Σαν σήμερα, 17 Δεκεμβρίου 1825: Η αρχή του τέλους για την ιερή πόλη – Ξεκινά η τρίτη πολιορκία του Μεσολογγίου

Η 17η Δεκεμβρίου του 1825 αποτελεί μια ημερομηνία ορόσημο όχι μόνο για την Ελληνική Επανάσταση, αλλά για την παγκόσμια στρατιωτική ιστορία, καθώς σηματοδοτεί την έναρξη της τρίτης και πλέον δραματικής φάσης της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Ήταν η στιγμή που η μοίρα της «Ιερής Πόλης» άρχισε να σφραγίζεται, οδηγώντας σε μια από τις πιο συγκλονιστικές θυσίες που γνώρισε ποτέ ο κόσμος.

Το πολιτικό και στρατιωτικό υπόβαθρο της πολιορκίας

Το Μεσολόγγι δεν ήταν απλώς μια στρατηγική θέση· ήταν το σύμβολο της αντίστασης στη Δυτική Ελλάδα. Μετά τις δύο προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες των Οθωμανών να το καταλάβουν, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ αποφάσισε να αλλάξει τακτική. Έδωσε την αρχηγία στον Κιουταχή, έναν ικανότατο στρατιωτικό, διατάζοντάς τον να «πάρει το Μεσολόγγι ή το κεφάλι του».

Ωστόσο, η πραγματική ανατροπή ήρθε με τη συμμαλία των Οθωμανών με τον Ιμπραήμ Πασά της Αιγύπτου. Ο Ιμπραήμ, έχοντας καταστείλει την επανάσταση στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, έφτασε στο Μεσολόγγι με έναν στρατό εκπαιδευμένο από Γάλλους αξιωματικούς και εξοπλισμένο με σύγχρονα μέσα πολέμου. Η σύμπραξη των δυνάμεων του Κιουταχή και του Ιμπραήμ δημιούργησε έναν κλοιό που έμοιαζε αδιαπέραστος.

VIRAL

10 μονάδες κάτω: Το σοκαριστικό αποτέλεσμα δημοσκόπησης που έφερε νευρική κρίση στη Νέα Δημοκρατία

Ποια είναι η Γιου Τινγκ: Είναι η 50χρονη επιχειρηματίας η νεκρή της βαλίτσας στην Κυψέλη; – Ο σύζυγος, η εξαφάνιση και τα 500.000 ευρώ

Χριστίνα Σούζη: «Έρχεται κόλαση 44 βαθμών – Δείτε πότε και πού θα ψηθεί η χώρα!»

Η στρατηγική του ασφυκτικού αποκλεισμού

Στις 17 Δεκεμβρίου 1825, οι δυνάμεις του Ιμπραήμ ενώθηκαν με αυτές του Κιουταχή έξω από τα τείχη της πόλης. Η στρατηγική τους ήταν σαφής: πλήρης απομόνωση από ξηρά και θάλασσα. Οι πολιορκημένοι, μια δύναμη περίπου 4.000 ενόπλων (η θρυλική Φρουρά των Μεσολογγιτών) και περίπου 8.000 αμάχων, βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν στρατό που ξεπερνούσε τις 30.000 άνδρες.

Η άμυνα της πόλης βασιζόταν στο χαμηλό τείχος και στις τάφρους, αλλά κυρίως στο υψηλό ηθικό των υπερασπιστών της. Οι Μεσολογγίτες, υπό την ηγεσία οπλαρχηγών όπως ο Νότης Μπότσαρης και ο Κίτσος Τζαβέλας, απέκρουσαν τις πρώτες σφοδρές επιθέσεις. Όμως, ο Ιμπραήμ κατάλαβε γρήγορα ότι το κλειδί της νίκης βρισκόταν στη λιμνοθάλασσα. Με ειδικές επίπεδες βάρκες (παπαδιές), κατέλαβε στρατηγικές νησίδες όπως η Κλείσοβα και το Βασιλάδι, κόβοντας κάθε δυνατότητα ανεφοδιασμού από τη θάλασσα.

