Σαν σήμερα, 15 Νοεμβρίου 1973: Οι φοιτητές κλείνονται στα Πολυτεχνεία και καλούν το λαό σε εξέγερση κατά της χούντας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές αντίστασης στη νεότερη ελληνική ιστορία. Δεν ήταν ένα μεμονωμένο ξέσπασμα. Ήταν η κορύφωση μιας μακράς περιόδου συσσωρευμένης οργής απέναντι στη δικτατορία που είχε επιβληθεί από τις 21 Απριλίου 1967, περιορίζοντας δικαιώματα, ελευθερίες και κάθε μορφή δημοκρατικής έκφρασης.

Η ιστορική εξέγερση που αμφισβήτησε ανοιχτά τη δικτατορία

Η αφετηρία των φοιτητικών κινητοποιήσεων είχε ξεκινήσει μήνες πριν. Τον Φεβρουάριο του 1973, οι φοιτητές της Αθήνας αντέδρασαν έντονα στον νόμο που προέβλεπε την υποχρεωτική στράτευση όσων συμμετείχαν σε συνδικαλιστικές δράσεις. Η είσοδος της αστυνομίας στο Πολυτεχνείο, η παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου και οι συλλήψεις καθιέρωσαν μια νέα, πιο δυναμική σχέση σύγκρουσης με το καθεστώς. Λίγες μέρες αργότερα, η κατάληψη της Νομικής επιβεβαίωσε ότι το φοιτητικό κίνημα είχε πλέον αποκτήσει δικό του παλμό και λόγο.

Οι μέρες του Νοεμβρίου ήταν η φυσική συνέχεια αυτού του αναβρασμού. Από το πρωί της 14ης Νοεμβρίου, φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο Πολυτεχνείο με αίτημα την πραγματοποίηση ελεύθερων φοιτητικών εκλογών και, γρήγορα, το κίνημα πήρε χαρακτήρα συνολικής αμφισβήτησης της χούντας. Καθώς πλήθος κόσμου συρρέει, η απόφαση για κατάληψη γίνεται αναπόφευκτη. Μέσα στο ίδρυμα στήνονται επιτροπές, οργανώνεται η πολυφωνική συνέλευση και δημιουργείται ο θρυλικός ραδιοφωνικός σταθμός που μεταδίδει μηνύματα ελευθερίας σε όλη την πόλη.

Οι φωνές «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» ξεπερνούν τα κάγκελα και γίνονται σύμβολο αγώνα για μια ολόκληρη κοινωνία. Παράλληλα, η δικτατορία επιχειρεί να καταστείλει το κύμα συμπαράστασης: αστυνομικές δυνάμεις, δακρυγόνα, προβοκάτορες και τελικά η απόφαση για επέμβαση του στρατού. Αμέτρητοι τραυματισμοί, δεκάδες νεκροί, επίσημα και ανεπίσημα, και εκατοντάδες συλλήψεις βαρύνουν εκείνες τις ώρες. Παρ’ όλα αυτά, η φωτιά της αντίστασης δεν έσβησε. Η εξέγερση κλόνισε το καθεστώς Παπαδόπουλου, που λίγες μέρες αργότερα ανατράπηκε από εσωτερικό πραξικόπημα. Και αν η χούντα συνέχισε για λίγους μήνες ακόμη υπό πιο σκληρή ηγεσία, το κύρος της είχε ήδη καταρρεύσει. Μετά την κυπριακή τραγωδία τον Ιούλιο του 1974, η δικτατορία κατέρρευσε οριστικά και η δημοκρατία επανήλθε.