Ενοίκια: Από πότε γίνεται υποχρεωτική η τραπεζική καταβολή και τι κυρώσεις και εξαιρέσεις προβλέπονται

Η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού δεν θα τεθεί τελικά σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2026, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί. Με την απόφαση Α.1187/2026 του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή, δόθηκε εννεάμηνη παράταση, με νέα ημερομηνία έναρξης την 1η Ιουλίου 2027. Η παράταση συνδέεται με την ανάγκη ολοκλήρωσης των απαραίτητων πληροφοριακών υποδομών, αλλά και της διαδικασίας διασταύρωσης των δεδομένων των μισθωμάτων με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Παράλληλα, παρέχεται πρόσθετος χρόνος σε εκμισθωτές και μισθωτές ώστε να προσαρμοστούν στο νέο καθεστώς.
Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Η βασική φιλοσοφία του μέτρου είναι η μετάβαση από τις άτυπες ή μη ηλεκτρονικά καταγεγραμμένες συναλλαγές σε ένα πλήρως ιχνηλατήσιμο σύστημα πληρωμών. Η καταβολή του μισθώματος θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, ώστε η συναλλαγή να μπορεί να επιβεβαιώνεται ηλεκτρονικά και να διασταυρώνεται με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ. Κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία αναμένεται να διαδραματίσει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.), στο οποίο θα πρέπει να καταχωρίζονται οι σχετικοί τραπεζικοί λογαριασμοί που συνδέονται με κάθε μίσθωση. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης, περιορισμού της αδήλωτης οικονομικής δραστηριότητας και δημιουργίας ενός αποτελεσματικότερου μηχανισμού ελέγχου των εισοδημάτων από ακίνητα.
Οι φορολογικές κυρώσεις και οι εξαιρέσεις που ζητά η ΠΟΜΙΔΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μη τήρηση της υποχρέωσης δεν αφορά μόνο τον εκμισθωτή. Οι προβλεπόμενες φορολογικές συνέπειες μπορούν να αφορούν τόσο τον ιδιοκτήτη όσο και τον μισθωτή, βάσει της παραγράφου 5 του άρθρου 39 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Ως εκ τούτου, η τραπεζική καταβολή δεν αποτελεί απλώς έναν διαφορετικό τρόπο εξόφλησης του ενοικίου, αλλά συνδέεται άμεσα με το φορολογικό αποτύπωμα της μίσθωσης. Η δυνατότητα ηλεκτρονικής διασταύρωσης δημιουργεί ένα πιο αυστηρό πλαίσιο ελέγχου των δηλωμένων μισθωμάτων και των πραγματικών χρηματικών ροών.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) έχει ζητήσει να προβλεφθούν συγκεκριμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η υποχρεωτική τραπεζική συναλλαγή μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται τα μισθώματα έως 500 ευρώ τον μήνα, καθώς και οι περιπτώσεις στις οποίες ένας από τους συμβαλλόμενους είναι άνω των 70 ετών και δεν υπάγεται στην υποχρέωση ηλεκτρονικών συναλλαγών. Επίσης, ζητείται να εξαιρεθούν μισθώματα τα οποία έχουν ήδη προκαταβληθεί στον εκμισθωτή, καθώς και ποσά που έχουν κατασχεθεί από το Δημόσιο ή από ιδιώτη εις χείρας τρίτου ή έχουν εκχωρηθεί έναντι οφειλής. Ακόμη, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά να αναγνωριστούν ως νόμιμες οι καταβολές μισθωμάτων μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, υπό την προϋπόθεση ότι θα προβλεφθεί ρητά στο τελικό κανονιστικό πλαίσιο.
Τι ισχύει για συνιδιοκτήτες, διαχειριστές και ακατάσχετα
Ένα ακόμη ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία αφορά τα ακίνητα με περισσότερους ιδιοκτήτες. Η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει τα μισθώματα να μπορούν να κατατίθενται είτε σε κοινό λογαριασμό των συνεκμισθωτών είτε στον λογαριασμό ενός από τους συνιδιοκτήτες ή εξουσιοδοτημένου τρίτου, εφόσον αυτός έχει δηλωθεί στο Μ.Ι.Δ.Α. Αντίστοιχη πρόβλεψη ζητείται και για περιπτώσεις όπου η είσπραξη των ενοικίων πραγματοποιείται από πληρεξούσιους, δικηγόρους, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων ή άλλα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Στόχος είναι να αποφευχθούν δυσλειτουργίες σε μισθώσεις όπου ο πραγματικός δικαιούχος του εισοδήματος δεν είναι το πρόσωπο στο οποίο καταλήγει άμεσα η τραπεζική πληρωμή.
Ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για την προστασία ενός μέρους του εισοδήματος από μισθώματα. Η ΠΟΜΙΔΑ έχει ζητήσει τα μηνιαία μισθώματα έως 1.600 ευρώ να οριστούν ρητά ως ακατάσχετα σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή εις χείρας τρίτου, ιδίως όταν αποτελούν τη βασική πηγή εισοδήματος του εκμισθωτή, πέραν της σύνταξης και τυχόν περιορισμένων τραπεζικών τόκων. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με τη ρευστότητα των ιδιοκτητών και την προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου τα μισθώματα αποτελούν το κύριο μέσο κάλυψης των καθημερινών και φορολογικών υποχρεώσεων.
Νέα διαδικασία ενστάσεων
Παράλληλα, έχει τεθεί στο τραπέζι η δημιουργία ειδικής διαδικασίας ηλεκτρονικής ένστασης μέσω της ΑΑΔΕ. Με αυτόν τον τρόπο, ένας φορολογούμενος που θεωρεί ότι η επιβολή της κύρωσης είναι εσφαλμένη θα μπορεί να υποβάλει τεκμηριωμένα τα στοιχεία που αποδεικνύουν τους λόγους για τους οποίους δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία.
Η νέα προθεσμία έως την 1η Ιουλίου 2027 δίνει πλέον σημαντικό χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση του θεσμικού και τεχνικού πλαισίου. Για την αγορά ακινήτων, ωστόσο, η μετάβαση στην υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή αποτελεί μία ακόμη ένδειξη της αυξανόμενης ψηφιοποίησης των φορολογικών συναλλαγών και της προσπάθειας του κράτους να συνδέσει τις δηλωμένες φορολογικές υποχρεώσεις με τις πραγματικές χρηματικές ροές. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά και οι τελικές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, ώστε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να γνωρίζουν με ακρίβεια τις υποχρεώσεις τους πριν από την έναρξη της πλήρους εφαρμογής του μέτρου.






0 ΣΧΟΛΙΑ