Σαν σήμερα, 07 Νοεμβρίου 1985: Η τραγωδία και ο θρίαμβος του «Χάρικεϊν» Κάρτερ – Η αποφυλάκιση του συμβόλου της αδικίας

Σαν σήμερα, στις 7 Νοεμβρίου 1985, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες εγκλεισμού, ο κόσμος υποδέχτηκε ξανά τον Ρούμπιν «Χάρικεϊν» Κάρτερ (Rubin “Hurricane” Carter) ως ελεύθερο άνθρωπο. Ο 48χρονος πρώην μεσαίων βαρών πυγμάχος, του οποίου η πολλά υποσχόμενη καριέρα είχε διακοπεί βίαια από μια αμφιλεγόμενη καταδίκη για τριπλό φόνο το 1966, αποφυλακίστηκε χάρη στην απόφαση ενός ομοσπονδιακού δικαστή. Η περίπτωση του Κάρτερ ξεπέρασε τα όρια μιας απλής νομικής διαμάχης, μετατράπηκε σε παγκόσμιο σύμβολο φυλετικής αδικίας και δικαστικής πλάνης στο αμερικανικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης.

Η ιστορία ξεκίνησε τη νύχτα της 17ης Ιουνίου 1966, όταν τρία άτομα —δύο πελάτες και ο μπάρμαν— δολοφονήθηκαν στο Lafayette Bar and Grill στο Πάτερσον του Νιου Τζέρσεϊ. Ο Κάρτερ, ένας διάσημος Αφροαμερικανός αθλητής που βρισκόταν στην κορυφή της καριέρας του και διεκδικούσε τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή, συνελήφθη λίγο αργότερα μαζί με τον φίλο του, Τζον Άρτις, επειδή το αυτοκίνητό του έμοιαζε με αυτό που φέρεται να χρησιμοποίησαν οι δράστες. Παρά τα σαφή άλλοθι και την απουσία φυσικών αποδεικτικών στοιχείων που να τους συνδέουν με τον τόπο του εγκλήματος, ο Κάρτερ και ο Άρτις καταδικάστηκαν το 1967 από ένα εξ ολοκλήρου λευκό σώμα ενόρκων, σε μια εποχή όπου οι φυλετικές εντάσεις ήταν ιδιαίτερα οξυμένες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Μπομπ Ντίλαν, η μουσική και η παγκόσμια κινητοποίηση

Η υπόθεση του Κάρτερ τράβηξε το παγκόσμιο ενδιαφέρον κυρίως χάρη στην τέχνη. Ο θρύλος της folk μουσικής, Μπομπ Ντίλαν, συντάχθηκε με τους υποστηρικτές του πυγμάχου, γράφοντας και ερμηνεύοντας το περίφημο τραγούδι-διαμαρτυρία «Hurricane» το 1975. Οι στίχοι του Ντίλαν κατήγγειλαν με σφοδρότητα τη δίκη ως «φάρσα» και τον Κάρτερ ως θύμα ρατσιστών αστυνομικών και δικαστικών αρχών. Το τραγούδι αυτό, σε συνδυασμό με τις συναυλίες υποστήριξης που διοργάνωσαν ο Ντίλαν, η Τζόαν Μπαέζ και άλλοι καλλιτέχνες, εκτόξευσε την υπόθεση του Κάρτερ στη σφαίρα της ποπ κουλτούρας, μετατρέποντάς τον σε παγκόσμιο σύμβολο του αγώνα κατά της αδικίας.

Χάρη σε αυτή τη διεθνή πίεση και την εμφάνιση νέων στοιχείων, η αρχική καταδίκη ανατράπηκε το 1976 από το Ανώτατο Δικαστήριο του Νιου Τζέρσεϊ, με την αιτιολογία ότι η εισαγγελία είχε παρακρατήσει αποδεικτικά στοιχεία. Ωστόσο, ο εφιάλτης δεν είχε τελειώσει. Ο Κάρτερ και ο Άρτις καταδικάστηκαν εκ νέου αργότερα την ίδια χρονιά, σε μια δίκη που βασίστηκε σε μια αμφιλεγόμενη θεωρία των εισαγγελέων περί φυλετικής εκδίκησης, και στην κατάθεση του μάρτυρα Άλφρεντ Μπέλο, ο οποίος είχε αρχικά ανακαλέσει την πρώτη του κατάθεση.

