Σαν σήμερα, 04 Δεκεμβρίου 2011: «Σβήνει» ο τεράστιος Σώκρατες

Σαν σήμερα, πριν από δεκατέσσερα χρόνια, ο κόσμος του ποδοσφαίρου έγινε φτωχότερος. Σε ηλικία μόλις 57 ετών, έσβησε ένας από τους πιο ξεχωριστούς και εμβληματικούς παίκτες που ανέδειξε ποτέ η Βραζιλία: ο Σώκρατες (Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira). Η απώλεια του «Doctor Sócrates» δεν σήμανε απλώς το τέλος της ζωής ενός θρύλου του γηπέδου, αλλά τον θάνατο ενός αθλητικού διανοούμενου που χρησιμοποίησε τη φήμη του και τον αθλητισμό ως όχημα για τον κοινωνικό και πολιτικό αγώνα.

Γεννημένος το 1954, ο Σώκρατες έλαβε από τον πατέρα του, ένθερμο λάτρη της ελληνικής φιλοσοφίας, ένα βαρύ όνομα που έμελλε να ταιριάξει απόλυτα στην πορεία του. Μεγαλώνοντας σε μια οικογένεια που έδινε έμφαση στα γράμματα, ο Σώκρατες ακολούθησε μια διπλή καριέρα: αυτή του ποδοσφαιριστή και εκείνη του επιστήμονα. Η κατάκτηση του πτυχίου Ιατρικής (στην πραγματικότητα, ήταν παιδίατρος) του χάρισε το προσωνύμιο «Doctor Sócrates», αναγνωρίζοντας όχι μόνο την ευφυΐα του, αλλά και την ασυνήθιστη για επαγγελματία αθλητή αφοσίωσή του στη μόρφωση.

Ο μαέστρος με την κορδέλα

Στο γήπεδο, ο Σώκρατες ήταν μια επιβλητική φιγούρα. Ψηλός, με το χαρακτηριστικό του σήμα κατατεθέν, την κορδέλα στα μαλλιά και την πυκνή γενειάδα του, έπαιζε στη θέση του μέσου, διακρινόμενος για την εξαιρετική τεχνική του, την οξυδερκή του αντίληψη του παιχνιδιού και την ικανότητά του να μοιράζει μαγικές κάθετες πάσες. Είχε την ικανότητα να «βλέπει» το παιχνίδι πριν από τους άλλους.

VIRAL

«Κοιτάζει τα ραδίκια ανάποδα»: Η αποκρουστική ρητορική μίσους που ξεπλένει τη γυναικοκτονία στην Καλαμάτα προκαλεί οργή!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Η καριέρα του στη Βραζιλία συνδέθηκε άρρηκτα με την Κορίνθιανς (Corinthians), όπου πέτυχε 125 γκολ σε 303 εμφανίσεις. Με τη φανέλα της «Τιμάο» έφτασε στην κορυφή του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου. Αποκορύφωμα της διεθνούς του πορείας ήταν η συμμετοχή του στην Εθνική Βραζιλίας (Seleção), την οποία υπηρέτησε με 22 τέρματα. Ο Σώκρατες ήταν ηγετική φυσιογνωμία στην περίφημη βραζιλιάνικη ομάδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1982, μια ομάδα που, αν και δεν κέρδισε το τρόπαιο, έμεινε στην ιστορία ως μία από τις πιο ταλαντούχες και θεαματικές όλων των εποχών, παίζοντας ποδόσφαιρο “σάμπα” που ενθουσίασε τον πλανήτη.

Η δημοκρατία της Κορίνθιανς: Ένας αγωνιστής εκτός γηπέδου

Αυτό που πραγματικά έκανε τον Σώκρατες να ξεχωρίσει από κάθε άλλο ποδοσφαιριστή ήταν η κοινωνική του συνείδηση και ο πολιτικός του ακτιβισμός. Τη δεκαετία του 1980, η Βραζιλία βρισκόταν υπό το σιδηρούν χέρι της στρατιωτικής δικτατορίας. Ο Σώκρατες, μαζί με συμπαίκτες του όπως ο Βλαντιμίρ και ο Καζάο, ίδρυσε το ιστορικό κίνημα «Δημοκρατία της Κορίνθιανς» (Democracia Corinthiana).