Η πείνα ως το απόλυτο όπλο

Καθώς οι μήνες περνούσαν, ο μεγαλύτερος εχθρός των Μεσολογγιτών δεν ήταν το οθωμανικό πυροβολικό, αλλά η πείνα. Το ημερολόγιο του γιατρού της πόλης, Ιωάννη–Ιάκωβου Μάγιερ, περιγράφει με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες την κατάσταση: οι άνθρωποι άρχισαν να τρέφονται με άλογα, σκύλους, γάτες και τελικά με ποντίκια και χόρτα από τη λιμνοθάλασσα.

Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του Ανδρέα Μιαούλη να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό και να φέρει τρόφιμα, η υπεροπλία του αιγυπτιακού στόλου κατέστησε κάθε προσπάθεια μάταιη. Οι πολιορκημένοι βρέθηκαν σε ένα τραγικό δίλημμα: αργός θάνατος από την πείνα ή μια ηρωική έξοδος προς την ελευθερία.

Η παγκόσμια απήχηση και το «Φιλελληνικό» κίνημα

Η πολιορκία του Μεσολογγίου δεν ήταν ένα τοπικό γεγονός. Η εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά», που εκδιδόταν μέσα στην πολιορκημένη πόλη, φρόντιζε να ενημερώνει την Ευρώπη για το δράμα των υπερασπιστών της. Η ηρωική αντίσταση απέναντι σε έναν τόσο ανώτερο εχθρό προκάλεσε ένα τεράστιο κύμα φιλελληνισμού.

Προσωπικότητες όπως ο Λόρδος Βύρων, που είχε πεθάνει στο Μεσολόγγι λίγο καιρό πριν, είχαν ήδη στρέψει τα βλέμματα του κόσμου εκεί. Η είδηση ότι μια πόλη αρνείται να παραδοθεί παρά την εξαθλίωση, ενέπνευσε ποιητές, ζωγράφους και πολιτικούς, ασκώντας πίεση στις Μεγάλες Δυνάμεις να παρέμβουν υπέρ των Ελλήνων.

Προς την Έξοδο: Η θυσία που έγινε νίκη

Η τρίτη πολιορκία, που ξεκίνησε εκείνη την ημέρα του Δεκεμβρίου, κράτησε σχεδόν τέσσερις μήνες. Η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο τον Απρίλιο του 1826. Η συνέχεια είναι γνωστή σε κάθε Έλληνα: η νύχτα της 10ης προς 11ης Απριλίου, η Έξοδος του Μεσολογγίου.

Αν και η στρατιωτική έκβαση της πολιορκίας ήταν η πτώση της πόλης και η σφαγή των υπερασπιστών της, η ηθική νίκη ήταν ανυπολόγιστη. Η θυσία του Μεσολογγίου λειτούργησε ως καταλύτης. Η πτώση της πόλης συγκλόνισε την Ευρώπη σε τέτοιο βαθμό, που η επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων έγινε πλέον αναπόφευκτη, οδηγώντας τελικά στη ναυμαχία του Ναυαρίνου και την ανεξαρτησία της Ελλάδας.

Σήμερα, 200 χρόνια μετά, η 17η Δεκεμβρίου μας θυμίζει ότι οι μεγάλες στιγμές της ιστορίας δεν γράφονται μόνο με νίκες στα πεδία των μαχών, αλλά με την ακλόνητη απόφαση ενός λαού να ζήσει ελεύθερος ή να πεθάνει προσπαθώντας. Το Μεσολόγγι παραμένει η «Ιερή Πόλη», το αιώνιο σύμβολο του ανθρώπινου πνεύματος που δεν λυγίζει μπροστά σε καμία πολιορκία.