Ιός Nipah: Τι είναι και γιατί προκαλεί παγκόσμιο συναγερμό

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η πρόσφατη είδηση για την επαναφορά συνοριακών ελέγχων σε χώρες της Ασίας, που θυμίζουν την εποχή της πανδημίας του Covid-19, έφερε ξανά στην επιφάνεια έναν εφιαλτικό εχθρό: τον ιό Nipah (NiV). Αν και δεν είναι καινούργιος, η υψηλή του θνησιμότητα και η έλλειψη εμβολίου τον καθιστούν έναν από τους πιο επικίνδυνους ιούς στον πλανήτη, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να τον κατατάσσει στις κορυφαίες προτεραιότητες έρευνας.

Τι είναι ο ιός Nipah;

Ο ιός Nipah είναι ένας ζωονόσος ιός, που σημαίνει ότι μεταπηδά από τα ζώα στον άνθρωπο. Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1999 στη Μαλαισία, κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης σε χοιροτροφεία. Φυσικοί «κουβαλητές» του ιού είναι οι μεγάλες καρποφάγες νυχτερίδες (Pteropus), οι οποίες φέρουν τον ιό χωρίς να αρρωσταίνουν οι ίδιες.

Η μετάδοση στον άνθρωπο συμβαίνει κυρίως μέσω της επαφής με μολυσμένα ζώα (χοίρους ή νυχτερίδες) ή μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Στην Ινδία και το Μπανγκλαντές, για παράδειγμα, πολλές εξάρσεις οφείλονται στην κατανάλωση χυμού από φοίνικες, στον οποίο είχαν αφήσει εκκρίσεις μολυσμένες νυχτερίδες. Το πλέον ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι ο ιός μεταδίδεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω στενής επαφής με σωματικά υγρά.

Τι προκαλεί στον ανθρώπινο οργανισμό;

Ο ιός Nipah είναι εξαιρετικά επιθετικός. Η κλινική εικόνα που προκαλεί περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, από ήπια έως θανατηφόρα:

• Οξεία εγκεφαλίτιδα: Είναι η πιο τρομακτική πτυχή του ιού. Προκαλεί φλεγμονή στον εγκέφαλο, η οποία οδηγεί σε έντονη υπνηλία, σύγχυση, σπασμούς και, πολύ συχνά, σε κώμα μέσα σε μόλις 24 με 48 ώρες.
• Αναπνευστική ανεπάρκεια: Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα στους πνεύμονες και οξεία δύσπνοια, συμπτώματα που διευκολύνουν τη μετάδοση του ιού μέσω των σταγονιδίων.
• Υψηλά ποσοστά θνησιμότητας: Σε αντίθεση με άλλους ιούς, ο Nipah σκοτώνει το 40% έως 75% όσων μολυνθούν, ανάλογα με το στέλεχος και την ταχύτητα της ιατρικής παρέμβασης.

Η έλλειψη «όπλων» και ο φόβος της πανδημίας

Αυτό που κάνει τον Nipah να προκαλεί πανικό είναι η απουσία ειδικής θεραπείας ή εμβολίου. Οι γιατροί μπορούν να προσφέρουν μόνο υποστηρικτική φροντίδα, ενώ η πρόληψη παραμένει το μόνο ουσιαστικό μέτρο προστασίας. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι αν ο ιός μεταλλαχθεί και γίνει πιο εύκολα μεταδοτικός μεταξύ των ανθρώπων, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές, δεδομένης της φονικότητάς του.

Γιατί επιστρέφουν οι έλεγχοι στα σύνορα;

Η επαναφορά των μέτρων στα σύνορα ασιατικών κρατών αποτελεί μια προσπάθεια «στεγανοποίησης» των περιοχών όπου εντοπίζονται κρούσματα. Οι αρχές προσπαθούν να προλάβουν τη διασπορά του ιού από ταξιδιώτες που μπορεί να βρίσκονται στην περίοδο επώασης (η οποία διαρκεί από 4 έως 14 ημέρες, αλλά μπορεί να φτάσει και τις 45). Η εμπειρία του πρόσφατου παρελθόντος δίδαξε ότι η έγκαιρη απομόνωση είναι το μοναδικό φρένο σε έναν ιό που δεν γνωρίζει σύνορα.