Σαν σήμερα, 15 Ιουλίου 1965: 60 χρόνια από τα Ιουλιανά – Πώς οι Αποστάτες και το Παλάτι οδήγησαν τη χώρα στη χούντα
Πριν από 60 χρόνια, στις 15 Ιουλίου 1965, ο τότε Πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ένωσης Κέντρου, Γεώργιος Παπανδρέου, επισκέφθηκε τα Ανάκτορα για να ενημερώσει τον Βασιλιά Κωνσταντίνο για την πρόθεσή του να παραιτηθεί. Λίγο αργότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους, δήλωσε: «Επήλθε διαφωνία. Αύριον θα υποβάλω την παραίτησιν της κυβερνήσεως και θα προβώ εις ανακοινώσεις».
Ωστόσο, τα γεγονότα εξελίχθηκαν ραγδαία. Πριν καλά-καλά αποχωρήσει από τα Ανάκτορα, ο Γεώργιος Παπανδρέου αντικαταστάθηκε από τον πρόεδρο της Βουλής και μέλος της Ένωσης Κέντρου, Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα. Ο Νόβας, φανερά προετοιμασμένος, έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, ελπίζοντας στη στήριξη βουλευτών της Ένωσης Κέντρου και της δεξιάς ΕΡΕ. Έτσι έγινε ο πρώτος «αποστάτης» Πρωθυπουργός.
Αυτή η εξέλιξη σηματοδότησε την αρχή των Ιουλιανών ή αλλιώς της «Αποστασίας», ενός σκοτεινού κεφαλαίου στην ελληνική ιστορία. Η πολιτική κρίση που ακολούθησε υπήρξε βαθιά, ανοίγοντας το δρόμο για την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών το 1967.
VIRAL
Η νίκη της ΕΚ το 1964 δεν έγινε ποτέ αποδεκτή στο Παλάτι
Πως φτάσαμε όμως εδώ; Στις 16 Φεβρουαρίου του 1964 διεξάγονται εθνικές εκλογές.
Η Ένωση Κέντρου του Γεώργιου Παπανδρέου θριαμβεύει με ποσοστό 52.7% και 171 έδρες, ακολουθεί η Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) του Παναγιώτη Κανελλόπουλου με 35.2% και 107 έδρες και η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ) με 11.8% και 22 έδρες.
Μεταξύ των υπουργών της κυβέρνησης ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, στον οποίο ανατίθεται το υπουργείο Οικονομικών και ο Ανδρέας Παπανδρέου που αναλαμβάνει το υπουργείο Προεδρίας της Κυβέρνησης.
Στις αρχές Ιουλίου του 1965, ο Πρωθυπουργός επιθυμεί να αντικαταστήσει ο ίδιος τον τότε υπουργό Άμυνας Πέτρο Γαρουφαλιά.
Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος αν και δεν αντιτίθεται στην απομάκρυνσή του, δεν υπογράφει το σχετικό διάταγμα ώστε να αναλάβει το χαρτοφυλάκιο ο Γεώργιος Παπανδρέου, θέτοντας ως προϋπόθεση να τοποθετηθεί άλλο πρόσωπο και έτσι ο Πέτρος Γαρουφαλιάς δεν εγκαταλείπει το αξίωμα.
Ως αφορμή ο Βασιλιάς επιστρατεύει την περιβόητη υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, μία άγρια πολιτική συνωμοσία, σε βάρος του Ανδρέα Παπανδρέου και των πιο προοδευτικών δυνάμεων στους κόλπους της Ένωσης Κέντρου. Σύμφωνα με αυτή τη συνωμοσία, υφίστατο υποτίθεται μια μυστική αριστερή οργάνωση μέσα στο στράτευμα με στόχο την κατάλυση του πολιτεύματος!
Και για να εμφανιστεί ως πραγματική απειλή αυτή η θεωρία που κατέπεσε εκκωφαντικά στη συνέχεια, εμπλέκει και τον Ανδρέα Παπανδρέου. Το παρακράτος της δεξιάς – διότι περί αυτού επρόκειτο – είχε δώσει το άλλοθι στο Παλάτι για να εκκινήσει τη σκοτεινή διαδικασία ανατροπής της εκλεγμένης κυβέρνησης και ουσιαστικά κατάλυσης της Δημοκρατίας.
Στην πραγματικότητα και σε ένα ειρωνικό παιχνίδι της μοίρας, ο Κωνσταντίνος Γλίξμπουργκ, σκάβει το δικό του πολιτικό λάκκο, καθώς διαπράττει την εκτροπή, που οδήγησε τη χώρα και τη δημοκρατία στο γύψο των συνταγματαρχών.
