Σαν σήμερα, 18 Δεκεμβρίου 1940: Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα – Η μέρα που ο Χίτλερ υπέγραψε την καταστροφή του Γ’ Ράιχ

Η 18η Δεκεμβρίου 1940 δεν ήταν μια συνηθισμένη ημέρα στα κέντρα λήψης αποφάσεων του Βερολίνου. Ενώ ο κόσμος βρισκόταν ήδη στη δίνη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αδόλφος Χίτλερ υπέγραφε την Οδηγία 21, ένα έγγραφο που έμελλε να αλλάξει την πορεία της ανθρωπότητας. Με την υπογραφή αυτού του μυστικού διατάγματος, τέθηκε σε κίνηση η Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, η μεγαλύτερη στρατιωτική εισβολή στην ιστορία, που στόχευε στην ολοκληρωτική εξόντωση της Σοβιετικής Ένωσης. Ήταν μια απόφαση βασισμένη στην ιδεολογική εμμονή για τον «ζωτικό χώρο» στην Ανατολή, η οποία όμως λειτούργησε ως η αρχή του τέλους για το ναζιστικό καθεστώς.

Η στρατηγική της προδοσίας και το ιδεολογικό υπόβαθρο

Η υπογραφή της Οδηγίας 21 ήρθε σε μια στιγμή που, θεωρητικά, η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση δεσμεύονταν από το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, τη συνθήκη μη επίθεσης που είχε υπογραφεί το 1939. Ωστόσο, για τον Χίτλερ, το σύμφωνο αυτό δεν ήταν παρά ένας ελιγμός τακτικής. Ο πραγματικός του στόχος παρέμενε πάντα η συντριβή του «μπολσεβικισμού» και η υποδούλωση των σλαβικών λαών. Στο μυαλό του Γερμανού δικτάτορα, η Σοβιετική Ένωση ήταν ένας «κολοσσός με πήλινα πόδια», που θα κατέρρεε με ένα μόνο ισχυρό χτύπημα. Η προετοιμασία για την εισβολή ξεκίνησε κρυφά, με τη μετακίνηση εκατομμυρίων στρατιωτών προς τα ανατολικά σύνορα, υπό το πρόσχημα της προστασίας από τις βρετανικές αεροπορικές επιδρομές.

Το διάταγμα όριζε σαφώς ότι οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις έπρεπε να είναι έτοιμες να συντρίψουν τη Σοβιετική Ρωσία σε μια γρήγορη εκστρατεία, πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο πόλεμος εναντίον της Μεγάλης Βρετανίας. Ο Χίτλερ αγνόησε επιδεικτικά τις προειδοποιήσεις των στρατηγών του για τους κινδύνους ενός πολέμου σε δύο μέτωπα, θεωρώντας ότι οι πόροι της Ρωσίας –τα σιτηρά της Ουκρανίας και τα πετρέλαια του Καυκάσου– ήταν απαραίτητα για την τελική επικράτηση της Γερμανίας παγκοσμίως.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Η γιγαντιαία κλίμακα της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα

Η Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, που πήρε το όνομά της από τον μεσαιωνικό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Μπαρμπαρόσα, σχεδιάστηκε σε κλίμακα που δεν είχε προηγούμενο. Προέβλεπε την ταυτόχρονη επίθεση τριών τεράστιων στρατιών σε ένα μέτωπο χιλιάδων χιλιομέτρων, από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα. Η Ομάδα Στρατιών Βορρά είχε στόχο το Λένινγκραντ, η Ομάδα Στρατιών Κέντρου τη Μόσχα και η Ομάδα Στρατιών Νότου το Κίεβο και τις πλούσιες πεδιάδες της Ουκρανίας. Περισσότεροι από τρία εκατομμύρια στρατιώτες του Άξονα, υποστηριζόμενοι από χιλιάδες τανκς και αεροπλάνα, θα εξαπολύονταν εναντίον ενός αντιπάλου που, αν και πολυάριθμος, θεωρούνταν από τη ναζιστική ηγεσία φυλετικά και στρατιωτικά κατώτερος.

Το μυστικό διάταγμα της 18ης Δεκεμβρίου δεν αφορούσε μόνο τη στρατιωτική τακτική, αλλά έθετε και τις βάσεις για έναν «πόλεμο εξόντωσης». Οι οδηγίες που συνόδευαν τον σχεδιασμό προέβλεπαν την πλήρη αδιαφορία για τους διεθνείς κανόνες πολέμου, την εξόντωση των πολιτικών επιτρόπων του Κόκκινου Στρατού και την άμεση εκκαθάριση του εβραϊκού πληθυσμού στις περιοχές που θα καταλαμβάνονταν. Ήταν η απαρχή του Ολοκαυτώματος στην Ανατολική Ευρώπη, που θα εκτελούνταν από τις ειδικές μονάδες Einsatzgruppen πίσω από τις γραμμές του μετώπου.

Η αλαζονεία της νίκης και η σύγκρουση με την πραγματικότητα

Όταν τελικά η επίθεση ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου 1941, ο Χίτλερ πίστευε ότι η νίκη θα ερχόταν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στην αρχή, τα γερμανικά στρατεύματα σημείωσαν εκκωφαντικές επιτυχίες, αιχμαλωτίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες Σοβιετικούς στρατιώτες σε τεράστιες κυκλωτικές κινήσεις. Όμως, η υπογραφή εκείνου του διατάγματος τον Δεκέμβριο του 1940 είχε παραβλέψει τρεις κρίσιμους παράγοντες: την τεράστια έκταση της ρωσικής ενδοχώρας, την ανθεκτικότητα του Σοβιετικού λαού και τον αμείλικτο ρωσικό χειμώνα. Οι γραμμές ανεφοδιασμού της Βέρμαχτ τεντώθηκαν επικίνδυνα, ενώ οι απώλειες άρχισαν να συσσωρεύονται με ρυθμούς που η γερμανική πολεμική βιομηχανία δεν μπορούσε να αναπληρώσει.

Η αποτυχία της Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα να καταλάβει τη Μόσχα πριν από το τέλος του 1941 σήμανε την οριστική αποτυχία του «Κεραυνοβόλου Πολέμου» (Blitzkrieg). Η Γερμανία βρέθηκε εγκλωβισμένη σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς, τον οποίο δεν μπορούσε να κερδίσει. Η 18η Δεκεμβρίου 1940 παρέμεινε στην ιστορία ως η ημέρα που ο Χίτλερ υπέγραψε το δικό του πολιτικό και στρατιωτικό τέλος, οδηγώντας εκατομμύρια ανθρώπους στον θάνατο και τη χώρα του στην απόλυτη καταστροφή. Η Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική επιχείρηση· ήταν μια πράξη ύβρεως που οδήγησε αναπόφευκτα στη Νέμεση των χαρακωμάτων του Στάλινγκραντ και την τελική πτώση του Βερολίνου.