Το κίνημα αυτό ήταν μια ριζοσπαστική ιδέα που εφάρμοσε την άμεση δημοκρατία εντός της ποδοσφαιρικής ομάδας. Όλες οι αποφάσεις που αφορούσαν την ομάδα – από το ποιες ώρες θα γίνονται οι προπονήσεις μέχρι ποιους παίκτες θα αγοράσει ο σύλλογος – λαμβάνονταν με ψηφοφορία όπου κάθε μέλος, από τον προπονητή και τον παίκτη μέχρι τον φυσιοθεραπευτή και τον φροντιστή, είχε μία ψήφο. Αυτή η πρωτοποριακή δομή ήταν μια ανοιχτή πρόκληση στο αυταρχικό καθεστώς της χώρας και ένα ζωντανό παράδειγμα του τι σήμαινε η δημοκρατία.

Ο Σώκρατες χρησιμοποίησε τη φανέλα του και την αναγνωρισιμότητά του ως πολιτική πλατφόρμα. Οι παίκτες της Κορίνθιανς συχνά έβγαιναν στον αγωνιστικό χώρο φορώντας φανέλες με πολιτικά συνθήματα, όπως «Diretas Já!» («Άμεσες Εκλογές Τώρα!»), διεκδικώντας την επιστροφή της χώρας στη δημοκρατία. Τον Απρίλιο του 1984, ο ίδιος ο Σώκρατες μίλησε μπροστά σε ένα τεράστιο πλήθος στο Σάο Πάολο υπέρ των άμεσων προεδρικών εκλογών, συνδέοντας το μέλλον της καριέρας του με την πολιτική αλλαγή. Δήλωσε ότι, αν η Βουλή ψήφιζε την αποκατάσταση της δημοκρατίας, θα παρέμενε στη Βραζιλία. Αν όχι, θα έφευγε για την Ιταλία, όπου είχε πρόταση από τη Φιορεντίνα.

Το άδοξο τέλος

Μετά την αποχώρησή του από το ποδόσφαιρο, ο Σώκρατες συνέχισε να λειτουργεί ως σχολιαστής, διανοούμενος και ακτιβιστής. Ωστόσο, η υγεία του είχε επιβαρυνθεί σοβαρά από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, μια συνήθεια που ο ίδιος δεν έκρυβε ποτέ, θεωρώντας την προσωπική του επιλογή. Το 2011, η κατάστασή του επιδεινώθηκε ραγδαία. Μετά από πολλαπλές νοσηλείες λόγω αιμορραγίας του πεπτικού συστήματος και σοβαρών ηπατικών προβλημάτων, κατέληξε από σηπτικό σοκ στις 4 Δεκεμβρίου 2011.

Η ειρωνεία της μοίρας θέλησε ο θάνατός του να συμπέσει με τη μέρα κατά την οποία η αγαπημένη του Κορίνθιανς κατακτούσε το πρωτάθλημα Βραζιλίας. Οι φίλαθλοι της ομάδας τίμησαν τον θρύλο τους πανηγυρίζοντας με το σύνθημα «Sócrates Doutor!» (Σώκρατες, Γιατρέ!) και σηκώνοντας τα χέρια ψηλά, σε μια κίνηση που μιμούνταν τον χαρακτηριστικό τρόπο πανηγυρισμού του.

Η παρακαταθήκη του Σώκρατες είναι διπλή: υπήρξε ένας μοναδικός αθλητής που εξέφραζε την ουσία του “Jogo Bonito” (Όμορφο Παιχνίδι), και ταυτόχρονα ένας πολιτικός ηγέτης που απέδειξε ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να γίνει όργανο κοινωνικής αλλαγής. Η ζωή και ο θάνατός του υπενθυμίζουν ότι η αθλητική δόξα μπορεί να συνυπάρχει με την ηθική ακεραιότητα και τον αγώνα για τη δημοκρατία.