του Πιλ» (Peelian Principles). Αυτές οι αρχές, που έχουν υιοθετηθεί από αστυνομικές δυνάμεις παγκοσμίως, τόνιζαν:

• Πρόληψη του Εγκλήματος: Ο κύριος στόχος της αστυνομίας είναι η απουσία του εγκλήματος και της αταξίας, όχι η ορατή δράση κατά την αντιμετώπισή τους.
• Συναίνεση του Κοινού: Η εξουσία της αστυνομίας εξαρτάται από τη δημόσια αποδοχή της ύπαρξης, των ενεργειών και της συμπεριφοράς της, καθώς και από την ικανότητά της να εξασφαλίζει και να διατηρεί τον κοινωνικό σεβασμό.
• Ελάχιστη Χρήση Βίας: Η χρήση σωματικής βίας και καταναγκασμού θα πρέπει να γίνεται μόνο όταν η πειθώ, η συμβουλή και η προειδοποίηση αποδειχθούν ανεπαρκείς.

Για να αντιμετωπιστεί ο φόβος του κοινού ότι η νέα αστυνομία ήταν απλώς ένας «μυστικός στρατός εν καιρώ ειρήνης», ο Πιλ έλαβε συγκεκριμένα μέτρα:

• Η στολή: Οι αστυνομικοί φορούσαν μπλε παλτό (αντί για το κόκκινο του στρατού) και ψηλά καπέλα (top hats), ώστε να μοιάζουν περισσότερο με απλούς πολίτες παρά με στρατιώτες.
• Ο εξοπλισμός: Είχαν μόνο ένα ξύλινο γκλοπ (truncheon) και ένα ξύλινο κροταλισμό (rattle) για να καλούν βοήθεια. Δεν έφεραν πυροβόλα όπλα, ενισχύοντας την αρχή της ελάχιστης χρήσης βίας.

Το αρχηγείο: Πώς γεννήθηκε η Σκότλαντ Γιαρντ

Το αρχικό κτίριο που στέγασε τη Μητροπολιτική Αστυνομία βρισκόταν στην οδό Whitehall Place, με την κύρια είσοδό του να βρίσκεται σε μια μικρή οδό που ονομαζόταν Great Scotland Yard. Η οδός αυτή οφείλει το όνομά της στο ότι βρισκόταν στην περιοχή ενός μεσαιωνικού παλατιού που στέγαζε τους Σκωτσέζους βασιλείς όταν επισκέπτονταν το Λονδίνο.

Παρόλο που το επίσημο όνομα ήταν “Μητροπολιτική Αστυνομία”, η πύλη στην Great Scotland Yard έγινε τόσο συνώνυμη με τη νέα αστυνομική δύναμη, ώστε ο όρος «Σκότλαντ Γιαρντ» υιοθετήθηκε από τον Τύπο και το κοινό ως το παγκόσμιο σύμβολο της αστυνομικής έδρας του Λονδίνου.

Καθώς οι απαιτήσεις της αστυνόμευσης αυξάνονταν και η υπηρεσία επεκτεινόταν (ιδιαίτερα με την ίδρυση της Μυστικής Υπηρεσίας Ντετέκτιβ το 1842, που αργότερα έγινε η περίφημη Criminal Investigation Department – C.I.D.), το αρχικό κτίριο αποδείχθηκε ανεπαρκές. Η Σκότλαντ Γιαρντ μετακόμισε δύο φορές:

• Το 1890 στο “New Scotland Yard” (ένα κτίριο στην Victoria Embankment).
• Το 1967 σε ένα άλλο κτίριο στην Victoria Street.
• Το 2016 επέστρεψε στο “Curtis Green Building” (δίπλα στο αρχικό Whitehall Place), διατηρώντας το εμβληματικό όνομα “New Scotland Yard”.

Η κληρονομιά της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, η οποία ξεκίνησε εκείνη τη μέρα του Σεπτεμβρίου του 1829, δεν περιορίζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι Αρχές του Πιλ και η δομή της Σκότλαντ Γιαρντ χρησίμευσαν ως πρότυπο για τη δημιουργία αστυνομικών δυνάμεων σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων αυτών στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε πολλές χώρες της Κοινοπολιτείας, εδραιώνοντας τον Σερ Ρόμπερτ Πιλ ως τον «πατέρα της σύγχρονης αστυνόμευσης». Η 29η Σεπτεμβρίου 1829 σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον ερασιτεχνικό, τοπικό έλεγχο στην επαγγελματική, κεντρική και προληπτική αστυνόμευση.