Το Fuel Pass ξανά στο τραπέζι; Τα σενάρια στήριξης καθώς εκτοξεύονται οι τιμές καυσίμων λόγω του πολέμου
Σε περιόδους διεθνών κρίσεων, η οικονομία συχνά δέχεται ισχυρούς κραδασμούς πριν ακόμη γίνει αισθητή η πλήρης έκταση των εξελίξεων. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή φαίνεται ήδη να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν σημαντική άνοδο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, επανέρχεται στο προσκήνιο η συζήτηση για πιθανή επαναφορά του Fuel Pass, ενός μέτρου που είχε εφαρμοστεί στο παρελθόν για την ανακούφιση των καταναλωτών από το αυξημένο κόστος καυσίμων.
Η αύξηση των τιμών ενέργειας αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα το κόστος ζωής. Όταν το πετρέλαιο ανεβαίνει στις διεθνείς αγορές, η επίδραση μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στις τιμές των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και των μεταφορών. Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς αγορές ενέργειας, η κατάσταση αυτή δημιουργεί έντονες πιέσεις. Διαβάστε εδώ το «πάρτι» των κερδοσκόπων στα βενζινάδικα με αφορμή το Ιράν.
Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου
Η έναρξη της εβδομάδας συνοδεύτηκε από έντονη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 116 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας ανησυχία για ένα νέο κύμα αυξήσεων στην αγορά καυσίμων. Οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει αβεβαιότητα σχετικά με τη σταθερότητα της παραγωγής και της διακίνησης πετρελαίου. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των τιμών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που εισάγουν μεγάλο μέρος των ενεργειακών πόρων τους, τέτοιες αυξήσεις μεταφράζονται γρήγορα σε υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές.
Το ενεργειακό ζήτημα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο των συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο Eurogroup που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες, οι υπουργοί Οικονομικών εξετάζουν τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ενεργειακή κρίση στις οικονομίες της Ευρώπης. Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού, κάτι που επηρεάζει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Για τον λόγο αυτό, αρκετές χώρες εξετάζουν την πιθανότητα λήψης μέτρων στήριξης εφόσον η κατάσταση παραταθεί.
VIRAL
Τα σενάρια για έκτακτα μέτρα
Στην Ελλάδα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης φαίνεται να επεξεργάζεται διάφορα σενάρια για την αντιμετώπιση πιθανών αυξήσεων στο κόστος ενέργειας. Ένα από τα μέτρα που συζητούνται είναι η επαναφορά της επιδότησης καυσίμων μέσω ενός προγράμματος παρόμοιου με το Fuel Pass. Το μέτρο αυτό είχε εφαρμοστεί το 2022, όταν οι διεθνείς τιμές ενέργειας είχαν εκτιναχθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Τότε, το πρόγραμμα παρείχε οικονομική ενίσχυση στους οδηγούς για την κάλυψη μέρους του κόστους των καυσίμων.
Πότε θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί
Η ενεργοποίηση ενός τέτοιου μέτρου εξαρτάται κυρίως από την πορεία της τιμής του πετρελαίου. Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, αν η τιμή του Brent παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για περίπου έναν μήνα, τότε είναι πιθανό να προκύψει έντονη αύξηση στις τιμές καυσίμων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κυβέρνηση θα μπορούσε να εξετάσει την ενεργοποίηση μέτρων στήριξης προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.
Σε σχέση με το παρελθόν, ένα ενδεχόμενο νέο Fuel Pass θα μπορούσε να είναι πιο στοχευμένο. Ο στόχος θα είναι να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος και να κατευθυνθεί η ενίσχυση κυρίως σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Μεταξύ των ομάδων που ενδέχεται να ωφεληθούν περισσότερο βρίσκονται τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, οι επαγγελματίες οδηγοί αλλά και οι κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών όπου η χρήση αυτοκινήτου είναι απαραίτητη.
Πιθανές επιδοτήσεις στο ρεύμα
Εκτός από τα καύσιμα, η αύξηση του πετρελαίου μπορεί να επηρεάσει και την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Αν η άνοδος μεταφερθεί και στη χονδρική αγορά ηλεκτρικού ρεύματος, τότε ενδέχεται να εξεταστούν επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος. Ένα πιθανό σενάριο προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού αυτόματης παρέμβασης, μέσω του οποίου το κράτος θα επιδοτεί μέρος της αύξησης της τιμής ανά κιλοβατώρα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που κυκλοφορούν, εάν εφαρμοστεί νέο πρόγραμμα Fuel Pass, το ποσό της ενίσχυσης θα μπορούσε να κυμανθεί περίπου στο ίδιο επίπεδο με το προηγούμενο. Δηλαδή, ενδέχεται να κυμαίνεται μεταξύ 50 και 100 ευρώ, ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια και τη διάρκεια του προγράμματος.
Η εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Αν η κατάσταση σταθεροποιηθεί γρήγορα, οι επιπτώσεις στις τιμές μπορεί να είναι προσωρινές. Αν όμως η κρίση παραταθεί, τότε οι οικονομικές πιέσεις ενδέχεται να γίνουν πιο έντονες, καθιστώντας αναγκαία την εφαρμογή μέτρων στήριξης.
0 ΣΧΟΛΙΑ