Κωνσταντίνος Χατζόπουλος: Ο πρωτοπόρος της Δημοτικής και του Σοσιαλισμού στα ελληνικά γράμματα, «έφυγε» σαν σήμερα, 22 Ιουλίου το 1920

Ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, μια από τις κορυφαίες πνευματικές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων, υπήρξε ποιητής, πεζογράφος, βαθιά ιδεολόγος του σοσιαλισμού και θερμός υπέρμαχος του δημοτικισμού. Το έργο και η δράση του σημάδεψαν ανεξίτηλα την εποχή του, ανοίγοντας νέους δρόμους στη σκέψη και την τέχνη στην Ελλάδα.

Ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος γεννήθηκε στο Αγρίνιο στις 11 Μαΐου του 1868. Ήταν το πρωτότοκο από τα επτά παιδιά του εύπορου κτηματία Ιωάννη Χατζόπουλου και της Θεοφανίας Στάικου, η οποία προερχόταν από μια ισχυρή οικογένεια κοτζαμπάσηδων με πλούσια ιστορία, καθώς πολλά μέλη της ήταν Φιλικοί και αγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Αξίζει να σημειωθεί ότι αδελφός του ήταν ο επίσης γνωστός δημοσιογράφος και λογοτέχνης Δημήτριος Χατζόπουλος.

Ο Κωνσταντίνος σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από το 1882 έως το 1888. Για δύο χρόνια, από το 1891 έως το 1893, άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Αγρίνιο. Ωστόσο, το 1893, έχοντας κληρονομήσει μια σημαντική περιουσία από τον παππού του, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και αφοσιώθηκε αποκλειστικά στη μεγάλη του αγάπη: τη λογοτεχνία.

Πνευματική δράση και ο «αγώνας» για τη δημοτική

Η συμβολή του Χατζόπουλου στα ελληνικά γράμματα ήταν πολυσχιδής. Από τον Οκτώβριο του 1898 έως τον Νοέμβριο του 1899, εξέδιδε το πρωτοποριακό περιοδικό «Τέχνη». Παρόλο που η ζωή του περιοδικού υπήρξε βραχύβια, κατάφερε να συγκεντρώσει γύρω του επιφανείς εκπροσώπους του δημοτικισμού, όπως οι Γρυπάρης, Παλαμάς, Νιρβάνας, Καρκαβίτσας, Μαλακάσης και Θεοτόκης, αφήνοντας το στίγμα του στην πνευματική εξέλιξη του τόπου.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Το 1900, ο Χατζόπουλος ταξίδεψε στη Γερμανία, όπου αφοσιώθηκε στη μελέτη της φιλολογίας των ευρωπαϊκών κρατών στο Πανεπιστήμιο της Δρέσδης. Έναν χρόνο αργότερα, νυμφεύτηκε τη Φιλανδέζα Σανούι Έγκμαν, με την οποία απέκτησε μία κόρη. Κατά την παραμονή του στη Γερμανία, αναμίχθηκε ενεργά στο σοσιαλιστικό κίνημα, ιδρύοντας μάλιστα στο Μόναχο το 1909 τη Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση. Την ίδια περίοδο, ίδρυσε το «Αδελφάτο της Δημοτικής», μια οργάνωση που αγωνίστηκε σθεναρά για την καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας στην Ελλάδα. Η προσφορά του στα σοσιαλιστικά ιδεώδη ήταν τόσο σημαντική, ώστε υπήρξε ο πρώτος μεταφραστής του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» των Μαρξ και Ένγκελς, με μεγάλο μέρος του να δημοσιεύεται για πρώτη φορά στην εφημερίδα του Βόλου «Εργάτης» το 1913.

Το 1914, επέστρεψε στην Ελλάδα, συνεχίζοντας με αμείωτο πάθος τους αγώνες του για τη δημοτική γλώσσα και την εμπέδωση των σοσιαλιστικών ιδεωδών. Κατά τη διάρκεια του «Εθνικού Διχασμού», συμπαρατάχθηκε ενεργά με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, αναλαμβάνοντας μάλιστα τη θέση του διευθυντή λογοκρισίας τη διετία 1917-1919.

Το τέλος μιας σημαντικής πορείας

Τον Ιούλιο του 1920, ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος ταξίδεψε για τελευταία φορά με την οικογένειά του στο Μόναχο, προκειμένου να μεταφέρουν τα πράγματά τους για το καινούργιο τους σπίτι στην οδό Μαυρομιχάλη στην Αθήνα. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προς Μπρίντιζι, επιβαίνοντας στο ιταλικό ατμόπλοιο «Montenegro», πέθανε ξαφνικά από τροφική δηλητηρίαση στις 22 Ιουλίου. Ενταφιάστηκε στο Μπρίντιζι, αλλά πολλά χρόνια αργότερα, η κόρη του μετέφερε τα οστά του, μαζί με αυτά της συζύγου του, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, που συχνά υπέγραφε τα έργα του με το ψευδώνυμο Πέτρος Βασιλικός, άφησε πίσω του ένα αξιόλογο έργο. Παρότι επηρεασμένος από τη λογοτεχνία των βορειοευρωπαϊκών χωρών, κατάφερε να δημιουργήσει έργα με τη λεπτή του λυρική ιδιοσυγκρασία, διατηρώντας πάντα έντονο το ελληνικό χρώμα. Η ποίησή του, αρχικά μελαγχολική και ρομαντική με επιμελημένο στίχο, εξελίχθηκε αργότερα προς τον Συμβολισμό, το καλλιτεχνικό κίνημα που γεννήθηκε στη Γαλλία ως αντίδραση στον Νατουραλισμό και τον Ρεαλισμό.

Από το πεζογραφικό του έργο ξεχωρίζουν τα μυθιστορήματα «Ο Πύργος του Ακροποτάμου» (1915), ένα έργο με σαφή κοινωνικό χαρακτήρα επηρεασμένο από τις σοσιαλιστικές του ιδέες, και το «Φθινόπωρο» (1917), το οποίο αναγνωρίζεται ως το πιο αξιόλογο συμβολιστικό μυθιστόρημα της ελληνικής λογοτεχνίας. Αξιόλογο ήταν και το μεταφραστικό του έργο, μεταφέροντας στα ελληνικά σημαντικά κείμενα όπως ο «Φάουστ» του Γκαίτε, η «Ηλέκτρα» του Χόφμανσταλ και ο «Πέερ Γκυντ» του Ίψεν. Ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος παραμένει μια φωτεινή μορφή που συνδύασε αρμονικά την τέχνη με την κοινωνική και πολιτική σκέψη.