Η περιπέτεια με τις κυβερνήσεις μίας χρήσης
Με προκλητικό τρόπο ο τότε Βασιλιάς με επιστολές του στον Πρωθυπουργό, τον κατηγορεί ότι επιχειρεί… κατάλυση του Συντάγματος και επιβολή δικτατορίας.
Έτσι, με τη ρήξη να γίνεται γεγονός φτάνουμε στα γεγονότα που πυροδότησαν την αποστασία.
Στην κυβέρνηση των αποστατών, όπως ονομάστηκε για προφανείς λόγους, συμμετέχει μεταξύ άλλων και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο οποίος αναλαμβάνει το υπουργείο Συντονισμού.
Διαβάστε επίσης
Ο Γεώργιος Παπανδρέου καλεί σε νέο ανένδοτο αγώνα για τη δημοκρατία, ενώ από την πρώτη μέρα σημειώνονται μεγάλες διαδηλώσεις στην Αθήνα και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Σε μία από τις λαϊκές συγκεντρώσεις στις 21 Ιουλίου πέφτει νεκρός ο φοιτητής Σωτήρης Πέτρουλας. Η αστυνομία ισχυρίστηκε ότι πέθανε από ασφυξία, λόγω των δακρυγόνων που η ίδια έριξε, αλλά μεταγενέστερη ιατροδικαστική εξέταση από γιατρούς της οικογένειας έδειξε πως ο Πέτρουλας στραγγαλίστηκε. Η αστυνομία επεδίωξε την ταφή του κρυφά από τους γονείς του και πριν ανατείλει ο ήλιος. Ο ιερέας αρνήθηκε να κάνει την ταφή. Η κηδεία του στη συνέχεια πήρε τη μορφή διαδήλωσης.
Κάποιοι ακόμα και σήμερα ζηλεύουν αυτές τις μεθόδους της αστυνομίας.
Στις 4 Αυγούστου η κυβέρνηση Νόβα αποτυγχάνει να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή.
Υπέρ της κυβέρνησης ψηφίζουν 107 βουλευτές της ΕΡΕ και 24 βουλευτές της Ένωσης Κέντρου, δηλαδή 131 συνολικά και κατά ψηφίζουν 167 εκ των οποίων 145 της ΕΚ και 22 της ΕΔΑ. Έτσι την επόμενη μέρα ανακοινώνει και τυπικά την παραίτησή της.
Στις 18 Αυγούστου ορκίζεται η κυβέρνηση Τσιριμώκου, η οποία επίσης αδυνατεί να κερδίσει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής.
135 βουλευτές ψηφίζουν υπέρ και 159 κατά, με αποτέλεσμα να παραιτηθεί.
Η τρίτη προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης αποστασίας γίνεται στις 17 Σεπτεμβρίου με τον Στέφανο Στεφανόπουλο.
Τελικά η κυβέρνηση Στεφανόπουλου καταφέρνει να πάρει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής με 152 υπέρ και 148 κατά.
Ωστόσο δεν καταφέρνει να επιβιώσει για μεγάλο διάστημα. Στις 20 Δεκεμβρίου του 1966 καταρρέει λόγω της αποχώρησης της ΕΡΕ.
Δύο ημέρες αργότερα την διαδέχεται η μεταβατική κυβέρνηση Παρασκευόπουλου με στόχο την διεξαγωγή εκλογών μέχρι τον Ιούνιο του 1967. Στις 14 Ιανουαρίου του 1967 η κυβέρνηση κερδίζει την ψήφο εμπιστοσύνης με 215 υπέρ, μεταξύ αυτών ο Γεώργιος και ο Ανδρέας Παπανδρέου και 61 κατά.
Η κυβέρνηση ανατρέπεται στις 30 Μαρτίου και πάλι με την απόσυρση της εμπιστοσύνης της ΕΡΕ, η οποία σχηματίζει κυβέρνηση με Πρωθυπουργό αρχηγό της ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλόπουλο.
Στις 14 Απριλίου διαλύεται η Βουλή προκειμένου να διενεργηθούν εθνικές εκλογές στις 28 Μαΐου κάτι που όμως δεν θα συμβεί καθώς στις 21 Απριλίου του 1967 εκδηλώνεται το πραξικόπημα των συνταγματαρχών και καταλύεται η δημοκρατία για τα επόμενα 7 χρόνια.
0 ΣΧΟΛΙΑ