Σαν σήμερα, 13 Δεκεμβρίου 1943: Το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων – Όταν δυνάμεις της «Βέρμαχτ» σκότωσαν σχεδόν όλους τους άρρενες κατοίκους

Το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων αποτελεί ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα που διέπραξαν οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σαν σήμερα, στις 13 Δεκεμβρίου 1943, η μικρή πόλη μετατράπηκε σε τόπο μαζικής εξόντωσης αμάχων, όταν μονάδες της Βέρμαχτ εκτέλεσαν σχεδόν το σύνολο του ανδρικού πληθυσμού, αφήνοντας πίσω τους καμένη γη, χιλιάδες ορφανά και ένα συλλογικό τραύμα που παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.

Το χρονικό της τραγωδίας

Το έγκλημα εντάσσεται στο πλαίσιο των σκληρών αντιποίνων που εφάρμοζε η ναζιστική διοίκηση, σε μια περίοδο όπου η ελληνική Αντίσταση είχε εντείνει τη δράση της και η γερμανική κυριαρχία κλονιζόταν. Η αφορμή για τη σφαγή στάθηκε η σύλληψη και εκτέλεση δεκάδων Γερμανών στρατιωτών από αντάρτες, μετά από συγκρούσεις στην περιοχή, και ειδικότερα ύστερα από τη Μάχη της Κερπινής τον Οκτώβριο του 1943.

Ακολούθησε η εφαρμογή ενός οργανωμένου σχεδίου εκκαθαριστικών επιχειρήσεων με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Καλάβρυτα». Την ευθύνη ανέλαβε η 117η Μεραρχία Καταδρομών, υπό τη διοίκηση του υποστράτηγου Καρλ φον Λε Ζουίρ. Στόχος, σύμφωνα με τις διαταγές, ήταν η πλήρης καταστολή της αντίστασης στην περιοχή. Στην πράξη, όμως, η επιχείρηση εξελίχθηκε σε ανελέητο πογκρόμ κατά αμάχων.

Από τις αρχές Δεκεμβρίου, γερμανικά στρατεύματα κινήθηκαν συντονισμένα από διάφορες πόλεις της Πελοποννήσου, σπέρνοντας τον όλεθρο στο πέρασμά τους. Χωριά λεηλατήθηκαν, σπίτια πυρπολήθηκαν, μοναστήρια με ιστορική και πνευματική σημασία καταστράφηκαν, ενώ άοπλοι πολίτες και μοναχοί εκτελέστηκαν χωρίς διάκριση. Όταν οι δυνάμεις κατοχής έφτασαν στα Καλάβρυτα, επέλεξαν αρχικά να κατευνάσουν τους κατοίκους. Τους διαβεβαίωσαν ότι δεν κινδύνευαν και τους προέτρεψαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, εάν είχαν φύγει. Η στάση αυτή αποδείχθηκε μια τραγική παγίδα.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Το πρωί της 13ης Δεκεμβρίου, οι Γερμανοί συγκέντρωσαν τον πληθυσμό στην κεντρική πλατεία. Οι γυναίκες, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι οδηγήθηκαν και κλειδώθηκαν στο σχολείο, ενώ όλοι οι άνδρες και έφηβοι άνω των 13 ετών υποχρεώθηκαν να βαδίσουν προς έναν λόφο έξω από την πόλη, γνωστό ως «Ράχη του Καπή». Εκεί, μέσα σε λίγη ώρα, γράφτηκε το αποκορύφωμα της τραγωδίας. Με οργανωμένες ριπές πολυβόλων, εκτελέστηκαν περίπου 800 άνθρωποι. Ελάχιστοι επέζησαν, σώζοντας τη ζωή τους μόνο επειδή καλύφθηκαν κάτω από τα σώματα των νεκρών.

Το έγκλημα δεν σταμάτησε εκεί. Τα Καλάβρυτα παραδόθηκαν στις φλόγες, με σχεδόν όλα τα σπίτια να καταστρέφονται ολοσχερώς. Οι γυναίκες και τα παιδιά γλίτωσαν χάρη στην παρέμβαση ενός στρατιώτη αυστριακής καταγωγής, ο οποίος επέτρεψε τη διαφυγή τους από το σχολείο. Η πράξη του αυτή, ωστόσο, του κόστισε τη ζωή, καθώς εκτελέστηκε από τους ανωτέρους του.

Ο συνολικός απολογισμός της επιχείρησης ήταν εφιαλτικός: πάνω από 1.100 νεκροί άμαχοι, περισσότερα από 1.000 κατεστραμμένα σπίτια, εκτεταμένες λεηλασίες και οικονομική καταστροφή της περιοχής. Παρ’ όλα αυτά, οι βασικοί υπεύθυνοι του εγκλήματος δεν λογοδότησαν ουσιαστικά ποτέ. Οι περισσότεροι πέθαναν χωρίς να δικαστούν, ενώ οι ελάχιστες καταδίκες υπήρξαν περιορισμένες και σύντομα αναιρέθηκαν.