VIRAL

10 μονάδες κάτω: Το σοκαριστικό αποτέλεσμα δημοσκόπησης που έφερε νευρική κρίση στη Νέα Δημοκρατία

Ποια είναι η Γιου Τινγκ: Είναι η 50χρονη επιχειρηματίας η νεκρή της βαλίτσας στην Κυψέλη; – Ο σύζυγος, η εξαφάνιση και τα 500.000 ευρώ

Χριστίνα Σούζη: «Έρχεται κόλαση 44 βαθμών – Δείτε πότε και πού θα ψηθεί η χώρα!»

Η ομοσπονδιακή απόφαση και η ελευθερία

Η τελική ανατροπή ήρθε το 1985. Ο Κάρτερ και η νομική του ομάδα, με επικεφαλής τον Μάιρον Μπέλντοκ, κατέθεσαν αίτηση «writ of habeas corpus» (ένταλμα προσκόμισης) στο Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο των ΗΠΑ. Στις 7 Νοεμβρίου 1985, ο Ομοσπονδιακός Δικαστής Χ. Λι Σαρόκιν (H. Lee Sarokin) εξέδωσε μια ιστορική απόφαση, ανατρέποντας τη δεύτερη καταδίκη.

Στην απόφασή του, ο δικαστής Σαρόκιν ήταν κατηγορηματικός: διαπίστωσε ότι οι καταδίκες του Κάρτερ και του Άρτις «βασίστηκαν σε έκκληση στον ρατσισμό και όχι στη λογική, και στην απόκρυψη και όχι στην αποκάλυψη» αποδεικτικών στοιχείων. Τόνισε ότι η εισαγγελία είχε παραβιάσει τα συνταγματικά δικαιώματα των κατηγορουμένων για δίκαιη δίκη. Ο Κάρτερ αποφυλακίστηκε την επόμενη ημέρα με εγγύηση, και τελικά, το 1988, οι κατηγορίες αποσύρθηκαν πλήρως από την εισαγγελία, η οποία αποφάσισε να μην προχωρήσει σε τρίτη δίκη.

Η κινηματογραφική αθανασία

Η δραματική ζωή και ο αγώνας του Ρούμπιν Κάρτερ επισφραγίστηκαν με την κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας του. Ο σκηνοθέτης Νόρμαν Τζούισον (Norman Jewison) μετέφερε τη ζωή του στη μεγάλη οθόνη με την ταινία «The Hurricane» (Ο Τυφώνας) το 1999. Ο Ντένζελ Ουάσινγκτον (Denzel Washington) υποδύθηκε τον Κάρτερ, κερδίζοντας μια υποψηφιότητα για Όσκαρ και τη Χρυσή Σφαίρα Α’ Ανδρικού Ρόλου για την συγκλονιστική του ερμηνεία. Η ταινία βοήθησε να μεταδοθεί η ιστορία του Κάρτερ σε μια νέα γενιά, διατηρώντας ζωντανή τη συζήτηση για την ανάγκη μεταρρύθμισης της ποινικής δικαιοσύνης.

Μετά την απελευθέρωσή του, ο Ρούμπιν «Χάρικεϊν» Κάρτερ μετακόμισε στον Καναδά, όπου έγινε υπέρμαχος των αδίκως καταδικασθέντων, ιδρύοντας και διευθύνοντας την «Ένωση για την Υπεράσπιση των Αδίκως Καταδικασθέντων» (Association in Defense of the Wrongly Convicted, AIDWYC). Η 7η Νοεμβρίου 1985 παραμένει μια ημερομηνία ορόσημο: όχι μόνο η ημέρα που ένας αθλητής ανέκτησε την ελευθερία του, αλλά και η νίκη της αλήθειας έναντι μιας θεσμικής πλάνης, μια υπενθύμιση ότι ο αγώνας για τη δικαιοσύνη είναι διαρκής.